Divinarum Institutionum
Lactantius
Lactantius. L. Caeli Firmiani Lactanti Opera omnia, Part I. Brandt, Samuel, editor; Laubmann, Georg, editor. Vienna: Gerold, 1890.
ergo cum magnus populus ad eum uel ob iustitiam quam docebat uel ob miracula quae faciebat subinde conflueret et praecepta eius audiret et a deo missum deique filium crederet, tum primores Iudaeorum ac sacerdotes et ira stimulati, quod ab eo tamquam peccatores increpabantur, et inuidia deprauati, quod confluente ad eum multitudine contemni se ac deseri uidebant, et, quod caput sceleris illorum fuit, stultitia et errore caecati et inmemores praeceptorum caelestium ac prophetarum coierunt aduersus eum inpiumque consilium de eo tollendo cruciandoque ceperunt: quod prophetae multo ante descripserant.
nam et Dauid in principio psalmorum suorum prouidens in spiritu quantum facinus admissuri essent, beatum esse ait qui non abierit [*](EPITOME 9-19] c. 40, 4 s. ) [*](AUCTOBES 3 s.] cf. Sallust. Iug. 1,3: fortuna.. probitatem.... neque dare neque eripere cuiquam potest. 21] Ps. 1, 1., ) [*](BRHSPVJ 1 reslse B2 2 solarq.l (ante iustitia) 1P 3 caeleste et] caeleste esse et H perpetu\'u\'m B1 quia] quae B 4 auferetur V qua] quia HarP1 (i expunx. P7) V quoniam om. H 5 uirtus] uerus V 6 descendit (pr. e ex i wt. 3) P 7 quod HVar 8 et (ante meruit) s. I. H2 10 quam docebat om. V 11 praecepta (cep in ras. ex cem m. 2) S retl H2 a deo] ad S 12 missum] ipsum missum V tunc RSP primo rex B, prim\'i\'ores S3 13 et (exp. m. 3) B stimulatio V 14 inuidua H, inuial S*, inui*!dia SJ deprauata P0* confluerent H, confluent V 15 multitudines H se om. B\', s. I. post deseri add. B* tse ac desejri V destrui H 16 tfuit1 P2 stultitiae RP 16 terrore (om. et) R infmtfmores B 17 coiecerunt R, coierunt om. V 18 cruciandoque (a ex e m. 2) R cruciandoque ceperunt] quae H coeperunt (0 8. I. P3) RPV 19 multi Bl, corr. B3 discripserant P, dłeJscripserant F 20 in om. V spiritum H 21 rait! B3 habierit S )
et Solomon in libro sapientiae his uerbis usus est: circumueniamus iustum, quoniam insuauis est nobis et exprobrat nobis peccata legis. promittit scientiam dei se habere et filium dei se nominat. factus est nobis in traductionem cogitationum nostrarum, grauis est nobis etiam ad uidendum, quoniam dissimilis est aliis uita illius et mutatae sunt uiae illius.
tamquam nugaces aestimati sumus ab eo, continet se a uiis nostris quasi ab inmunditiis et praefert nouissima iustorum et gloriatur patrem dominum. uideamus ergo si sermones illius ueri sunt, et temptemus quae euentura sunt illi.
contumelia et tormenta [*](EPITOME 2-340, 5] c. 40, 5. ) [*](AUCTOBES 2] Sap. 2, 12 (sed initium tantum uersus 12) — 17. 19-22; cf. Cyprian. pag. 79, 11. ) [*](BBHSPVf 1 consilio BHSPV Vulg., 2v βουλη̃LXX, consilium R ad loc. Psalmi cf. Boenschium pag. 586 salomon HSP3 Cso- Pl) 2 quoniam insuauis — promittit] quoniam inutilis est nobis et contrarius est operibus nostris et inproperat nobis peccata legis et diffamat in nos peccata disciplinae nostrae . promittit sic H totum uersum 12 habet cum \'Vulguerba et contrarius est operibus nostris etiam ap. Cyprian., sed Epitome non habet 3 peccata nobis B, sed cf. Epit. nobis om. V leges B1, corr. B* 4 scientiam dei se (sed dT s. I. m. 3) B Epit. codd. Cypriani, scientiam se dei RHS, se scientiam dei P ctim \'Vulg.\', scientiam dei (om. se) V et] ut Pl, in ras. corr. P3 se dei V 5 traductione* (m er.) B, traductione S, ċ̣ο̣̇ṇ̇traductionem (exp. m. 2) P cogitationum] animarum H 6 etiam om. V uiuendum R quoniam] quia H 7 restJ H2 inmutatae H cum \' Vulg.\', sed cf. Epit. ui∗ae (t er.) H 8 illius] eius H cum \'Vulgexstimati sic R eo BBSPV cum codd. Cypriani, illo H Epit. cum \' Vulg.\' 9 continet] et continet H (et abstinet \' VulgS), sed cf. Epit. se] autem se V profert H, praeferet V, preferet Epit. 10 gloriantur S patrem dom Rl (s. I. dum B2*), patrem dSm se ha.bere (se habere cMMt \'F<\' patrem dñm se habere (se habere cum \'Vulg.\') B, patrem d*m (n er.), a. I. post patrem add. se habere S, patrem deum IIP1 (post patrem s. I. se habere P3) V; patrem deum codd. Cypriani, πατέρα Otov (u. 16) LXX, patrem se habere deum \'Vulg\', sed patrem dominum Epitome quoque habet 11 sint H cum \'Vulg.\' 12 euentura BP Epit., uentura BHSV cum \'Vulg.\'\' quae euentura — errauenmt (340, 3)] quae uentura sunt illi et sciemus patientiam illius . si enim est uerus filius dei suscipiet illum. et liberabit illum de manibus contrariorum . Iniuriae tormento castigemus ) [*]( 22* )
haec cogitauerunt., et errauerant: excaecauit enim illos stultitia ipsorum et nescierunt sacramenta dei. nonne ita descripsit nefarium illud consilium ab inpiis initum contra deum, ut plane interfuisse uideatur ? atquin a Solomone qui haec cecinit usque ad id tempus quo gesta res est mille ac decem anni fuerunt.