Divinarum Institutionum

Lactantius

Lactantius. L. Caeli Firmiani Lactanti Opera omnia, Part I. Brandt, Samuel, editor; Laubmann, Georg, editor. Vienna: Gerold, 1890.

praecipua igitur uirtus hospitalitas, quod philosophi quoque aiunt, sed eam detorquent a uera iustitia et ad commodum rapiunt. recte inquit Cicero a Theophrasto est laudata hospitalitas. est enim, ut mihi quidem uidetur, ualde decorum patere domus hominum inlustrium hospitibus inlustribus.

eodem modo rursus errauit quo tum, cum idoneis esse diceret largiendum. non enim iusti et sapientis uiri domus inlustribus debet patere, sed humilibus et abiectis: nam inlustres illi ac potentes nulla re possunt indigere, quos opulentia sua et [*](EPITOME 4-6. 18 s.] c. 60, 6. ) [*](AUCTOBES 4-6] Luc. 14, 12. 13] de off. II 18, 64. 17] cf. pag. 595, 4. ) [*](BRHPV] 1 meritus*** (sed er.) B fecit H 3 ad Bae spectans P1 (in ras. corr. P2) V 4 capiat HP idem BRP praecepit BH caenam BarRV 5 parauerimus B2 s. I. corr., pararimus BI, parauimus RH, proparauimus P1 (corr. P2) V eos] eos magis R inconueniathibeamus B\', inconuictuathibeamus sic B3 conuinctum H, uictum P1 (corr. P1) V qui* (t er.) B reruocarel B3 6 possunt B uicem] ////// uicem (6 apices eras.) P, ut uicem V 7 misericordiae — quisquam om. R misericordiae (e fin. add. m. 2) B munera BI, corr. Bs 8 aut om. R communionem RH caritatem BRH 9 notum, PJ uerum] et uerum H iustus P1, corr. P1 12 uirtus (est> edd. hospitalitatis V ea R 13 rapiunt* (u ? er.) B inquid B 14 a] etiam a Cic. Theophrasto] deofactuto1 B3, theofrasto cett. 15 ualde] laude B\', corr. B3 dequorum R 16 domus BH cum omnibus paene codd. Cic., domos RP, domos (exp. m. 2) V inlustrium] inlustrius sic H, iulustrum V 18 sapientes (sed alt. e ex i B1) BPI, -tis corr. P3 19 sed] sed et R 20 opuletia R )

526
munit et honorat.

nihil autem a iusto uiro faciendum est nisi quod sit beneficum. beneficium autem si refertur, interit atque finitur: nec enim possumus id habere integrum cuius pretium nobis persolutum est.

in iis itaque beneficiis iustitiae ratio uersatur quae salua et incorrupta permanserint, permanent autem non aliter quam si praestentur iis hominibus qui prodesse nullo modo possunt.

at ille m recipiendis lnlustribus nihil spectauit aliut nisi utilitatem nec dissimulauit homo ingeniosus quid ex eo commodi speraret. ait enim, qui id faciat, potentem aput exteros futurum per gratiam principum, quos sibi hospitii et amicitiae iure constrinxerit.

o quam multis argumentis (Ciceronis inconstantia, si id agerem, coargui posset! nec tam nostris quam suis uerbis refelleretur. idem quippe ait, ut quisque maxime ad suum commodum referat quaecumque agit, ita minime esse uirum bonum.

idem etiam negat simplicis et aperti hominis esse ambire, simulare aliquid et praetendere, aliut agere uideri, cum aliut agat, praestare se alteri fingere quod sibi praestet, sed malitiosi potius et astuti et fallacis et subdoli.

quomodo ergo defenderet quominus ambitiosa illa hospitalitas malitia esset? tu mihi per omnes [*](EPITOME 14-20] cf. c. 59, 2. ) [*](AUCTORES 9] de off. II 18, 64. 14] de legg. I 18, 49. 16] cf. de off. I 30, 109; de re publ. III 16, 26. ) [*](BRHPV] 1 autem om. PV a* (d er.) H uiro iusto PV est om. B 2 beneticum] beneficium B (sed quod sequitur beneficium om. B1, s. I. add. B2) BVedd. 4 iis R, his cett. 5 ueretur ut uid. Bl, in ras. et s. I. corr. B* salua (alua in ras. ex 2 lift. m. 2) B permanserit B permanet B 6 alter H prestentor1 B3 iis R, his BHPac (ex h ras. i eorr.) V prodeesse BR 7 \'pos\'sunt B1 8 spectabit (b ex u) B1, expectauit H nec] et non H dissimilauit Bl, corr. B2 ingeniosos Hse 9 qui id (ante faciat) B3, quid BlRHPV faciutpofrentem B* 11 sibi] ubi ut uid. BJ, corr. B2 constninijerit B3, constrinxerint R 12 agere ( m. 2) B 13 tamen H uerbis om. V refelletur B\' (corr. B1) H, probat Heumannus 14 quippe ait] qui dixit (dix in ras. ex 4 litt., quarum primae dp, m. 2) B malimeu P su\'u\'m B1 15 agit] ait V minimu B1, corr. B1 16 ex aperti hoc periti B2, auerti R1 18 agere uideri cum aliud s. I. B3 uidere P aliut scr., aliud B3RHPY 20 fallacis (1 ras. ex e) V 21 omnis R )

527
portas circumcurses, ut aduenientes populorum atque urbium principes domum tuam inuites, ut per eos aput ciues eorum potentiam consequare, uelisque te iustum et humanum et hospitalem uideri, cum studeas utilitati tuae ?