De Mortibus Persecutorum

Lactantius

Lactantius. L. Caeli Firmiani Lactanti Opera omnia, Part II, Fasc 2. Brandt, Samuel, editor; Laubmann, Georg, editor. Vienna: Gerold, 1897

et quoniam idem Christiani non [in] ea loca tantum ad quae conuenire consuerunt, sed alia etiam habuisse noscuntur ad ius corporis eorum id est ecclesiarum, non hominum singulorum, pertinentia, ea omnia lege quam superius comprehendimus, citra ullam prorsus ambiguitatem uel controuersiam isdem Christianis id est corpori et conuenticulis eorum reddi iubebis, supra dicta scilicet ratione seruata, ut ii qui eadem sine [*]( 1 restituantur Le Nottrry (sed perperam ut ex C, in quo post restituant est ■—■ distinctio) Duebner Fritesche quiJ quae Bentleius, sed Ettseb. xa\\ sT twrç 2 hisdem C 3 reddantur Betltkius, sed sine dubio propter restituantur ap. Le Xourryum; Eustb. ο̃πως—α̃ποϰαταστήσωτ́ν et iam Diazius (ap. Bauldrium II p. 111, ap. Lengletium II p. 347) 4 dono fuerunt Gale, donauerunt C petiuerint ex Eusebio Bauldri, putauerint C; Т, (Iii> ot xoto ὸωρεὰν είληϕότεςαίτω̄σί τιπαρὰτη̃ςημετέρας xaXoxaYaaia;, προσέλϑωσι τω έπί τόςπων ὲπάρχψ διϰάξοντι Euseb.§ 10; si putauerint, de nostra beniuolentia aliquid uicarium postulent Columbus; si optauerint de nostra beneuolentia aliquid uicarium (\'ualet rem aliquam uicariam\'). postulent Diazius, qui Eusebium uocem uicarium non recte intellexisse putat, eundem errorem illum admisisse atque etiam uerba si putauerint omisisse putat Heinichen ad Euseb. X 5, 10 n. 19 (ed. alt.), sed cf. Balueium. bpistol. ad lJiazium (ap. Bauldrium II p. 112, ap. Lengletium II 347) 5 beniuolentia, sed pr. i minus certum, fort. e est, C quo Bal. co C 9 in del. Boherellus 10 ad quae Bal, adq. C 13 quam Tollius. item anonymus p. 67 et Buenemann ex Eusebio 4 11 trct tiL vouo), Sv προειρήϰαμεν, et coni. Lact. Inst. TII 6, 9 illa rerum summa quam superius conprehendimus, qua C, quod retinent Bal et alii cpraehendimus C 15 isdem Beel, idem C 17 ii Bnl, hii C )

233
pretio sicut diximus restituant, indemnitatem de nostra beniuolentia sperent.

in quibus omnibus supra dicto corpori Christianorum intercessionem tuam efficacissimam exhibere debebis, ut praeceptum nostrum quantocius conpleatur, quo etiam in hoc per clementiam nostram quieti publicae consulatur.

hactenus fiet, ut, sicut superius comprehensum est, diuinus iuxta nos fauor, quem in tantis sumus rebus experti, per omne tempus prospere successibus nostris cum beatitudine publica - perseueret.

ut autem huius sanctionis <et> beniuolentiae nostrae forma ad omnium possit peruenire notitiam, prolata programmate tuo haec scripta et ubique pro-poaere et ad omnium scientiam te perferre conueniet, ut huius nostrae beniuolentiae [nostrae] sanctio latere non possit.

His litteris propositis etiam verbo hortatus est, ut conuenticula < 10) statum pristinum redderentur. sic ab euersa ecclesia usque ad restitutam fuerunt anni decem, menses plus minus quattuor.

Sequenti autem Licinio cum exercitu tyrannum profugus concessit et rursus Tauri montis angustias petiit. munimentis ibidem ac turribus fabricatis iter obstruere conatus [*](1 restituerint Bal, sed Euseb. ὅπως amot, οι̃τι—άποϰαϑιω̄σ:, — ὲλπίζοιν 2 bene nolentia C (cf. p. 229,15. 232, 5. 233,15) 6 publice C, corr. Bal 7 conpraehensum C 8 quem Bal, que C 9 prosperia uel prospere fluentibus Tollius, prosper esae Buenemann; rt atia σϰουδδὴ περὶ η̒μᾱς-διὰ παντὸς τοῡ ypovoo pspauu; διαμενεῑ Euseb. § 13 10 beatitudine nostra, sed nostra del., C 11 et add. Fritztche; ταύτης tyj; ήμετέρας νομοϑεσίας 1tat τη̃ς ϰαλοϰὰγαϑίας apo$Eweb. § 14 1S prolata Bal, praelata C; prolato Heumann programate C 15 pr. nostrae retinet Halm p. 164 conl. Eecseb. Taor*;; Tfjc ήμετέρας xaXoxafaatac, alter. Bal 18 in add. Bal restituerentur Heumann, coni. or c. 3, 4 20 IIII C 21 sequente Cuperus, item anonymus p. 67 Hettmann Bentleius, tyrannus anonymus ibid. et Bentleius 22 recessit Heumann rursus] cursu Bentleius petiit Columbus et anonymus ibid., petit C munimentis Bal, monumentis C-) [*]( XXVII. Lact. 8, faae. 2. ) [*]( 16 )

234
est et inde detrusus perrumpentibus omnia uictoribus Tarsum postremo confugit.

ibi cum iam terra marique premeretur nec ullum speraret refugium, angore animi ac metu confugit ad mortem quasi ad remedium malorum, quae deus in caput eius ingessit.

sed prius cibo se infersit ac uino ingurgitauit, ut solent ii qui hoc ultimo se facere arbitrantur, et sic hausit uenenum. cuius uis referto stomacho repercussa ualere non potuit in praesens, sed in languorem malum uersum est pestilentiae similem, ut diutius protracto spiritu cruciamenta sentiret.

iam saeuire in eum coeperat uirus. cuius ui cum praecordia eius furerent, insustentabili dolore usque ad rabiem mentis elatus est, adeo ut per dies quattuor insania percitus haustam manibus terram uelut esuriens deuoraret.

deinde post multos grauesque cruciatus cum caput suum parietibus infligeret, exilierunt oculi eius de caueis. tunc demum, amisso uisu, deum uidere coepit candidatis ministris de se iudicantem.

exclamabat ergo sicut ii qui torquentur solent, et non se, sed alios fecisse dicebat. deinde quasi tormentis adactus fatebatur Christum subinde deprecans et implorans, ut suimet misereretur.

sic inter gemitus quos tamquam cremaretur edebat, nocentem spiritum detestabili genere mortis efflauit. [*]( 1 detrusus Le]Nourry, item anonymus p. 67 et Bentleiw, detorsum (sic) C; deitroraum Bal, rursum uel deorsum Buenetnann; petiit moDimentis-conatus. sed undique uersum (cf. c. 34, 6, uel uersus) Heumann 2 Hibi C pmeretur (sic, sed inferiores partes litterarum euanuerunt) C; perterreretur Bal, peteretur G-racuius, proterreretur Tollius, item Bentleius 3 nec Bal, item Bentleius. non C, quod placet Halmio p. 162 6 ii Halm, hi C 7 stomaco C repercussa Bal. repercussus C 8 langorem C uersum est Heumann. item Halm p. 166, uerse (sic) C; uersa Bal, uersa est Columbus 11 furerent Lenglet. furens C; uis-ureret Bal; ui-urerentur Halm, perurerentur Brandt or insustemtabili C 12 IIII C percitus Bal, percutis C 16 uissu C <cum> candidatis Cuperus, <circumdatos> candidatis emendari ueUe uid. Maucroix, sed Buenemann c. 14, 2 occultis ministris confert 17 ii Bal, hii C torquentur Brandt (ef. solent u. 6), torqueri C 19 implorans anonymus p. 68, plorans C )

235