Divinarum Institutionum

duxerunt igitur eum flagellis uerberatum et priusquam cruci adfigerent, inluserunt: indutum enim coloris punicei ueste ac spinis coronatum quasi regem salutarunt et dederunt ei cibum fellis et miscuerunt ei aceti potionem.

post haec conspuerunt faciem eius et palmis ceciderunt. cumque ipsi carnifices de uestimentis eius contenderent, sortiti sunt inter se de tunica et pallio.

et cum haec omnia fierent, nullam uocem ex ore suo, tamquam si mutus esset, emisit. tum suspenderunt eum inter duos noxios medium, qui ob latrocinia damnati erant, crucique fixerunt.

quid ego hic in tanto facinore deplorem aut quibus uerbis tantum nefas conquerar? non enim Gauianam crucem describimus, quam Marcus Tullius uniuersis eloquentiae suae neruis ac uiribus uelut effusis totius ingenii fontibus prosecutus est, facinus indignum esse proclamans ciuem Romanum [*](AUCTORES 20] Verr. V 61, 158 ss. 22 s.] cf. ibid. § 170. ) [*](BRBSPV] 1 ille P2 defensione H 2 diceret- nihil om. pJ, dicit 8. I. add. m. reccntiss. dicere V demnatione V 3 uideret (et ex i) P3 iustissimi RISY, /iustissimi (2 hastae er.) H \'cum\' P3 5 helrodis ex heldis JB2 tethrarcae B, pro tetrarchae hoc tempore ac H 6 instigationê S metuentis] inet uentis S, metuentis (exp. m. 3) P pellere*tur (n er.) B 7 eum] illum H 8 ipse H 9 uerberantes V adfigerent eum H 10 punice uestem H 11 salutauerunt B 12 ei orn. P aceti potionem] acceptionem S consputauerunt B in faciem HV 13 palmas II ceciderunt eum cumque H 15 palleo V cum (c ras. ex e) P rhaecl B3 suo fs in ras. ex 1 uel 2 litt., fort. n, et o in ras. m. 2) B 16 tunc HV 17 ob latrocinio V fuerant H 18 ergo HV hinc V 19 gabianam BHP, gauinianam Rl, gab- corr. R2, grauianam SVar crucem] crux trucem S 20 uniuersiw S7 21 neruis] uerbis P uel R frontibus Y prosequutus V 22 proclamans (s del., sic corr. m. 3) P )

qui quamuis innocens fuerit et illo supplicio indignus, mortalis tamen et ab homine scelesto qui iustitiam ignoraret adfectus.

quid de huius crucis indignitate dicemus, in qua deus a cultonbus dei suspensus est atque subfixus? quis tam facundus et tanta rerum uerborumque copia instructus existet, quae oratio tantae affluentiae ubertate decurrens, ut illam crucem merito deploret, quam mundus ipse et tota mundi elementa luxerunt?

haec autem sic futura esse et prophetarum uocibus et Sibyllinis carminibus denuntiatum est. aput Esaiam ita scriptum inuenitur: non sum contumax neque contradico: dorsum meum posui ad flagella et maxillas meas ad palmas, faciem autem meam non auerti a foeditate sputorum. similiter Dauid in psalmo XXXIIII:

congregata sunt in me flagella et ignorauerunt, dissoluti sunt nec conpuncti sunt: temptauerunt me et deriserunt derisum, [*](EPITOME 9-13] c. 41, 1. 14-352, 1] c. 41, 2. ) [*](AUCTORES 11] Is. 50,5s.; cf. Cyprian. pag. 78,3. 14] Ps. 34,15s. ) [*](B(G)RHSPV] 1 omnes (e ex i m. 2) R cruce H 2 nocens R indignus, sed in del. m. 1 ? R 3 et om. V, pro et coni. est Heumannus adfectus est SP 4 quid de] inquit Y 5 suffixus V 6 copia S existeret S 7 tantae affluentiae SP, tanta afluentiae B, tantae afluentiae R (recte?), tanta fluentiae H, tanta ea fluentia V 8 mundi tota B relemental P2 duxerunt SV 9 esse scripsi, fuisse BRHSP, fuisset V; cf. Epit. 41, 1 quae omnia prophetae sic futura esse praedixerunt et locos ad pag. 307, 14 (futurum), 344,10 (mitteretur) adlatos et Sibyllinis carminibus om. H 10 pronuntiatum H est add. S2 eseiam BRX (alt. e in a corr. R1) P scriptum om. H 12 pono V contra Epit. et codd. Cypriani, ἓδωϰα LXX et om. H ad locum Isaiae cf. Roenschium pag. 556 13 ftutem1 H2 mea S 14 dauid similiter H /\' XXXIIII B, XXXIII R hinc fere incepit codicis G pag. 83 (164) ter scripta, in qua nihil legi poterat in ex Epitome recepi, idem ap. alios testes Italae (cf. Sabaterium II69), super C, sed ex Vulg., ut uid.; ὲπ\' ὲμέ LXX 15 me1 H7 ignorauerunt BRHSP1V2 Epit., ignoraui P3V1 cum Vulg., oux fyvwv LXX 16 me eras. H deriserunt derisum P1, dubitanter recepi, derisum P3, deriserunt derisu S, fort. recte, derisemnt me BRHV, uerba om. Epit.; an deriserunt me derisum scribendum? aut hoc aut ut Pl aut ut S (hoc pltrique) testes Italae, cf. Sabater. ibid.; ὲξεμυϰτήρισάv jxe μυϰτερισμόv LXX, subsanoauerunt me subsannatione Vulg. )

Sibylla quoque eadem futura monstrauit:

1. εἰς ἀνόμους χεῖρας καὶ ἀπίστων ὕστερον ἥξει,
2. δώσουσι δὲ θεῷ ῥαπίσματα χερσὶν ἀνάγνοις,
3. καὶ στόμασιν μιαροῖσι ἐμπτύσματα φαρμακόεντα·
4. δώσει δ᾽ εἰς μάστιγας ἁπλῶς ἁγνὸν τότε νῶτον
.