Divinarum Institutionum
Lactantius
Lactantius. L. Caeli Firmiani Lactanti Opera omnia, Part I. Brandt, Samuel, editor; Laubmann, Georg, editor. Vienna: Gerold, 1890.
propterea Milesius Apollo consultus utrumne deus an homo fuerit, hoc modo respondit:
[*](AUCTORES 1] Is. 19, 20. 3] Num. 24, 17; cf. Cyprian. p. 74,18. 7 ss.] cf. G. Wolffium, Porphyrii de philosophia ex oraculis haurienda librorum reliquiae pag. 184 s. ) [*](EXPILATORES 7 ss.] Sedulius (cf. Montefalconium, palaeograph. graec. pag. 245). ) [*](BRHSPVJ 1 et om. H cognouit CEpit. c. 39, 6 (cognoscet codd. Cypr. [-cit M] Vulg., γνώσεται LXX) a Lact. fort. consulto scriptum esse existimat Roenschius pag. 572 eseias R eis] ipse R, sed cf. Epit. 2 dominus Cdns RS) BRS Epit. c. 39, 6, xupio; LXX cod. Alex. Sinait. (om. cett.), deus PV, om. H cum Vulg. saluauit Rl (alt. u in b corr. R?) S et B, om. RHSPV, sed defenditur loco Epit. c. 39,6 (unde et a Lact. scriptum in archetypo codicum Instit. e cognitione aut interpreUttionis graecae LXX aut accuratioris latinae deletum in uno B manstsse conicias), xpfowv (deest ϰαί) LXX, qui liberet eos (deest et) Vuig. sanauit BS 3 ad loco Is. cf. Roenschium pag. 548 et om. H moses S 4 stella B5, stellae H exurget S isdrael B, isrt SV propterea] p̃pt̃, sed t del., S 5 consultus om. SP 7 OiNHTOC (sed pr. 0 ras. ex 6 in P) PV CΤΟΦΟC V TCPATOAECIN B, TEPArQACCHN S, TEPA- TQACCIN P CPOIC R, ЄΓΓΟΙC S, CrOIC P thenetoseen catacarca sofos teratodesi nertuis H 8 AAAA Sedulius ἀλλ\' ὑπὸ] ӒΛ\'ΑϒΠ S, AAAOrnO V ΧΑΛΔЄOICI B3, XAMAIOICI S, XAAAAIIOCI P, XAAAAIOICI V; Χαλδαϊϰι̃σι uel Χαλδαίαίσι Wolffius διϰασπολίαισιν (uel δίϰαις σϰολιαῑσιν) Strvuiw opusc. 1151, ΔΙΚΚΑCΠΟΛΙΔCIN B, AIKACnOAlHCIN R, AIKACTAIC nOAIAIClN S, AIKACnOAIAlCIN P, AIKACnOAlETIN V Χαλδαίοισι Stxaawo- λίαισιν] XAAAAIOIC 1AIKAC - IIOAICTINA Sedulius AAQCAC BSP, AOCAC R, AAQCAC V; ἁλώσας defendit Struuius; ap. Sedulium AOCAC est, Montefaiconius ἁλωϰώς ex sua coniectura ut uid. edidit, quod recepit Wolffim conl. Pifldar. Pyth. 3, 57 allypo chaldeosi dicas epoliens inaos H <iÀÀ\' ὑπό XaXSafcov xptxwv ὄπλοις συναλωθείς ante Struuium edd. cf. interpre- tationem lat. in SP et ap. Sedulium hanc sub iudicibus chaldeis (chaldaeis iudicibus Sedui.) comprehensus (uel -praeh-) 9 ΓΟΜΦΟθЄIC B, )
- θνητὸς ἔην κατὰ σάρκα σοϕὸς τερατώδεσιν ἕργοις,
- ἀλλ\' ύπὸ Χαλδαίοισι διϰασπολίαισιν ἀλώσας,
- γομϕωθεὶς σκολόπεσσι πιϰρὴν ἀνέπλησε τελευτήν
.
primo uersu uerum quidem dixit, sed argute consultorem fefellit sacramentum ueritatis penitus nescientem: uidetur enim negasse illum deum. sed cum fatetur secundum carnem fuisse mortalem, quod etiam nos praedicamus, consequens est ut secundum spiritum deus fuerit, quod nos adfirmamus.
quid enim fuerat necesse carnis facere mentionem, cum satis esset dicere fuisse mortalem? sed ueritate pressus negare non potuit quemadmodum se res haberet, sicut illut, quod ait sapientem fuisse.
quid ad hoc, o Apollo, respondes? si sapiens fuit, ergo doctrina eius sapientia est nec ulla alia, et sapientes qui secuntur nec ulli alii. cur igitur uulgo pro stultis et uanis et ineptis habemur, qui sectamur magistrum etiam ipsorum deorum confessione sapientem?
nam quod ait portentifica illum opera fecisse, quo maxime diuinitatis fidem meruit, adsentiri nobis iam uidetur, cum dicit eadem quibus nos gloriamur.
sed colligit se tamen et ad daemoniacas fraudes redit. cum enim uerum necessitate dixisset, iam deorum ac sui proditor uidebatur, nisi quod ab eo ueritas expresserat, mendacio fallente (obs)curasset. ait ergo illum fecisse quidem opera miranda, uerum non diuina uirtute, sed magica.