Divinarum Institutionum

Profectus ergo in Galilaeam — noluit enim se Iudaeis ostendere, ne adduceret eos in paenitentiam atque inpios resanaret —, discipulis iterum congregatis scripturae sanctae litteras id e-t prophetarum arcana patefecit. quae antequam pateretur perspici nullo modo poterant. quia ipsum passionemque eius adnuntiabant.

idcirco Moyses et idem ipsi prophetae legem quae Iudaeis data est testamentum uocant, quia nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari testamentum potest nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est.

itaque nisi Christus mortem suscepisset, aperiri testamentum

id est reuelari et intellegi mysterium dei non potuisset uerum scriptura omnis in duo testamenta diuisa est illut quod aduentum passionemque Christi antecessit, id est lex et prophetae, uetus dicitur, ea uero quae post resurrectionem eius scripta [*](EPITOME 4—6] c. 42, 3. ) [*](AUCTORES § 1] cf. Tertull. ApoL c. 21 (I pag. 203): nam nec — docerent. 10] \'testamentum* interpretatio Itala, διαθήϰη LXX (\'pactum\' uel \'foedus* Vulg.) Exod. 19, 5; Deuter. 5, 2s. et saepissime; cf. loco Ieremiae § 6. ) [*]( ANACTACfO B KAHTOIC jR, rAHTOIC SP, KANTOIC V, 0NHTOIC B, KAHTOfC Scdulius άρχὴν] XHY SP ϰλητοι̃ς άρχὴν cum Lad. idem illi codd. Sibyll., ipxh θνητοι̃ς alteri, sed ad ϰλητοι̃ς et θνητοι̃ς (quod in B est) cf. Augustin. reuocatis mOACISAC R, VnOACIEAT B, ΠΟΔЄΙΞΑC SP, ΥΠΟΔΙΞΑC V Sedulius; ύποδείξας cum Lact. idem illi SibyU. codd., ὲπι- δεɭξας alteri interpretatio lat. Augustini in SP, dissimilis ap. Sedulium. ad loc. SibyU. cf. Struuium, opusc. I 82 ) [*](B(G)RHSPV] 1 uita (~ m. 3) B adquaesiuit Bl, in ras. corr. B3 2 aliae H ni R cretirderit P3 3 in eum om. P et om. 81 (7 add. S7) Pl, add. P* portanda H 4 profectus est R iudaeis se P 5 in] ad V sanaret V 6 iterum] igitur H litteras (r et s in ras. m. 2) B, litteris H 7 patefacit R 8 respici B1, corr. B* 9 adnuntiabat H, indicabant V moses S et] ut V ipsi om. V 10 quae] g in ras. 82 est] erat B testator (o ex u) H, testatus V 13 nis i P1 Christus] scriptus H 15 om̃ is, S2 dua H quod om. H 17 hinc fere incepit codicis G pag. 85 (158) ter scripta, in qua nihil legi poterat )

Iudaei uetere utuntur, nos nouo: sed tamen diuersa non sunt, quia nouum ueteris adinpletio est et in utroque idem testator est Christus, qui pro nobis morte suscepta nos heredes regni aeterni facit abdicato et exheredato populo Iudaeorum, sicut Hieremias propheta testatur, cum loquitur talia:

ecce dies ueniunt, dicit dominus, et consummabo domui Israhel et domui Iuda testamentum nouum, non secundum testamentum quod disposui patribus eorum in die, qua adprehendi manum eorum, ut educerem illos de terra Aegypti, quia ipsi non perseuerauerunt in testamento meo, et ego neclexi eos, dicit dominus.