Divinarum Institutionum
Lactantius
Lactantius. L. Caeli Firmiani Lactanti Opera omnia, Part I. Brandt, Samuel, editor; Laubmann, Georg, editor. Vienna: Gerold, 1890.
Fortasse quaerat aliquis hoc loco, quis sit iste tam potens, tam deo carus, et quod nomen habeat, cuius prima natiuitas non modo antecesserit mundum, uerum etiam prudentia [*](EPITOME 7-10] c. 37, 2. ) [*](AUCTORES 7 s.J cf. frg. Hermet. ap. Lact. Inst. VII 18, 4: xou πρώτου xat Ivo; Oeou δημιουργός, et Ps.-Apulei. Asclep. c. 26 (pag. 49, 1 Goldb.): deus primipotens et unius gubernator dei. 8 Sibylla] VIII 264. ) [*](EXPLLATORES 5 s.] Ps.-August. pag. 3 F, cf. Expilatores ad pag. 286, 14. 7 s.] Sedulius (cf. ibid.) δημιουργὸν tou Oeou adnectit ad uersum pag. 290, 2. 8] Ps.-August. pag. 4 A: alio loco filium dei σύμβουλον appellat (sc. Sibylla) id est consilium uel consiliarium. ) [*](BRHSPVJ 1 pareret SlV 2 segregaret P et cum H 3 faceret ualidas nubes] ualidas faceret desuper nubes Cyprian., cf. ta avw νέϕη LXX facere V cumfirmatos (om. con-) B ponebat C Cyprian. 4 fontes B Cyprian., montes cett.; ϰαὶ ὡς ἀσϕαλει̃ς ἐτƖθει πηγάς LXX quando fortia ■— ego eram cui] teram (a er.) penes illum disponens . ego eram quando a faciebat fortia fundamenta terrae . ego eram cui B fundamente (corr. m. 1 ?) P 6 gaudebat H iocundabar, 0 ex u S2 P2 7 eius] eius in omni tempore Cyprian., ev παντὶ ϰαιρω̩̃ LXX laetaretur (ae ex a et a ex e m. 2) P ad loco Prouerbiorum cf. Roenschium, Zeitschr. f. d. hist. Theol., 1871, pag. 531 88., \'Beitrdge zur patristischen Bezeugung der biblischen Textgestalt tmd Latinitat. II. Aus Lactantiul, pag. 594 -idcirco] idcirco autem P 8 ante graecum hoc creatorem dei P AGMIOVP constitutorem dei creatorem . ΓΟΝΤΟΥƟЄΥ. S AGMIOVPrON H, THMIOrprON V Sedulius του̃ Oeou] ΟΥΥƟЄOC II ante graecum hoc consiliarium P CVMBOVAON P, CWBOVAON sic B, CVMROAON R, CrNBO- AON H, CVNBVAON S, CVMBOVAON V, om. Sedulius appellat om. P 9 sit om. P 10 ut] ut et HS 11 thoc loco1 B3 qui HSPV 12 haberaJt B3 13 rnott B3 antecesserat B prudentia] potentia B, om. S ) [*](19* )
primum scire nos conuenit nomen eius ne angelis quidem notum esse qui morantur in caelo, sed ipsi soli ac deo patri, nec ante id publicabitur, ut est sanctis litteris traditum, quam dispositio dei fuerit impleta;
deinde nec enuntiari posse hominis ore, sicut Hermes docet haec dicens:
αἴτιος δὲ τούτου τοῦ αἰτίου ἡ τοῦ θεοῦ ἅτε τοῦ ἀγαθοῦ [*](EPITOME 1-3. 5-293,1] c. 37, 8. ) [*](AUCTORES 6 et 293, 2] pag. 51* Patric. ) [*](EXPILATORES 6 et 293,2] Ps.-Aug. p. 4 B: ipse (sc. Mercurius) dixit: filius benedicti dei atque bonae uoluntatis. et ne de eius nomine taedium interrogationis sustineret, secutus adiunxit: cuius nomen non potest humano ore narrari ... loquitur (sc. Mercurius) autem ad filium suum dicens: est autem quis, fili, (edd. filii) inenarrabilis sermo sapientiae sanctus sanctus ... sequitur: de solo deo domino est, omnibus dominante deo mortalibus . et quia ab hominibus indagari non potest, addit et dicit: super homines est. 6—293, 5] Sedulius (cf. ibid.). ) [*](BRHSPV] 1 uirtus Heumannus, quod esse in cod. Regiomontano testatur Struuius, opusc. I 145; uirtusque coni. Buenemannw primo B 2 eius] quis V moratur H caelis S 5 enarrari B, enuntiare B ore hominis B hominis* (s ex b et u ? er.) P 6 αί̀τιος — βούλησις] AITIO- NAE (om. τούτου) ΤΟΥΑΙΤΙΟΥΗΤΟΥƟЄΑΓЄNЄΤΟΥΑΓΑƟΟΒΟΥ⃟ЄCIC B, ait IOCAЄΤΟΥΤΟΥΤΟΥ ΑΙΝΟΥΗΤΟΥΑΤΑƟΟΥΒΟΥΑΗCΥC R, AITIOCAG Tor- ΤΟΥЄΑΙΟΥЄ ToreeTorATA ror BorBorAecic H, AlflOC Aerorior TOfAIAIOfH ΤΟΥƟЄΑΓЄΤΟΥ ArAeor BOrAHCIC S, HAIKH (in ras. m. 3) ΔЄ Torror (del. m. 3) ΤΟΥΔΙΚ1ΙΟΥ (Δ ex A et K in ras. m. 3) H TOr- ƟЄΑΓЄΤΟΥΑΓΑΟƟΥ BOrAHCIC P, ΑΙΤΙΟΔЄΤΟΥΤΟΥ TOITOT AITIOr H ToreeAre (E fin. ras. ex e tå uid.) ΤΟΥΑΓΑƟΟΥ ROfAHCIC V, AITIOC AG TOYTOT AYTlOr H Tor ƟЄΑΓЄΤΥ APAeor BOrAHCIC Sedulius f, tOU- ὰγαθου̃ StadtmtUllerus, conl. Poemand. c. 14, 9 (pag. 133, 11 Partla.) rJiv όι TO γεννητὸν ὑπὸ TOO Otou γέγονεν, ojcep lativ UKO TOU ayaOoO xat TOU ta Ravra δυναμένου ποιει̃ν; edd. TOU θείου ayaOou, Struuius, opusc. 1149 του̃ θεƖου ϰαὶ ἀγεννήτου ayaOou post ayaOou add. edd. ἥ Oebv προήνεγϰεν, fort. interpretationem lat. qualis est in S et P secuti hanc causa autem huius causae uoluntas boni quae deum prouexit, sed extremis uerbis ƟЄΑΓЄΤΟΥ iUud reddi ostendit etiam interpretatio ap. Sedulium haec causa autem huius causae quae deum prouexit, diuini boni uoluntas; lacuna locum corruptum esse etiam Struuius putat, sed Lact. proximum ou ad τούτου του̃ αἰτίου traxisse uidetur; Ps.-Augustin. filius benedicti dei atque bonae uoluntatis, unde illum εὐλογητου̃ uel legisse in Lactantio suo uel ipsum e corrupta aliqua scriptura fort. ad similitudinem loci Marc. 14, 61 o χριστός, o υἱὸς tOii εὐλογητου̃ conflauisse suspiceris. )et paulo post ad filium:293βούλησις, οὗ τὸ ὄνομα οὐ δύναται ἀνθρωπίνῳ στόματι λαληθῆναι.
ἔστι γὰρ τις, ὦ τέκνον, ἀπόῤῥητος λόγος σοφίας ὅσιος τε περὶ τοῦ μόνου κυρίου πάντων, καὶ πάντα προεννοουμένου Θεοῦ, ὃν εἰπεῖν ὑπὲρ ἄνθρωπόν ἐστιν.