Divinarum Institutionum

Lactantius

Lactantius. L. Caeli Firmiani Lactanti Opera omnia, Part I. Brandt, Samuel, editor; Laubmann, Georg, editor. Vienna: Gerold, 1890.

hic uero etiam leni communique peccato locus nullus est et si quis ad sacrificium non integra conscientia uenerit, audit quae illi deus comminetur, ille qui latebras cordis uidet, qui peccatis semper infestus\' est, qui exigit iustitiam, qui fidem poscit. quis hic malae menti aut malae preci locus est?

at illi infelices nec ex sceleribus suis intellegunt quam malum sit quod colunt, quandoquidem flagitiis omnibus inquinati ueniunt ad precandum et se pie sacrificasse opinantur, si cutem lauerint, tamquam [*](BRHSY] 3 defendendi Y 5 nostro V eo in fine uersm add. Bs resv B* 6 iustitia V 7 quia (ante mentem) s. I. B3 8 illic] illic eni V sanguis — libatio hic orn. V 9 et om. B 10 illic S delectu R mgietrices laene (sic) prqpaces obscenae B 11 precaces V opscene R rIatroDesl Sif 12 ut om. R 14 pr. ut om. H quid eni (ante meretrix), exp. m. 1 ? V 15 aut] ut B mortem aut H 16 aut ut V (sed ut 8. I. V\'), ut B, aut RHS inpudicitia** (ut ? er.) B celeret V lena edd., leno BRHV, leno uel lena S an <quam} multos ? bonos Bae, corr. JJI. 1 uel 2 17 an plurima ? cf. 15 18 est nullus BS 19 fcudit\' B3 cõ/mJneturJ B, comuniter V 21 quis] qui H 22 at] ut V 23 ex om. BH scereribus V 25 se pie] saepe B\', corr. B3 sacrificare HV ut si (exp. IB. 3) B sicra\'utem V laberint V tam H ) [*]( 30* )

468
libidines intra pectus inclusas ulli amnes abluant aut ulla maria purificent.

quanto satius est mentem potius elnere, quae malis cupiditatibus sordidatur, et uno uirtutis ac fidei lauacro uniuersa uitia depellere! quod qui fecerit, quamlibet inquinatum ac sordidum corpus gerat, satis purus est.

Isti autem quia nesciunt uel quid uel quomodo sit colendum, caeci et inprudentes in contrarium cadunt. adorant itaque hostes suos, latrones et interfectores suos uictimis placant et animas suas cum ture ipso cremandas aris detestabilibus inponunt.

irascuntur etiam miseri quod non simul et alii pereant, incredibili mentium caecitate. quid enim uideant qui solem non uident? quasi uero si dii essent, indigerent hominum auxilio aduersus contemptores suos. quid ergo nobis irascuntur, si illi nihil possunt? nisi quod ipsi deos suos destruunt, quorum potestate diffidunt, magis inreligiosi quam qui omnino non colunt.

Cicero in suis Legibus cum caste ad sacrificia praeciperet accedere, pietatem inquit adhibento, opes amouento. qui secus faxit, deus ipse uindex erit.

recte hoc quidem: neque enim fas est desperare de deo, quem ideo colas, quia potentem putes. nam quomodo uindicare [*](EPITOME 11-16. 19-469,1] c. 48, 1-3. \' ) [*](AUCTORES 16] II 8, 19. 20 s.] cf. Cyprian. ad Demetr. c. 14 (pag. 361, 10-12). ) [*](BRHSVJ 1 inclusas*** (qun er., s. l. os er., quod add. m. 2) B 2 eluere (1 ex i m. 2) V 4 pellere B qui* (s er.) B 6 isti V, ipsi celt. 7 inpuidentes V in] et in H 9 cremanda sacris S aris (ar tn ras. ex su ? m. 3) B 10 miseri] miseri uero H simul et alii R Heumannus, similes alii ceit., similiter et alii Betuleius, similes aliis Bucnemannus; an (sui) similes alii ? Lucifer pro similes fort. simplieiter legit idque quodammodo explanauit, si modo recte huc refertur locus pag. 307, 27-32 13 auxi*lio (a er.) H aduersu H bonis B 14 iracuntur R 15 potestati S, fort. recte, de potestate V 17 pietate B adhibento V, adhibent BRH, adhibendo S 18 opos H admouento (s. I. d er., quod add. m. 1) B, amouent R qui] hoc qui R quisjaecus B, quis ecus V fassit Bl, in ras. corr. B3, fac sit V . ipşe uindex erit] erit ultor S 19 recto HS nec R 20 potentem] potestatem Bl, corr. B*, putent S )

469
iniuriam colentis potest, si suam non potest?

libet igitur ex iis quaerere cui potissimum praestare se putent cogendo inuitos ad sacrificium. ipsisne quos cogunt? at non est beneficium quod ingeritur recusanti.