Divinarum Institutionum

Lactantius

Lactantius. L. Caeli Firmiani Lactanti Opera omnia, Part I. Brandt, Samuel, editor; Laubmann, Georg, editor. Vienna: Gerold, 1890.

item Dauid in psalmo XVII: constitues me in caput gentium: populus quem non cognoui seruiuit mihi.

Esaias quoque sic loquitur: uenio colligere omnes gentes et linguas, et uenient et uidebunt claritatem meam. et dimittam super eos signum et mittam ex iis conseruatos in gentes quae longe sunt, quae non audierunt gloriam meam, et nuntiabunt claritatem meam in gentes.

uolens igitur deus metatorem templi sui mittere in terram noluit eum in potestate et claritate caelesti mittere, ut ingratus in deum populus in errorem maximum induceretur ac poenas pro facinoribus suis luerent qui dominum ac deum suum non recepissent: quod olim prophetae cecinerant sic esse futurum.

Esaias [*](EPITOME 4—6] c. 48, 6. ) [*](AUCTORES 3] Ps.17, 44 s. ; cf. Cyprian. pag. 55,13. 4] Is. 66,1ss.; cf. Cyprian. pag. 56,14. 10 metatorem templi] Ezech. c. 40 ss. ) [*](BRHSPVJ 1 quoniam C cum codd. Cypriani et plerisque testibus Italae, quia Epit. 43, 5 cum paucis testibus Italae; cf. Sabaterium II 1006 ft. usque C Epit. Cypriani codd. BM, et usque rell. Cypr., sed xal om. cod. Alexandr. LXX in Bl cum cett. et codd. Cypriani (cf. Tertull. adu. Marc. III22, II pag. 153), ad B3 cum Vulg. (cf. etiam Tertull. ibid. IV 1, pag. 161) clarificabitur CEpit., clarificatum est Cyprian., δεδό- ξασται LXX 2 apud] inter B ad loco Malach. cf. Boenschium p. 585 idem H 3 XVII SP, XV BI, XVI BWV (idem numerus in Cypriani codd. LMB, haud scio an Lactantio restituendus), numerum om. H ante constitues hoc ait B 4 cognoui* (t er.) S seruiuit V cum plerisque codd. Cypr. et Vulgata, seruiet BRHSP cum Cypr. cod. A, sed cf. eSouicuae LXX ad loc. Psalmi cf. Boenschium pag. 587 eseias BB, et esaias P 6 demittam B 7 iis R, his BHSPV cum codd. Cypriani post gentes graeca εὶς θαρσὶς — xai εὶς τἀς vrjaou; cum Cypriano om. Lact., cf. Roenschium pag. 564. 619 8 sunt quae] sunt qua H, sunt et que P inter audierunt et gloriam omissa haec nomen meum neque uiderunt, cf. Cyprian. et Isai. 9 nuntiauerunt V 10 sumittere (om. sui) S 11 celesti et claritate H ut] et V eum B 12 errorem] e rerum H poenas] poa (p ex p tn. 2) ac poenas V 13 luerent] luerunt (alt. u linea del.) B, lucerent (exp. m. 2) V, lueret BHSP edd. ac] et B, om. H recepissent BHSV, recepisset BP edd. 14 cecinerunt (-r S) BHS futurum codd. recent., facturum C edd., sed cf. c. 18,13 haec autem sic ) [*]( 20. )

308
enim, quem ipsi Iudaei serra consectum crudelissime necauerunt, ita dicit: audi caelum et percipe auribus terra, quoniam dominus locutus est: filios generaui et exaltaui, ipsi autem me spreuerunt. agnouit bos possessorem et asinus praesepem domini sui: Israhel autem me non agnouit et populus me non intellexit. Hieremias quoque similiter ait: