Philippicae

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tulli Ciceronis Orationes, Vol. VI. Clark, Albert Curtis, editor. Oxford: Clarendon Press, 1918.

at quam crebro usurpat: ‘et consul et Antonius!’ hoc est dicere, et consul et impudicissimus, et consul et homo[*](homi V: omnium Nohl) nequissimus. quid est enim[*](est enim Vc: est t: enim est ns) aliud Antonius? nam si dignitas significaretur in nomine, dixisset, credo, aliquando avus tuus se et[*](se et V: se D) consulem et Antonium. numquam dixit[*](numquam dixit D: numquid V: numquid dixit Muretus). dixisset etiam conlega meus, patruus tuus, nisi si tu es solus Antonius. sed omitto ea peccata quae non sunt earum partium propria quibus tu rem publicam vexavisti: ad ipsas tuas partis redeo, id est ad civile bellum, quod natum, conflatum, susceptum opera tua est.

cui bello[*](cur ei bello tum D) cum propter timiditatem tuam tum propter libidines defuisti. gustaras civilem sanguinem vel potius exsorbueras; fueras in acie Pharsalica antesignanus; L. Domitium, clarissimum et nobilissimum virum, occideras multosque praeterea[*](praeterea om. D) qui e[*](e Vc: eo t: de ns) proelio effugerant, quos Caesar, ut non nullos, fortasse servasset[*](servasset Vns: -aret ct), crudelissime persecutus trucidaras. quibus rebus tantis[*](tantis ac Schütz) talibus gestis quid fuit causae cur in Africam[*](quid ... Africam om. V) Caesarem non sequerere, cum praesertim belli pars tanta restaret[*](praestaret V)? itaque quem locum apud ipsum Caesarem post eius ex Africa reditum obtinuisti? quo numero fuisti? cuius tu imperatoris quaestor fueras, dictatoris magister equitum, belli princeps, crudelitatis auctor, praedae socius, testamento[*](testamento Vn: -menti cett.), ut dicebas[*](dicebat D) ipse, filius, appellatus es de pecunia quam pro domo, pro hortis, pro sectione debebas.

primo respondisti plane ferociter et, ne omnia videar contra te, prope modum aequa et iusta dicebas: ‘A me C. Caesar[*](C. om. D) pecuniam? cur potius quam ego ab illo? an sine me ille vicit? at ne[*](at ne V: ac ne t: anne cns) potuit quidem. ego ad illum belli civilis causam attuli; ego leges perniciosas rogavi[*](ego ... rogavi om. V (contra Nonium p. 383)); ego arma contra consules imperatoresque populi Romani, contra senatum populumque Romanum, contra deos patrios arasque et focos, contra patriam tuli. num sibi soli vicit? quorum facinus est commune, cur non sit eorum praeda communis?’ ius postulabas, sed quid ad rem?

plus ille poterat. itaque excussis[*](exclusis Manutius) tuis vocibus et ad te et ad praedes tuos milites misit, cum repente a te praeclara illa tabula prolata est[*](prolata est Halm: prolatas V: prolata D). qui risus hominum[*](hominum V: hominum de te erat D), tantam esse tabulam, tam varias, tam multas possessiones, ex quibus praeter partem Miseni nihil erat quod is qui auctionaretur posset suum dicere. auctionis vero miserabilis aspectus: vestis Pompei non multa eaque maculosa; eiusdem quaedam argentea vasa conlisa, sordidata mancipia, ut doleremus quicquam esse ex illis reliquiis[*](reliquis Vt: reliqui Pluygers) quod videre possemus.

hanc tamen auctionem heredes L. Rubri decreto Caesaris prohibuerunt. haerebat nebulo: quo se verteret non habebat. quin[*](quin V: quippe in D) his ipsis[*](eis ipsis coni. Halm) temporibus domi Caesaris percussor ab isto missus deprehensus dicebatur esse cum sica: de quo Caesar in senatu aperte in te invehens questus est. proficiscitur in Hispaniam Caesar paucis tibi ad solvendum propter inopiam tuam prorogatis diebus. ne tum quidem sequeris. tam bonus gladiator rudem tam cito[*](cito accepisti D)? hunc igitur quisquam qui in suis partibus, id est in suis fortunis, tam timidus fuerit[*](fuerat V) pertimescat.

profectus est aliquando tandem[*](tandem aliquando D) in Hispaniam; sed tuto, ut ait, pervenire non potuit. quonam modo igitur Dolabella pervenit? aut non suscipienda fuit ista causa, Antoni, aut, cum suscepisses, defendenda usque ad extremum. ter depugnavit Caesar cum civibus, in Thessalia, Africa, Hispania. omnibus adfuit his pugnis Dolabella; in[*](in ns: om. Vct) Hispaniensi etiam volnus accepit. si de meo iudicio quaeris, nollem; sed tamen consilium a primo reprehendendum, laudanda constantia. tu vero quid es? Cn. Pompei liberi tum[*](liberi tum V: liberam c: liberi nst) primum patriam repetebant. esto, fuerit haec partium causa communis. repetebant praeterea deos patrios[*](patrios Faernus: partios V: proprios t: penates patrios cns), aras, focos, larem suum familiarem, in quae tu invaseras[*](in quencumque inv. V). haec cum peterent[*](peterent Vns: repeterent ct) armis ei[*](ei t: ii V: hi ns: eius c) quorum erant legibus—etsi in rebus iniquissimis quid potest esse aequi?—tamen quem erat aequissimum contra Cn. Pompei liberos pugnare[*](tamen erat aequissimum contra Cn. P. liberos Cn. P. pugnare (te add. c) sectorem D)? quem? te sectorem.

an ut tu[*](ut tu scripsi: tutu V: ut n: tu cst: cum Servius K. iv. 416: cum tu Klotz) Narbone mensas hospitum convomeres[*](convomeres V: cum vomeres cns: cum convom. t) Dolabella pro te in Hispania dimicaret?

qui vero Narbone reditus! etiam[*](etiam V: ẽ (ei’ c) iam ct: et tamen ns) quaerebat cur ego ex ipso cursu tam subito revertissem. exposui nuper, patres conscripti, causam reditus mei. volui, si possem, etiam ante Kalendas Ianuarias prodesse rei publicae. nam, quod quaerebas quo modo redissem, primum luce, non tenebris; deinde cum calceis et toga, nullis nec Gallicis[*](Gallicis Gellius xiii. 22. 6: caligis codd. (ita mox), Rufinianus Rhet. p. 40) nec lacerna. at etiam aspicis me et quidem, ut videris, iratus. ne tu iam mecum in gratiam redeas, si scias quam me pudeat nequitiae tuae, cuius te ipsum non pudet. ex omnium omnibus flagitiis nullum turpius vidi, nullum[*](turpius vidi nullum om. V) audivi. qui magister equitum fuisse tibi viderere, in proximum annum consulatum peteres vel potius rogares, per[*](is (add. qui ns) per D) municipia coloniasque Galliae, a[*](a D: om. V: e Halm) qua nos tum[*](nostum V: nostrum c: nostrin t: noster ns) cum consulatus petebatur, non rogabatur, petere consulatum solebamus, cum Gallicis et lacerna cucurristi.