Divinarum Institutionum

o quam multa sunt uitia in his decem uersibus! primum quod is qui in aliis disputationibus et libris fere omnibus pronidentia-e fuerit [*]( 2 alio loco] IV 6 ss. ) [*](EPITOME § 8-11] 22, 2 cum deus — condidisset. ) [*](AUCTORES 5-9] cf. Ouid. Metam. I 7s. 21. 32s. 13] frg. 2. ) [*](BRSHPV] 1 his BarSH prouidentiae P1, alt. e del. P2 2 nunc B3 parcius R2, partius P ratio*e (n er.) narranda V 3 ista] sit ista SH materies (-ies ex -iis B2) BSH 4 pr. tam] aut unde tam SH 7 uero om.\'B diremisisse (exp. tM. 3) P 8 digestis B, describtis (de- ex di-) R2, descriptis S, discriptione c. 10, 2 conporat Buenemannus 9 ordinasse S1 13 sic ait e<M. 15 effectum H et (ante habere) otM. B et (att<e M habuisse) s. l. R2 16 et] ac H quid] quibus P 17 fecit F 18 eaqu: (corr. m. 2) P, idem H 19 diuinae f materia S 20 qua? B ipsa edd., ipsa B3, ipse RSHPV, cf. pag. 134, 23 faceret. F\' 21 est om. H nec MP (sed c 8. !. add. P2) 22 o add. B\' 23 is] iis B, *is (Tt er.) <S\' 24 fere omoibus] prae omnibus quin H )

in quo si contra dicere uelis, nec cogitatione opus est nec labore: sua illi dicta recitanda sunt; nec enim poterit ab ullo Cicero quam a Cicerone uehementius refutari.

sed concedamus hoc mori et instituto Academicorum, ut liceat hominibus ualde liberis dicere ac sentire quae uelint: sententias ipsas consideremus. non est inquit probabile materiam rerum a deo factam. quibus hoc argumentis doces?

nihil enim dixisti quare hoc non sit proba-bile.

itaque mihi e contrario uel maxime probabile uidetur, nec tamen temere uidetur, cogitanti plus esse aliquid in deo, quem profecto ad inbecillitatem hominis redigis, cui nihil aliut quam opificium concedis.

quo igitur ab homine diuina illa uis differet, si ut homo sic etiam deus ope indiget aliena? indiget autem, si nihil moliri potest, nisi a.b altero illi materia, ministretur. quod si fit, inperfectae utique uirtutis est, et erit iam potentior iudicandus materiae institutor. quo ergo nomine appellabitur qui potentia deum uincit?

siquidem maius est propria facere quam aliena disponere.

si autem fieri non potest ut sit potentius deo quicquam, quem necesse est perfectae esse uirtutis potestatis rationis, idem igitur materiae fictor est qui et rerum ex materia constantium. neque enim deo non faciente et inuito esse aliquid aut potuit aut debuit.