1. . . . ἄρκτων καὶ λεόντων χρήσασθαι, αὐτοῦ τε τοῦ ζῆν καὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἐπὶ τοῖς θηρίοις ἄθλων, ε εἰκοστὸν ἀπὸ γενέσεως διανύων ἀπεφθάφη. ἡν δὲ καὶ τὸν θυμὸν ἀκράτωρ, ὅ καὶ μάλιστα τοῦ ζῆν αὐτὸν ἐξεδίσκευσεν. διαλεγόμενος γάρ ποτε κατὰ τὸ παλάτιον τῷ Ἀρβαγάστῃ, ἐπείπερ αὐτὸν οἱ λόγοι πρὸς ὀργὴν ἀνέσειον, ξίφος ὤρμησε κατὰ τοῦ στρατηγοῦ σπάσασθαι· κωλυθεὶς δέ (ὁ ε γὰρ δορυφόρος ἐπέσχεν, τὸ ξίφος ἕπεβάλλετο), ε ἐπεβάλλετο), κατὰ τὸ παρὸν λόγοις μὲν ἐπειρᾶτο ὑπονοίας τὸν Ἀρβαγάστην ἀπάγειν. ὁ δὲ διὰ τῶν λόγων τὴν ὑπόνοιαν αὐτοῦ μᾶλλον εὑρεν εἰς ἀκρίβειαν μεθισταμένην γνώσεως. καὶ γὰρ ἐπερωτήσαντι τῆς τοσαύτης ὁρμῆς τὴν αἰτίαν ἑαυτὸν διαχρήσασθαι Οὐαλεντινιανὸς ὐπεκρίνατο, ὑπεκρίνατο, δίότι βασιλεύων οὐδὲν ὦν ἂν βούλοιτο πράττει. ὁ δὲ ε Ἀρβαγάστης, οὐδὲν πλέον τότε ὕστερον ἐν Βιέννῃ τῆς Γαλλίας ἠριστηκότα τὸν βασιλέα καὶ μεσούσης ἡμέρας κατὰ τὰ ἔρημα τῶν βασιλείων † ἐπὶ τὸν ποταμὸν τὸ χεῖλος [*](2 f vgl. Ambros. De obitu Valentiniani 15 — 3 f u. 12—S. e 133, 8 vgl. Histor. VII 85, 10. Job. Antioch. Fragm. 187. Zosim. IV 53 f. Rutin H. E. XI 31. Sozomen. VII 22, 1 f. Socrat. V 25, 5. Epipban. De mensuris et poiider. 20 Ende. Hieronym. Epist. 60, 15. Gregor. Tur. Hist. Franc. II 9 S. 74, 17) [*](* — S. 133, 8 Nicepb. H. E. XII 38 PG 146, 877 C u. 880 A 12) [*](1 <Ἐκ ε τῆς ἐνδεκάτης ἱστορίας> ε Val. | 2 ἀρκτῶν (sic) beginnt f. der Lücke e B, ἄρκτων Migne | 4 ἀπεφθάρη äml. ὁ Οὐαλεντινιανός, s. unt. Ζ. I 5 έηεδλθσξετεν ed. | 6 τοῦ > s ed. | 9 ὑπονοίασ aus ἐπινοίασ corr. B 12 ἀπεκρίνατο Nie. u. Val., nicht ötig | βασιλεύων usw. vgl. Sozomen. VII 22, 2 | 15 ἐπὶ τὸν ποταμὸν τὸ χεῖλοσ, vor ἐπὶ interpungiert, B περὶ τὸ τοῦ ποταμοῦ χεῖλος Nic., vielmehr ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ τὸ χεῖλος st. ἐπὶ τὸ τοῦ ποταμοῦ χεῖλος. Den Text sucht Val. zu retten: »labra in fluvium mergentem, sc. ad bullas in aqua excitandas . . . una cum iis (= <σὺν> ε οἶς) quibuscum modi ludicris vacare consueverat«; e aber <σὺν> ε οἶς unrichtig, vgl. unt. S. 133, 3 f; οἱς ist Neuti-um, u. vgl. χείλους ob. S. 38, 16)
133
οἶς ε ἐματαιοσπούδει καλινδούμενον θεασάμενος. πέμπει τινὰς κατ΄ αὐτοῦ τῶν ὑπασπιστῶν. οἱ δὲ τὸν δείλαιον χειρῶν χειρῶν καὶ γνώμης ἀποπνίγουσιν ἀγριότησιν, οὐδὲ τῶν ὑπηρετουμένων τῷ βασιλεῖ τινος παρόντος. ὁ γὰρ καιρὸς αὐτοὺς ἀριστᾶν μετεπέμπετο. οἱ μέντοι γε τοῦτον ἀποπνίξαντες, ἴνα μὴ τὸ παραυτίκα πρὸς ζήτησίν τινες χωρήσωσι τῶν ἐργασαμένων, τὸ ἡμιτύβιον αὐτοῦ τῷ τραχήκῳ βρόχου τρόπον περιελίξαντς ἀναρτῶσιν, ὡς δι’ αὐτοῦ γε τῇ οἰκείᾳ γνώμῃ ἀπαγξαμένου. 2 Ὅτι Ἁρβαγάστης τὸν Οὐαλεντινιανὸν ἀνελών, ἐπεὶ τὸ γένος αὐτὸν <τῆς> ε βασιλείας ἀπεκώλυσεν (βάρβαρος ε γὰρ ἦν αὐτὸν Εὐγένιόν τινα, μάγιστρον τὴν ἀξίαν, Ἔλληνα δὲ τὸ σέβας. βασιλέα Ῥωμαίων καθίστησι. μαθὼν δὲ ταῦτα Θεοδόσιος θατέρῳ μὲν τῶν παίδων Ὀνωρίῳ τὸν βασίλειον παρατίθησι στέφανον, έν ὅλῳ δὲ τῷ χειμῶνι τὰ πρὸς τὸν πόλεμον αὐτὸς ἐξαρτύεται. ἠρος δὲ ὑποφαίνοντος, ἐκστρατεύει κατὰ τοῦ τυράννου· καὶ ταῖς Ἀλπεσι προσβαλὼν ἐκράτησεν αὐτῶν προδοσίᾳ. συμπλακέντος δὲ τῷ τυράννῳ κατὰ τὸν ποταμόν (ψυχρὸν ε ὅδωρ αὐτῷ τὴν ἐπωνυμίαν ποιοῦνται), μάχης καρτερᾶς γενομένης καὶ πολλῶν ἑκατέρωθεν ἀπολλυμένων. ὅμως ἡ νίκη τὸν τύραννον μυσαχθεῖσα τὴν ἔννομον βασιλείαν συνδιεκόσμει. συλλαμβάνεται τοίνυν ὁ τύραννος καὶ τῆς κεφαλῆς ἀποτέμνεται. ὁ μέντοι Ἀρβαγάστης τῆς σωτηρίας ἀπογνούς, ἐπιπεσὼν ἀναιρεῖ ἐαυτὸν τῷ ξίφει. μετὰ δὲ ταῦτα παραγεγονὼς ὁ βασιλεὺς ἐν Μεδιολάνῳ μεταπέμπεται τὸν ἑαυτοῦ παῖδα Ὀνώριον καὶ τὴν Ἐσπέραν ἐγχειρίζει πᾶσαν. μετὰ δὲ τὴν κατὰ τοῦ τυράννου νίκην τῇ τοῦ ὑδέρου νόσῳ κρατηθεὶς τελευτᾷ τὸν βίον, βασιλεύσας δἐλα καὶ ἓξ ἔτη, ἐν ὄλοις –22 vgl. Joh. Antioch. Fragm. 187. Zosim. IV 53—58. ς Sozomen. VII 22, 4 u. 24, 1 tf. Socrat. V 25. Theodoret H. E. V24. Oros. Histor. VII 35, 11 ff. Rufin H. E. XI 32 f. Claudian. De III cons. Honor. 63 ff — 22—25 2 vgl. Claudian. ebd. 110 Zosim. IV 59. Socrat. V 26. Sozomen. VII 29, 3 ff. Rufin H. E. XI 34 — 24 f vgl. Hydat. Chronic, a. 395 * 9— 11 Niceph. H. E. XII 39 PG 146, Β — 24— c S. 1.34, 4 ebd. XII 3 ob ἀγριότητι? Loofs | 9 ἀργαβάστησ B, s. Register | 10 <τῆς> ε Bidez βασιλέα B, ob βασιλέα x003E;? Loofs | 13 Ὁνωρίῳ ed., u. so immer περιτίθησι Val., wohl richtig: s. Register | 15/16 ταῖς Ἄλπεσι προσβαλὼν u. 18 μάχης καρτερᾶς vgl. Sozomen. VII 24, 3 u. 4 | 16 ἐκράτησεν vgl. Zosim. IV 58, 1 | 20 ff vgl. Joh. Antioch. Fr. 187 gegen Ende: τῆς καεφαλῆς ἀποτέμνει u. τῷ . . . περιπεσὼν ξίφει | 21 τῆς σωτηρίας > ε ed. | 24 τὴν κατὰ Val. τὴν ~ B, vgl. Sozomen. VII 29, 3 | ὑδέρου Νιc. ὑδέρω B, s. Register
134
[*](Phot.) δὴ βασιλεύων εἰς ὑψηλοὺς τοῦ βίου καταλήξας τέρμονας· »ἐπί τε γὰρ νίκαις λαμπραῖς καὶ μοναρχήσας Ῥωμαίων καὶ δυοῖν βασιλέων πατέρα ἐαυτὸν ἐπιδὼν καὶ τούτοις ἀστασίαστον παραπέμψας τὴν βασιλείαν, κἀπὶ τῆς ἑαυτοῦ κλίνης εὐδαιμονέστατα προλείπει τὸν βίον, τοῦ θερμοῦ μοι κατὰ τῶν εἰδώλων ζήλου τοῦτο γέρας ἐξενεγκών.«
Ταῦτα λέγων ὁ δυσσεβὴς περὶ τοῦ εὐσεβεστάτου Θεοδοσίου, οὐκ αἰσχύνεται κωμῳδεῖν αὐτὸν ἐπ’ ἀκρασίᾳ βίου καὶ τρυφῆς ἀμετρίᾳ, δι’ ἣν αὐτὸν ἁλῶναι γράφει καὶ τῷ τοῦ ὑδέρου νοσήματι.