Philippicae

nec vero de virtute, constantia, gravitate provinciae Galliae taceri potest. est enim ille flos Italiae, illud firmamentum imperi populi Romani, illud ornamentum dignitatis. tantus autem est consensus municipiorum coloniarumque provinciae Galliae ut omnes ad auctoritatem huius ordinis maiestatemque populi Romani defendendam conspirasse videantur.

quam ob rem, tribuni plebis, quamquam vos nihil aliud nisi de praesidio ut senatum tuto consules Kalendis Ianuariis habere possint[*](possint Faernus: possetint V: possent D) rettulistis, tamen mihi videmini magno consilio atque optima mente potestatem nobis de tota re publica fecisse dicendi. cum enim tuto haberi senatum[*](senatum haberi D) sine praesidio non posse iudicavistis, tum statuistis etiam[*](istud etiam statuistis D) intra muros Antoni scelus audaciamque versari.

quam ob rem omnia mea sententia complectar, vobis, ut intellego, non invitis, ut et praestantissimis ducibus a nobis detur auctoritas et fortissimis militibus spes ostendatur praemiorum et iudicetur non verbo, sed re non modo non consul[*](non ante consul om. ct) sed etiam hostis Antonius. nam si ille consul, fustuarium meruerunt legiones quae consulem reliquerunt, sceleratus Caesar, Brutus nefarius qui contra consulem privato consilio exercitus comparaverunt. si autem militibus[*](sin D) exquirendi sunt honores novi propter eorum divinum atque immortale meritum, ducibus autem ne referri quidem potest gratia, quis est qui eum hostem non[*](hostem non Vs: non hostem cnt) existimet quem qui armis persequantur[*](persequuntur D) conservatores rei publicae iudicentur[*](iudicantur V)?

at quam contumeliosus in edictis, quam barbarus, quam rudis! primum in Caesarem ut[*](ut om. V) maledicta congessit deprompta ex recordatione impudicitiae et stuprorum suorum! quis enim hoc adulescente castior, quis modestior, quod in iuventute[*](in om. V1: iuventuti coni. Halm) habemus inlustrius exemplum veteris sanctitatis? quis autem illo qui male dicit[*](qui male dicit Vc (dict V): maledico D) impurior? ignobilitatem obicit C. Caesaris filio cuius etiam natura[*](naturalis D) pater, si vita suppeditasset, consul factus esset. ‘Aricina[*](At Aricina coni. Müller) mater.’ Trallianam aut Ephesiam putes dicere. videte quam despiciamur omnes qui sumus e municipiis id est, omnes plane: quotus[*](quotus V1: notus V2D) enim quisque nostrum[*](nostrum om D) non est? quod autem municipium non contemnit is qui Aricinum[*](non ... Aricinum om. V1) tanto opere despicit, vetustate antiquissimum, iure foederatum, propinquitate paene finitimum, splendore municipum[*](municipium D) honestissimum?

hinc Voconiae, hinc Atiniae[*](Atiniae c: Atini*tae V: Santiniae (sanct. s) st: Scantiniae (scat. n2) n) leges; hinc multae sellae curules et patrum memoria et nostra; hinc equites Romani lautissimi et plurimi[*](laut. plurimi et honestissimi D). sed si Aricinam uxorem non probas, cur probas Tusculanam? quamquam huius sanctissimae feminae atque optimae pater, M. Atius[*](Atius Ferrarius: Attius codd.) Balbus, in primis honestus, praetorius fuit: tuae coniugis, bonae feminae, locupletis quidem certe, Bambalio quidam pater, homo nullo numero. nihil illo contemptius qui propter haesitantiam linguae stuporemque cordis cognomen ex contumelia traxerit[*](traxerit D: traxit tarxerat V: traxerat Halm). ‘at avus[*](avus V1c: huius t: avus huius V2ns) nobilis.’ Tuditanus nempe ille[*](nempe ille Vcn: nempe ille, ille st) qui cum palla et cothurnis nummos populo de rostris spargere solebat[*](fort. solebat spargere (numeri gratia)). vellem hanc contemptionem pecuniae suis reliquisset! habetis[*](haberetis V2D) nobilitatem generis gloriosam.