Philippicae

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tulli Ciceronis Orationes, Vol. VI. Clark, Albert Curtis, editor. Oxford: Clarendon Press, 1918.

sed haec quae robustioris improbitatis sunt, omittamus: loquamur potius de nequissimo genere levitatis. tu istis faucibus, istis lateribus, ista gladiatoria totius corporis firmitate tantum vini in Hippiae nuptiis exhauseras ut tibi necesse esset in populi Romani conspectu vomere postridie. O rem non modo visu foedam sed etiam auditu! si inter cenam in ipsis tuis immanibus illis poculis[*](et in illis imm. poc. tuis Quintil. viii. 4. 10: atque in ipsis tuis imm. poc. Arusian. K. vii. p. 482) hoc tibi accidisset, quis non turpe duceret[*](duceret Quintil. viii. 4. 10, ix. 4. 107: diceret codd.)? in coetu vero populi Romani[*](Romani om. D) negotium publicum gerens[*](gerens n2 et Quintil. viii. 4. 8, xi. 3. 39: gens V: regens cett.), magister equitum, cui ructare turpe esset, is vomens frustis esculentis vinum redolentibus gremium suum et totum tribunal implevit. sed haec ipse fatetur esse in suis sordibus: veniamus ad splendida[*](splendidiora V (malo numero)).

Caesar Alexandrea[*](Alexandriam D) se recepit, felix, ut sibi quidem videbatur, mea autem sententia, qui rei publicae sit infelix[*](infelix D: hostis V), felix esse nemo potest. hasta posita pro aede Iovis Statoris bona Cn. Pompei[*](Cn. Pompei Faernus: subiecta Cn. Pompei codd.)—miserum me! consumptis enim lacrimis tamen infixus animo haeret[*](animo haeret D: haberet animo V: haeret animo Faernus: pectori haeret Quintil. ix. 2. 26) dolor—bona, inquam, Cn. Pompei Magni[*](Magni om. Quintil.) voci acerbissimae[*](acerbissimae voci Quintil.) subiecta praeconis. Vna in illa re servitutis oblita civitas ingemuit servientibusque animis, cum omnia metu tenerentur[*](cum ... tenerentur om. D), gemitus tamen populi Romani liber fuit. exspectantibus omnibus quisnam esset tam impius, tam demens, tam dis hominibusque hostis qui ad illud scelus sectionis auderet accedere, inventus est nemo praeter Antonium, praesertim cum tot essent circum hastam illam qui alia omnia auderent: unus inventus est qui id auderet quod omnium fugisset et reformidasset audacia.

tantus igitur te stupor oppressit vel, ut verius dicam, tantus furor ut primum, cum sector sis isto loco natus, deinde cum Pompei sector, non te exsecratum[*](exsecrandum D) populo Romano, non detestabilem, non[*](non post deos om. cns, ed. R) omnis tibi deos, non omnis homines et esse[*](et esse D: esse V) inimicos et futuros scias? at quam insolenter statim helluo invasit in eius viri fortunas cuius virtute terribilior erat populus Romanus exteris gentibus, iustitia carior! in eius igitur viri[*](viri om. D) copias cum se subito ingurgitasset, exsultabat gaudio persona de mimo, modo egens, repente dives. sed, ut est apud poetam nescio quem ‘male parta male dilabuntur.'

incredibile ac simile portenti est quonam modo illa tam multa quam paucis non dico mensibus sed diebus effuderit. maximus vini numerus fuit, permagnum optimi pondus argenti, pretiosa vestis, multa et lauta supellex et magnifica multis locis, non illa quidem luxuriosi hominis, sed tamen abundantis. Horum paucis diebus nihil erat. quae Charybdis tam vorax[*](tam vorax, tam inexplebilis Cus.)?

Charybdin[*](Charybdin Quintil. viii. 6. 70: Charybdim V: Caribdin D) dico? quae si fuit[*](animal unum fuit V, Seneca Suasor. vi. 5: anim. fuit unum Servius ad Aen. iii. 420: fuit anim. unum cns, Quintil.: fuit unum anim t), animal unum fuit: Oceanus, me dius fidius, vix videtur tot res tam dissipatas, tam distantibus in locis positas tam cito absorbere potuisse. nihil erat clausum, nihil obsignatum, nihil scriptum. apothecae totae nequissimis hominibus condonabantur; alia mimi rapiebant, alia mimae; domus erat aleatoribus referta, plena ebriorum; totos dies potabatur atque id locis pluribus; suggerebantur etiam saepe[*](ipse D)—non enim semper iste felix—damna aleatoria; conchyliatis Cn. Pompei peristromatis servorum in cellis lectos stratos[*](stratos lectos Quintil. viii. 4. 25) videres. quam ob rem desinite mirari haec tam celeriter esse consumpta. non modo unius patrimonium quamvis amplum, ut illud fuit, sed urbis et regna celeriter tanta nequitia devorare potuisset. at idem aedis etiam et hortos.