In Hieremiam Prophetam Libri Sex

[*]( 8, 4 )Et dices ad eos: haec dicit dominus: numquid, qui cadit, non resurget? et qui auersus est, non reuertetur — siue non auertet —? Post tanta mala ad paenitentiam prouocat eos, qui potuerint remanere, siue priusquam ueniant. quae minatus est, hortatur ad conuersionem et dat locum paenitentiae.

quod autem iuxta Hebraicum scriptum est:etqui auersus est. non auertetillud significatquod, qui a deo auersatus est, si uoluerit ad meliora conuerti. possit [*]( 19 *Hier. 8, 4 23 *Hier. 8, 4 ) [*]( 1 at quae M,Pa.c. atq. V.Aa.c.m2 eiecit VP,LMAa.c. exercita V 3 chaldeis A,La.c. 4 ite Pa.e. 5 uniuersa completa sint ossibus mortuorum v 6 annum s. u. L 8 pr. et s. u. L loce M proderentar a 10 fuerat Ap.r. 11 patientia P soli om. M 12 omnium v stillarum La.c. 13 parerent MAVP consumpta AV,La.c. consuunnata P 14 cineris LМAa.c. 15 ad] atq; M,Aa.c. praeferre V 16 re∗medium L putaret∗∗ L 17 dices]dicisPa.c. 18 cadet MVP,LAa.c.,v surget V 19 reuertitur PyLa.c. auertit P,La.c. auertetur v (=23) po∗∗st V malitia P 20 potuerunt La.c. 21 aeniat Pa.c. ortatar A,Pa.c. confessionem P 23 quod om. LAVP,Ma.c. 24 uersatos M eonuertere V possit—conuertere om. V )

[*]( 8, 5 )Quare ergo emersus est populus iste in Hierusalem auersione contentiosa, adprehenderunt mendacium et noluerunt reuerti? \'Quanto ego\', inquit. \'magis ad paenitentiam prouocaui, tanto illi plus recesserunt a me non tam peccandi studio quam me superandi. adprehenderunt enim fortiter mendacium uel idola uel praua quaeque ueritati iustitiaeque contraria et noluerunt reuerti\'non dixit \'non potuerunt\' —, \'sed omni studio iniqua sectati sunt\'.

[*]( 8, 6 )Attendi et auscultaui; nemo, quod bonum est, loquitur, nullus est, qui agat paenitentiam super peccata suo dicens: quid feci? omnes conuersi sunt ad cursum suum quasi equus impetu uadens ad proelium . Reuocati ad paenitentiam audire contemnunt nec sufficit eis contra dominum deliquisse et locutos esse blasphemiam, sed omnes instar equorum et feruido cursu ad proelium ruentium non recogitant super peccato suo nec dicunt: quid feci?

per quae intellegimus uel de omni genere humano ista dici, quod pronum sit ad uitia, uel de tempore saluatoris, quando omnes declinauerunt, simul inutiles facti sunt; non fuit. qui faceret bonum, non fuit usque ad unum. unde et ipse mystice clamitat: saluum me fac, domine, quoniam defecit sanctus! sin autem haec ita se habent. [*]( 7. 8. 9 Hier. 8, 5 19 Hier. 8, 6 21 cf. Gen. 6. 5. 8, 21 22 *Ps. 13, 3 24 Ps. 11, 2 ) [*]( -3 auersatus MAVP,La.c. 4 auersatione L adpreenderunt P 5 ergo P inquit magis ego v 6 plares v 7 qaem Pa.c. 9 contraria] sunt add. VP,LMAa.c. 10 diii La.c. iniqaa] in qua a.c. 12 ascultaui La.c. obacultaai Pa.c. 15 impetum La.r., om. P 16 suifecit M 17 locutus LAa.c. loquutus M blasphemia P 18 omnis LMa.c. 19 peccata sua MAVP 21 quod] quia v 23 pr. fuit] erat v qui—fuit om. Y 24 mytice La.c. mistice V, om. P )

[*]( 8, 7) Miluus in caelo cognouit tempus suum, turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus aduentus sui; populus autem meus non cognouit iudicium domini . Pro \'miluo\', quem interpretatus est Symmachus, LXX et Theodotio ipsum uerbum Hebraicum posuere \'asida\', Aquila \'herodiona\'. rursumque pro \'hirundine\' Symmachus \'cicadam transtulit, quae Hebraice dicitur (sis\'. pro eo autem, quod nos posuimus \'ciconiam\', et Aquila et Symmachus ita, ut in Hebraeo scriptum est, \'agur\' transtulerunt. pro quo LXX \'agri passeres\' interpretati sunt.

unus autem atque idem sensus est, qui et in Isaiae principio ponitur: agnouit bos possessorem suum et asinus praesaepe domini sui, Israhel autem me non cognouit et populus meus non intellexit; quod etiam paruae aues sua norint tempora et sciant, quando ad calida festinantes loca rigorem hiemis debeant declinare et rursum ueris principio ad solitas uenire regiones. \'caelum\' autem hic pro \'aere\', qui supra est, debemus accipere.