Tetrabiblos
Claudius Ptolemaeus
Claudius Ptolemaeus. Claudii Ptolemaei opera quae exstant omnia, Volume 3.1. Boll, Franz, and Boer, Emilie, editors. Leipzig: Teubner, 1954.
ἔνθεν τοῖς χρώμασι μέσοι καὶ τοῖς μεγέθεσι μέτριοι καὶ ταῖς [*](c 15) φύσεσιν εὔκρατοι καὶ ταῖς οἰκήσεσι συνεχεῖς καὶ τοῖς ἤθεσιν ἥμεροι τυγχάνουσι.
τούτων δὲ οἱ πρὸς νότον ὡς ἐπίπαν ἀγχινούστεροι καὶ εὐμήχανοι μᾶλλον καὶ περὶ τὴν τῶν θείων ἱστορίαν ἱκανώτεροι διὰ τὸ συνεγγίζειν αὐτῶν τὸν κατὰ κορυφὴν τόπον τοῦ ξῳδιακοῦ καὶ τῶν περὶ αὐτὸν πλανωμένων ἀστέρων, οἷς οἰκείως καὶ αὐτοὶ τὰς ψυχικὰς κινήσεις εὐεπιβόλους ἔχουσι καὶ διερευνητικὰς καὶ τῶν ἰδίως καλουμένων μαθημάτων περιοδευτικάς.
καθόλου δὲ πάλιν οἱ μὲν πρὸς ἕω μᾶλλόν εἰσιν ἠρρενωμένοι καὶ εὔτονοι τὰς ψυχὰς καὶ πάντα ἐκφαίνοντες, ἐπειδὴ τὰς ἀνατολὰς ἄν τις, εἰκότως τῆς ἡλιακῆς φύσεως ὑπολάβοι καὶ τὸ μέρος ἐκεῖνο ἡμερινόν τε καὶ ἀρρενικὸν καὶ δεξιόν, καθ’ ὃ καὶ ἐν τοῖς ζῴοις ὁρῶμεν τὰ δεξιὰ μέρη μᾶλλον ἐπιτηδειότητα ἔχοντα πρὸς ἰσχὺν καὶ εὐτονίαν.
οἱ δὲ πρὸς ἑσπέραν τεθηλυσμένοι μᾶλλόν εἰσι καὶ τὰς ψυχὰς ἁπαλώτεροι, καὶ τὰ πολλὰ κρύπτοντες, ἐπειδὴ πάλιν τοῦτο τὸ μέρος σεληνιακὸν τυγχάνει [*](m 58) πάντοτε τῆς σελήνης τὰς πρώτας ἐπιτολὰς καὶ ἀπὸ συν- [*](1 δὲ Μ S δὲ καὶ V α D γ 13 αὐτῶν Va αὐτοῖς βγ 14 π. αὐτ. πλ.] πλ. π. αὐτ. α οἷς οἰκ. καὶ om. V (lac. 10 litt.) 15 εὐεπιβόλους Σ βγ εὐεπιβούλους VY 17 καθόλου βυ καὶ τούτων α δὲ om. V 18 ταῖς ψυχαῖς α 19 ἐπειδὴ τὰς ἀνατολὰς om. V (parv. spat. rel.) 19.20 τῆς ἠλ.—ὑποάβοι Vα τῆς ἡλ. φύσ. τοιαύτας ὑπολ. β ὑπολάβοι τῆς ἡλ. φύσ. εἶναι γ 20 καὶ β διὰ τοῦτο καὶ Σγ τε ἅμα γ 21 καὶ ἐν Υ βγ κἂν Σ ἐν V ξῳδίοις My 23.24 ἁπαλώτεροι μᾶλλον κατὰ τὰς ψυχάς V 24 ἁπαλώτεροι VαS ἁπλούστεροι DMγ)
Ἥδη δέ τινες καὶ ἐν ἑκάστοις τούτων τῶν ὅλων μερῶν <μορίοις> ἰδιότροποι περιστάσεις ἠθῶν καὶ νομίμων ἐξηκολούθησαν. ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν τοῦ περιέχοντος καταστημάτων καὶ ἐν τοῖς ὡς ἐπίπαν κατειλεγμένοις θερμοῖς ἢ ψυχροῖς ἢ εὐκράτοις καὶ κατὰ μέρος ἱδιάξουσι τόποι καὶ χῶραί τινες ἐν τῷ μᾶλλον ἢ ἧττον ἤτοι διὰ θέσεως τάξιν ἢ διὰ ὕψος ἢ ταπεινότητα ἢ διὰ παράθεσιν, ἔτι δὲ ὡς ἱππικοί τινες μᾶλλον διὰ τὸ τῆς χώρας πεδινὸν καὶ ναυτικοὶ διὰ τὴν τῆς θαλάσσης ἐγγύτητα καὶ ἥμεροι διὰ τὴν τῆς χώρας εὐθηνίαν,
οὕτως καὶ ἐκ τῆς πρὸς τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ δωδεκατημόρια φυσικῆς τῶν κατὰ μέρος κλιμάτων συνοικειώσεως ἰδιοτρόπους ἄν τις εὕροι φύσεις παρ’ ἑκάστοις, καὶ αὐτὰς δὲ ὡς ἐπίπαν, οὐχ ὡς καὶ καθ’ ἕνα ἕκαστον πάντως ἐνυπαρχούσας. ἀναγκαῖον οὖν, ἐφ’ ὅσον ἂν εἴη χρήσιμον, πρὸς τὰς κατὰ μέρος ἐπισκέψεις κεφαλαιωδῶς ἐπελθεῖν.
[*](4 Excerpta. Rhet. CCAG VII 194 83. Anon. apud Maximum 112 ss. CCAG VIII 4, 35 f. 174; Heph. I 1. R. Uhden, Das Erdbild in der Tetrab. d. Ptol., Philol. 88, 1933, 302 ss.; Fischer, Geogr. Prodr. 42ss.)[*](1 δὴ VD δὲ aMS om. γ 2 κλίμα V cm. αβγ ἀντικειμένως α 3 ἀνατολι om. V spat. rel. 4 tit. hic α post ἐπελθεῖν (V. 21) VDMy om. S καὶ] καὶ τὰ (om. D) ἑξάγωνα DM 5 πρὸς α M S γ τοὺς ἀστέρας om. M 6 τούτων MSy τούτοις VaD ὅλων μερῶν βγ δώδεκα μερῶν Y δωδεκατημορίων Σ 7 μορίοις Boll παραστάσεις V φυσικῶν α 9 τοῖς V αὐτοῖς α βγ κατειλημένοις V τοῖς κατειλεγμ. Σγ 10 τόποι Va τόποις βγ 11 ἐν τῷ aMS ἐν τὸ Dy 12 διὰ (pr.) om.Va 16 καὶ βγ κατὰ α 17 κλιμάτων V βγ λημάτων α 19 ἀναγκαῖον cum prioribus coniunxerunt Vβγ: ἀναγκ. ἐν. MS ἐν. ἂν. οὖν α om. V βγ 20 ὅσον V βγ ὧν α)