Divinarum Institutionum

Lactantius

Lactantius. L. Caeli Firmiani Lactanti Opera omnia, Part I. Brandt, Samuel, editor; Laubmann, Georg, editor. Vienna: Gerold, 1890.

Erythraea uero sic ait:

  1. οἱ δὲ λύκοι τε καὶ ἄρνες ἐν οὔρεσιν ἄμμιγ\' ἔδονται
  2. χόρτον παρδάλιες τ᾽ ἐρίφοις ἄμα βοσκήσονται·
    3. [*](AUCTORES 4-7.8-10.11-14.15 s.] Verg. Ecl. IV 38-41.28- 30. 42-45. 21 s. 19 as.] III 787 ss. )[*](BHSPJ 1 illi P1, corr. P2 2 reli\'gionibus P1 3 copresso* (s er.) B 4 uestor S pinus\' B, in quo distinctio \' post singulos uersus Vergilii addita est 5 omnes BPl, corr. P3 6 falce H 7 robustus\' B3 iam] in H 8 et om. SP flauescit B, flauesce*t (alt. e m. 2) S 10 incultis P sentib: bis, alt. del. P 11 durrale B3 discit BHP1, corr. P3 15 sandis H, sandix S pascenti H, pascentes SP 16 ipse BHS lacte1 P2 lacte post domum repetitum expunxit m. 3 B referent m. 1, unt 8. 1. corr. m. 2, -ent restit. B3 distentae H 17 metuentur H 18 quimeae B, cimeae S, cymee P 20 in cod. S graeca hinc usque ad pag. 663, 4 per tres columnas scripta in minutas particulas discerpta sunt ualde perturbatas ἠδὲ] ὲν δὲ codd. Sibyll. TE] TAI B ArNGC (T ras. ex P) P AMMIT SP; α̌μμις uel ᾰμα codd. Sibyll. GAAONTAI S x Udelycotaecaeornesinammigedontes H 21 KOPTON (R exp. et del.) B, )
    662
  3. ἄρκτοι σὺν μόσχοισιν ὁμοῦ καὶ πᾶσι βροτοῖσιν
  4. σαρκοβόρος τε λέων φάγεται ἄχυρον παρὰ φάτνῃ,
  5. σὺν βρέφεσίν τε δράκοντες ἄμ\' ἀσπίσι κοιμήσονται
    6. .

et alio loco de ubertate rerum:

  1. καὶ τότε δὴ χάρμην μεγάλην θεὸς ἀνδράσι δώσει
    2. .
  2. καὶ γὰρ γῆ καὶ δένδρα καὶ ἄσπετα θρέμματα γαίης
  3. δώσουσι καρπὸν τὸν ἀληθινὸν ἀνθρώποισιν
  4. οἴνου καὶ μέλιτος γλυκεροῦ λευκοῦ τε γάλακτος
  5. καὶ σίτου, ὅπερ ἐστὶ βροτοῖς κάλλιστον ἁπάντων
    6. .
[*](AUCTORES 5 ss.] III 619 ss. ) [*]( XOPTO P παρδάλιές t\'] ΠΑΡΔΑΛΙΔΙCT B ЄΡΙΦΩΙC P βοσϰηθήσονται eodd. deterior. Sibyll. hortonpardaliesterifoesamabosgesoute H ) [*](.BHSPJ 1 MOCXOCl S, MOXOICf P OMT (TinPexl) SP arcatoesimmoshoesimomucapasipotoesin H uersus in cadd. Sibyll. sic «px- TOI σὺν μόσχοις νομάδες (uel νομάιον) αὐλισθήσνται 2 ACON S ΦΑΓЄTA- XTPON B ΦΑΤЄTAI S ἄχυρον ϕάγετ\' ὲπὶ ϕάτνης uel iv ϕάτνη̣ codd. Sibyll., in quibus inter hunc et proximum uersum hi sunt ὡς βου̃ς ϰαὶ παι̃δες μάλα νήπιοι sv δεσμοῑσιν ἔξουσιν (uel ἄξουσι) πηρόν (uel Tiuppov) yap trt χθονὶ Qfjpa ποτήσει (uel ποήσει) ϕάτνη̣] ΦΑΘΝΗ B, ΦΑΙΤΝΗϒ S, «PATNHT P sarciborosteleonfageteachyronparafene H 3 CIM P auv βρέϕεσν TE] xai βρεϕέεσσι uel βρέϕεσί TE codd. Sibyll. APAKONТCC S opdxovze; xotp$e σονται] APAKON TЄ:MA:CA:TЄCI KOIMH CONTAI P ϰοιμηθήσονται codd. deterior. Sibyll. ἄμ\' ἀσπίσι Stadtmuellerus; AMATHCI BS (unde ἀϰηδέσι temptaueram), ἄμα aylai codd. Sibyll.; cf. Isai. 11,8 ϰαὶ jratBfov νήπιον Èr.t TpwyXwv aaxfowv, xat iitt XofTTjV ὲϰγόνων ἀσπίδων τὴν χεῑρα ὲπιβαλει̃ sinbrefeinteeiracontesamustesiceomesonte H interpretatio lat. paene eadem in B (in mg. m. 1) et P, in qua extremus uersus sic cum infantibus (cum scis P) quoque dracones dormient ad loco Sibyll. cf. Strouium, opmc. I 95 4 ubertate S, libertate cett. 5 de cod. S cf. ad pag. 661,00 xai TOTE] KAIIOTG P AG B, AH S, AH P μεγάλην]TAAHN S, MGTAAHN P θεὸς] 0OC B, ec SH ANAPACCI B, ANAPACI S, ANAPCI (N ex P) P AOCG B, AUCGI P caetotedecharmeumegalentheosandrasidosi H 6 γὰρ] TAP SP vf;] TH B AGGNAPA B, AGIAPA P ACIIIGTA P ePt- MATA B, OPGMMArA S, BPHMMATA P TAIHC P θρέμματα γαίης] ποίμνιϰ μήλων codd. Sibyll. caegargecedendracaesaspetathremmatagees H 7 AOCOTCIN B, ΔΩCΩϒCIN P KAPNHON S AN0PQTIOICIN P dosusincarpotonalethinonantropoesin H 8 OINOI B KA P MCAIroc S AlKGPOr S, ΤΑϒΚЄΡΟϒ P AGrKCT P TAAACTOC P oenucemelitosgleceruleucetegalactos II 9 afroj] CTOr P AAAICTON S, KAIAICTON P AHANTON B, ADANTON P aestituopeperestibrotoescallistonapanton H )
663
et alia eodem modo:

  1. εὐσεβέων δὲ μόνων ἁγία χθὼν πάντα τάδ᾽ οἴσει,
  2. νᾶμα μελισταγέης ἀπὸ πέτρης ἠδ᾽ ἀπὸ πηγῆς
  3. καὶ γάλα τ᾽ ἀμβροσίης ῥεύσει πάντεσσι δικαίοις
    4. .

uiuent itaque homines tranquillissimam et copiosissimam uitam et regnabunt cum deo pariter, reges gentium uenient a finibus terrae cum donis ac muneribus, ut adorent et honorificent regem magnum, cuius nomen erit praeclarum ac uenerabile uniuersis nationibus quae sub caelo erunt et regibus qui dominabuntur in terra.

Haec sunt quae a prophetis futura dicuntur: quorum testimonia et uerba ponere opus esse non duxi, quoniam esset infinitum nec tantam rerum multitudinem mensura libri caperet tam multis uno spiritu similia dicentibus simulque ne fastidium legentibus fieret, si ex omnibus collecta et translata congererem, praeterea ut ea ipsa quae dicerem non nostris, . [*](EPITOME 5] c. 67, 5 omnibus-ministrabit. ) [*](AUCTORES 2 ss. V 281 ss. ) [*](interpretatio lat. eadem in B (in mg. m. 1) et P ad loco Sibyll. cf. Struuium, opusc. I 96 ) [*](BHSPJ 2 de cod. S cf. ad pag. 661, 20 6TCGBIQN B MONQ B, MONON S ἁγία] AP B X60N BS TIANTA P τάὸ\'] TAIWA S, A P eusebeondemononapantonpantacadoesi H ἑβραίων os μόνων ^ XOwv (uel ipp. 5e χθὼν) ayta ὲστί (xtel hn) dvn 8\' οϊσει (unus A cum Lact. r.. τάὸ\' oTaaj codd. Sibyll. 3 μελισταγέης Lact. scripsisse uidetur, μελισταγέος (sic edd. Lact.) Sibyllista; MЄΛΙЄTCΤΑΓЄHC B, MCAICTATAIHC SP APO P TICTPHC P HCA li, HA P AnON S, ATIO P nHTHC SP ἠὸ\' ino πηγη̃ς] xat sta γλώσσης codd. Sibyll. namamelistaceesapopetresetapopoges H 4 xat] K B y)-ayo; Struuim, Opltsc. 198, om. B, TAAATOC SP; yxh. 8\' uel μάλα τ\' codd. Sibyll. AMBPOCIH B; ὰμβρόσιον codd. Sibyll. PTCCI BSP, sed cf. H breusi πάντεσσι om. SP ACIKGOIC B caegalasambrosiesbreusipantesidicaeoes H interpretatio lat. eadem in B (in mg. m. 1) et P, in qua extremus uersus sic et lac (?. I. om. P) diuinum (uinum P) manabit omnibus iustis 5 ita H tranquillirs.si\'mam B3, tranquillinam H tranquillissimam et copiosissimam uitam P uitam et copiosissimam B 6 regnatbjunt P2 et reges SH 7 ad*orent (h er.) P 8 uenerabilem Bl, m del. B3 9 qui P sunt P1, corr. P2 13 tantarum B, tantum S mensuram B 14 uiiiOj 1P, uni P1, corr. P3 16 congerere (~ m. 3) B, congregarem H *ut (a er.) B quae dicerem] dicere H )

664
sed alienis potissimum litteris confirmarem doceremque non \' modo aput nos, uerum etiam aput eos ipsos qui nos insectantur, ueritatem consignatam teneri, quam recusent adgnoscere.

si quis autem diligentius haec uoluerit scire, ex ipso fonte hauriat et plura quam nos in his libris conplexi sumus admirabilia reperiet.

Fortasse quispiam nunc requirat quando ista quae diximus sint futura. iam superius ostendi conpletis annorum sex milibus mutationem istam fieri oportere et iam propinquare summum illum conclusionis extremae diem.

de signis quae praedicta sunt a prophetis licet noscere: praedixerunt enim signa, quibus consummatio temporum et expectanda sit nobis in dies singulos et timenda.

quando tamen conpleatur haec summa, docent ii qui de temporibus scripserunt, colligentes ex litteris sanctis et ex uariis historiis quantus sit numerus annorum ab exordio mundi. qui licet uarient et aliquantum numeri eorum summa dissentiant, omnis tamen expectatio non amplius quam ducentorum uidetur annorum.