Philippicae

virum[*](virum Vcn2: verum n1st) res illa quaerebat. quod si te in iudicium quis adducat usurpetque illud Cassianum, ‘cui bono fuerit,’ vide, quaeso, ne haereas. quamquam illud quidem fuit, ut tu dicebas[*](illud fuit tu ut dicebas quidem V), omnibus bono qui servire nolebant, tibi tamen praecipue qui non modo non servis sed etiam regnas; qui maximo te aere alieno ad aedem Opis liberavisti[*](liberasti n: liberabis V); qui per easdem tabulas innumerabilem pecuniam dissipavisti; ad quem e domo Caesaris tam multa delata sunt; cuius domi[*](domus D) quaestuosissima est falsorum commentariorum et chirographorum officina, agrorum, oppidorum[*](officina ... oppidorum om. V), immunitatium[*](immunitas c: -tatis nst), vectigalium flagitiosissimae nundinae.

etenim quae res egestati et aeri alieno tuo praeter mortem Caesaris subvenire potuisset? nescio quid conturbatus esse[*](mihi esse D) videris: num quid subtimes ne ad te hoc crimen pertinere videatur? libero te metu: nemo credet umquam; non est tuum de re publica bene mereri; habet istius pulcherrimi facti clarissimos viros res publica auctores; ego te tantum gaudere dico, fecisse non arguo. respondi maximis criminibus: nunc[*](nunc ed. R: num Vcns: tunc t) etiam reliquis respondendum est.

castra mihi Pompei atque illud omne tempus obiecisti. quo quidem tempore si, ut dixi, meum consilium[*](diximus consilium V) auctoritasque valuisset, tu hodie egeres, nos liberi essemus; res publica non tot duces et exercitus amisisset. fateor enim me, cum ea quae acciderunt providerem futura[*](providem futuram V), tanta in maestitia fuisse quanta ceteri optimi cives, si idem providissent, fuissent. dolebam, dolebam, patres conscripti, rem publicam vestris quondam meisque consiliis conservatam brevi tempore esse perituram. nec vero eram tam indoctus ignarusque rerum ut frangerer animo propter vitae cupiditatem, quae me manens conficeret angoribus, dimissa molestiis omnibus liberaret. illos[*](illos hos Cus.) ego praestantissimos viros, lumina rei publicae, vivere volebam, tot consularis, tot praetorios, tot honestissimos senatores, omnem praeterea florem nobilitatis ac iuventutis, tum optimorum civium exercitus; qui si viverent, quamvis iniqua condicione pacis—mihi enim omnis pax cum civibus bello civili utilior videbatur—rem publicam hodie teneremus.

quae sententia si valuisset ac non ei maxime mihi quorum ego vitae consulebam spe victoriae elati obstitissent, ut alia omittam, tu certe numquam in hoc ordine vel potius numquam in hac urbe mansisses. at vero Cn. Pompei voluntatem a me alienabat[*](abalienabat D) oratio mea. an ille quemquam plus dilexit, cum ullo aut sermones aut consilia contulit saepius? quod quidem erat magnum, de summa re publica[*](publica om. D) dissentientis[*](dissidentes n) in eadem consuetudine amicitiae permanere. ego quid ille et[*](sed et (et sup. l. in s) ego D: an et ego?) contra ille quid ego sentirem et spectarem videbat. ego incolumitati civium primum, ut[*](ut V: et cns: ac t) postea dignitati possemus[*](possemus om. D), ille praesenti dignitati[*](dignitati om. D) potius consulebat. quod autem habebat uterque quid sequeretur[*](quod sequeretur Lambinus), idcirco tolerabilior erat nostra dissensio.

quid vero ille singularis[*](singularis V: consularis D) vir ac paene divinus de me senserit sciunt qui eum de Pharsalia[*](eum Pharsalica D) fuga Paphum persecuti sunt. numquam ab eo mentio de me nisi honorifica, nisi plena amicissimi desideri, cum me vidisse plus fateretur, se speravisse meliora. et eius viri nomine me insectari audes cuius me amicum[*](me ante amicum om. V1: amicum me coni. Halm), te sectorem[*](sectatorem s2t) esse fateare? sed omittatur bellum illud in quo tu nimium felix fuisti. ne de iocis[*](de iocis Wesenberg: iocis D: totis V) quidem respondebo quibus me in castris usum esse dixisti: erant quidem illa[*](quidem illa Vns: illa quidem ct) castra plena curae; verum tamen homines, quamvis in turbidis rebus sint, tamen, si modo homines sunt, interdum animis relaxantur.

quod autem idem maestitiam meam reprehendit, idem iocum, magno argumento est me in utroque fuisse moderatum.

hereditates[*](hereditates Naugerius (1): -tate V: -tatem D) mihi negasti venire. Vtinam hoc tuum verum crimen esset! plures amici mei et necessarii viverent. sed qui istuc tibi venit in mentem? ego enim amplius sestertium ducentiens acceptum hereditatibus rettuli[*](retuli VD). quamquam in hoc genere fateor feliciorem esse te. me nemo nisi amicus fecit heredem, ut cum illo commodo, si quod erat, animi quidam dolor iungeretur; te is quem tu vidisti numquam, L. Rubrius Casinas fecit heredem[*](fecit heredem del. Madvig (peiore numero)).