De Mortibus Persecutorum

Lactantius

Lactantius. L. Caeli Firmiani Lactanti Opera omnia, Part II, Fasc 2. Brandt, Samuel, editor; Laubmann, Georg, editor. Vienna: Gerold, 1897

et ut omnia terrore conplerentur, prouinciae quoque in frusta concisae: multi praesides et plura officia singulis regionibus ac paene iam ciuitatibus incubare, item rationales multi et magistri et uicarii praefectorum, quibus omnibus ciuiles actus admodum rari, sed condemnationes tantum et proscriptiones frequentes, exactiones rerum innumerabilium non dicam crebrae, sed perpetuae, et in exactionibus iniuriae non ferendae.

haec quoque tolerari <non) possunt quae ad exhibendos milites spectant. idem insatiabili auaritia thesauros numquam minui uolebat, sed semper extraordinarias opes ac largitiones congerebat, ut ea quae recondebat, integra atque inuiolata seruaret.

idem cum uariis iniquitatibus inmensam faceret caritatem, legem pretiis rerum uenalium statuere conatus est.

tunc ob exigua et uilia multus sanguis enusus, nec uenale quicquam metu apparebat et caritas multo deterius exarsit, donec lex necessitate ipsa post multorum exitium [*](LOCI A VCTOR VM EXPILATOR VM SIMILES 17-20 insatiabili auaritia-minui-congerebat-integraj Lact. Epit. 56, 1 s. 3. 5. ) [*](2 quatuor C 4 cotenderent (sic) C 6 inaiores ee ceperant C, corr. Bal 7 inhormitate C, corr. Bal 9 cõplerentur C 10 frust.a (r er.) C 11 etiam Halm 13 ciuilis C, corr. Bal condfipnationes C post et hoc code (redierat librarius ad condSpnJ C 14 frequentes Bal, frequenter C 16 Hec quoque C; <non> add. Brandt (ad quoquenon cf. Indic. uerb. 8. quoque; noluit <ne> haec quoque); haec quoque cum C Bal (quod non recte cum Miegif) defendere temptat Buenemann), haud quoque Allix, nec quoque Bauldri; haec quoque qui t. p. — spectant ? Dttebner 17 expectant C, corr. Bal 20 idem Bal, item C inmensa C, corr. Bal 23 metu] tum Heumann )

181
solueretur.

Huuc accedebat infinita quaedam cupiditas aedificandi, non minor prouinciarum exactio in exhibendis operariis et artificibus et plaustris omnibus<que> quaecumque sint fabricandis operibus necessaria.

hic basilicae, hic circus, hic moneta, hic armorum fabrica, hic uxori domus, hic filiae. repente magna pars ciuitatis exciditur. migrabant omnes cum coniugibus ac liberis quasi urbe ab hostibus capta.

et cum perfecta haec fuerant cum interitu prouinciarum, non recte facta sunt\' aiebat, \'alio modo fiant\'. rursus dirui ac mutari necesse erat iterum fortasse casura. ita semper dementabat Nicomediam studens urbi Romae coaequare.

iam illud praetereo, quam multi perierint possessionum aut opum gratia. hoc enim usitatum et fere licitum consuetudine malorum.

sed in hoc illud fuit praecipuum, quod ubicumque cultiorem agrum uiderat aut ornatius aedificium, iam parata domino calumnia et poena capitalis, quasi non posset rapere aliena sine sanguine.

Quid frater eius Maximianus, qui est dictus Herculius? non dissimilis ab eo: nec enim possent in amicitiam tam fidelem cohaerere, nisi esset in utroque mens una, eadem cogitatio, par uoluntas, aequa sententia.

hoc solum differebant, quod auaritia maior in altero fuit, sed plus timiditatis, in altero uero minor auaritia, sed plus animi, non ad bene [*](LOCI AVCTORVM EXPILATORVM SIMILES 19 s.] Lact. Inst. IV 29, 4. 13. ) [*]( 3 omnibus<que> Graeuius, item Bentleius, <et> *omnibus Heumann sunt uel essent Halm 4. 5 sexies hinc Gale, etiam Bentleius ad hos uers. pro Hic lege hinc ascrips. ircus (s ex r) sic C 6 exciditur (uel magna parte ciuitatis exceditur) Allix, exceditur C; eicsdit urbe Ant. de Rooy, Spicileg. critic. (Dordraci 1771) p. 34 9 agebat C, corr. Bal 10 dementaba.t (n er.) C 11 quo equare C, corr. Bal 16 posset Bal, possit C raepere C 17 qui est Bal, quS C irculius C 18 in amicitiam tam fidelem anonymus p. 41, item Halm, Sitzungsber. d. Wiener Akad. uol. L (1865) p. 164, in amiticia (sic) tam fidele C; in amicitia tam fideli Bal; cf. Proleg. adn. 6 19 quo herere C menp sura C 21. 22 quod auaritia-animi Graeuius (ap. Bauldrium, cf. etiam eius epist. ad Nic. Heinsium in Burmanni Sylloge Epistol. IV )

182
faciendum, sed ad male.