Commentarii in Apocalypsin

Haec quoque conlectio, septima classis, declarat homines locupletes, credentes in dignitatibus conlocatos, sed credentes ut locupletes, apud quos in cubiculo scripturae quidem tractantur, foris autem an sint fideles a nemine intelleguntur, scilicet iactantes et dicentes se omnia cognoscere, praediti fiducia litteraturae, opera autem uacantes. et ideo ait ad illos neque frigidos neque feruentes illos esse, id est \'neque incredulos neque fideles\'; ad omnes enim omnia sunt. et quoniam qui nec frigidus est nec calidus, sed tepidus est, nausiam facit: uomam. inquit, te de ore meo. nausia quamuis odibilis [*]( 3, 16 ) sit, neminem latet: sic et huiusmodi homines, cum fuerint proiecti. sed quia tempus est paenitentiae, ait: consulo tibi, [*]( 3, 18 ) emas a me aurum conflatum, id est \'si quo modo poteris [*]( 12 cf. Apoc. 3, 15 ) [*]( 1 de r, ab X93 cum Vulg. 2 post huiusmodi add. homines F suam om. CB nec scripsi, neque OB, necquidem TX, ne quidem 2)33 temptatione DF 3 fiet.. deij faciam illum columnam in templo dei mei *I>33 cum Vulg. fit T 4 columnaj sicut enim columna S id est] sic S tantam om. S tanta nobilitate TFM, totum nobilitatur CB 5 consequetur Dm2IKg, consequitur TDmlFMS, Sequitur CB in exordio nouae sectionis 6 septima classis DOB, septimae classis IKJJI, septima eccJiis T, septem ecclesiis F 7 credentes .. 1. 8 locupletes om. CBIKM in dignitatibus ..1. 8 locupletes om. F 8 quidem scripturae CB tractantur CBS; detractantur = male tractantur 9 foris .. intelleguntur om. F an sint] si sint IKJJI, sunt S et a nemine S intelligitur CB 10 iactantes scilicet se S 11 opere IKMSft uacantes] negantes CB ad illos om. IKS 13 ad omnem IK 14 qui om. CB est (pr.) om. <I>33, es CB (bis), est et F nec (alt.)] neque IKM sed] et TM, om. D nausiam facit] et nauseam facis CB 15 te inquit (I> quamuis] quantum (1))8 neminem latet] tamen neminem ledit S 16 huiusmodi] huius mundi IK 17 consulo] suadeo S cum Vulg. 18 ut emas CBIKMSℬ potestis DCB, possis IK )

pro nomine domini aliquid pati\'. et collirio, inquit, inunge [*]( 3, 18 ) oculos tuos, (ut quod libenter cognoscis per scripturam, huius et opus facere coneris\'. et quoniam si huiusmodi homines de magno excidio ad magnam redeant paenitentiam, non solum sibi utiles, sed multis prodesse possunt, non mediocrem mercedem eis promisit, id est: sedere in solio iudicii. [*]( 3, 21 )

[Post haec, inquit, uidi et ecce ostium apertum in 4, 1 caelo.] Ostium apertum in caelo noui testamenti praedicator uidit Iohannes et dicitur ei: ascende huc. [et uox prima, quam audiui tamquam tubam loquentem mecum, loqucbatur dicens: ascende huc.] quando apertum ostenditur, clausum fuisse ante hominibus manifestum est. satis autem et plene patefactum est, quando Christus in corpore in caelis ad patrem ascendit. uox autem prior quam audierat: cum dicat illum secum esse locutum, sine contradictione argu- [*]( 4. 1 cf. 1,10 ) untur, qui alium in prophetis, alium in euangelio dicunt fuisse locutum, cum magis ipse qui uenit ipse in prophetis locutus sit. Iohannes enim ex circumcisione erat et omnis ille populus ueteris testamenti praedicationem audierat, illa uoce aedificatus [*](1 aliquid pati] pati tribulationes et passiones X33 inungue TD, unge F 2 scripturas C huius] scil. scripturae 4 scidio F redeunt FIK 5 post sibi add. sunt S post sed add. et FIKS eis mercedem CBIK 6 sedere.. solio] reddere eis solium IK sederej sedem CB, residere M iudicis CB 8 post.. caelo add. X inquit om. (1) - 9 osteum T ostium ... caelo om. IKM, ostium .. praedicator otn. F noui...huc] nouum testamentum praedicatur IKMS praedicatur TDml 10 ct uox .. huc add. X 11 tubae loquentis FS cum Vulg. 12 loquebatur om. S hic F 13 antea MS, om. DCB 14 et om. IKM patefactum] satisfactum DCB in caelis om. F caelos elKM 15 audierat] ascenderat F 16 illam .. locutam S esse om. DCB arguit OB, arguit eos g 17 alium in euangelio om. T dicunt] dr F 18 locutum esse dicunt T cum... locutus sit om. T locutus sit CB, sit locutus I, sit in pr. locutus S, locutus est cet. 19 post populus add. qui S 20 aedificatus] praedicatus T )

est. illa eademque uox, inquit, quam audieram, illa [*]( 4, 1 ) mihi dixit: ascende huc: id est Christus, quem paulo ante quasi filium hominis inter candelabra aurea ambulantem se uidisse fatetur, et nunc exinde recolit, quae per legem in similitudinibus praenuntiata erant, et per hanc scripturam coniungit omnes priores prophetas et aperit scripturas. et quia postquam inuitauit in caelo omnes credentes in nomine suo dominus noster, statim spiritum sanctum effudit, qui ferturus est ad caelum, ait: statim factus sum in spiritu.

et cum [*]( 4, 2 ) aperiatur per spiritum sanctum mens fidelium et illud illis manifestetur, quod et prioribus est praedicatum, significanter [ait: et ecce sedes posita erat in caelo.J solium positum, [*](4, 2 )quod est sedes iudicii et regis, quem solium uidisse (se) ait similitudinem iaspidis et sardii. iaspis aquae color est, sardius ignis. haec duo iudicia posita esse usque ad consummationem orbis super tribunal dei exinde manifestantur, quorum iudiciorum duum unum iam consummatum est in cataclismo per aquam, aliud autem consummabitur per ignem. [et iris erat in circuitu sedis.] [*](4, 3 ) [*]( 3 cf. Apoc. 1, 13 15 cf. ibid. 4, 3 ) [*](1 quem T 2 id est] idem DCB xps <1\\ sps TS quasi TD(I>, quam CBS 3 can debra T, cf. Archiv fiir lat. Lex. V 567 5 renuntiata TFIl1 7 caelum CBg 8 qui.. caelum om. <I) ferturus TS, laturus DCB 9 est om. T in caelum CB ait] sequitur IK factus sum] fui X cum Vulg. 10 illis] eis S 11 manifestatur F significanter TFS, significatur IKM 12 ait (ait om. \'I1) .. caelo add. X solium positum T, sedes posita X 13 quod] quid IK sedis T, cf. Georges, Wortformen s. tt. iudicis IK et supra .. sardini add. X 14 aspectu] aspectui S, erat K, om. I sardinis I super .. 1. 16 sardii om. IK11I supra S 15 quem] quod CB, om. FS se addidi iaspis F 16 sardii Dm2eg, sardi TD, sardini CBF, sar- dinis S iaspidis T coloris S color est] habet colorem I sardini CB 18 manifestatur I quorum] quoniam CB duum] duorum DS, duorum dum F, dei K, duorum (iudiciorum) dei I 19 cataclismum TFI 20 et iris .. sedis add. X hyris FS saepius erat om. IK )

irin autem circum solium: eosdem colores habet iris et arcus dicitur, de quo etiam ad Noe et filios eius locutus est dominus. ne timerent inrigationem dei. iam statuam, inquit, arcum meum in nubibus, ne iam aquam timeatis sed ignemante solium autem tamquam mare uitreum simile [*]( 4, 6 ) cristallo: donum baptismi, quod per filium suum paenitentiae tempore, antequam iudicium iudicet, effundit; ideo ante solium id est \'ante iudicium\'. cum autem dicit: mare uitreum simile cristallo, aquam mundam, stabilem, non uento agitatam. non in procliuo defluentem, sed tamquam donum dei inmobilem traditam ostendit.