Commentaria in Porphyrium A Se Translatum

Sed hae quidem quae diuisiuae sunt differentiae generum, completiuae fiunt et constitutiuae speci- erum; diuiditur enim animal rationali et inrationali differentia et rursus mortali et inmortali differentia, sed ea quae est rationalis differentia et mortalis, con- stitutiuae fiunt hominis, rationalis uero et inmor- talis del, illae uero quae sunt inrationalis et mor- talis, inrationabilium animalium, sic etiam et supremae substantiae cum diuisiua sit animati et inanimati dif- ferentia et sensibilis et insensibilis, animata et sen- sibilis congregatae ad substantiam animal perfecerunt.

[*](9—19] Porph. p. 10, 9—17 (Boeth. p. 36, 7—15).)[*](2 aliquod om. C aliquid LP possunt—substantiam] possent tamen substantiam possent C 4 mortale EGPm1 5 irrationabilis NP ita R 6 coniunctae HN 8 eorum edd. 9 haec CL heae P 10 generum om. EG fiant Cm1Em1G sunt Σ 11 diuiditur—insensibilis (18)] 2, om. cett. 12 pr. et—differentia om. 2, add. Xm2 13 ea... differentia] Porph. p. 10, 12 ai... διαοοραί rationalis.. mortalis cum cod. M Porph., cett. τοΰ 6-νητοδ καί τού λογικού 14 fiunt] definiunt Δm1ΙΛΣ hominem Δm1ΑΣ 15 dni in ras. 2, add. sunt et angeli Δ, sed del., ante dei add. angeli et Πm2, sed del.; codd. Porph. p. 10,13 aut θεού aut άγγέλοο quae sunt add. Xm2 post mortalis add. constitutiuae sunt Γ 16 inratio- nalium Xm2\m1, add. sunt Φ etiam] enim Φ supremae substan- tiae] Tm2 (suae substantiae m1) Xm2 (superna substantia m1) suprema substantia cett. codd. edd. Busse; cf. Porph. p. 36, 12 et infra p. 259, 23 18 animatum EGR sensibile E (le in ras.) R 19 congregata ER perficerent G perficiunt in ras. 2 post perfecerunt add. animata uero et insensibilis perfecerunt plantam edd. cum Porph. p. 10, 17, om. Boethius etiam in commentario)

Geminum differentiarum usum esse demonstrat, unum qui- dem quo genera diuiduntur, alium uero quo species infor- mantur; neque enim hoc solum differentiae faciunt, ut genera partiantur, uerum etiam dum genera diuidunt, species in quas genera deducuntur efficiunt, itaque quae diuisiuae sunt gene- rum, fiunt constitutiuae specierum, huiusque rei illud exemplum est quod ipse subiecit; animalis quippe differentiae sunt diui- siuae rationale atque inrationale, mortale atque inmortale; his enim praedicatio diuiditur animalis, omne enim quod animal est, aut rationale aut inrationale aut mortale aut inmortale est. sed istae differentiae quae diuidunt genus quod est animal, speciei substantiam formamqne constituunt, nam cum sit homo animal, efficitur rationali mortalique differentiis, quae dudum animal partiebantur, item cum sit equus animal, inrationali mortalique differentiis constitui|tur, quae dudum animal diui- [*](p. 86) debant. deus autem cum sit animal, ut de sole dicamus, ratio- nali inmortalique efficitur differentiis, quas diuidere genus habita partitio paulo ante monstrauit. sed hic, ut diximus, deum corporeum intellegi oportet, ut solem et caelum ceteraque huiusmodi, quae cum animata et rationabilia Plato esse con- firmat, tum in deorum uocabulum antiquitatis ueneratione probantur assumpta, de primo quoque genere, id est substantia demonstrantur uenire. nam cum eius diuisiuae sint differentiae [*](18 ut diximus] p. 208, 22 ss. 20 Plato] cf. p. 257, 9.) [*](2 aliud EHm1Rm2 alio m1 uero om. R 4 partiuntur GPm1 diuidendo N 5 deducantur HN dicuntur R diuiduntur C (uid in er. duc? m2) diuisae Em1Gm2HR 6 huius C rei om. EGR s. l. Lm2 7 ipse] ille R diuisae Em1Gm2 8 mortale atque inmortale om. EGR, in mg. Lm2 9 quod animal est] animal HNR 10 pr. aut om. R post rationale add. est HN 11 est om. HR quod] hoc C 13 post efficitur add. ab his EPm1, del. m2, s. l. Lm2 post differentiis add. constituitur Cm1, del. m2 14 partiebantur] diuidebant Lm1R 15 diuidebant] parciebantur R 16 ut] si CH, in ros. N, recte?; cf.p. 208, 22 20 confirmet C (et in ras. m2)HLm2N 22 substantiam Em1 23 demonstrantur] idem monstratur HN idem (super ras. Cm2, s. l. Pm2) demonstrantur Cm1Pm1, alt. n del. Cm2Pm2 euenire HNPm2, add. s. l. differentiae Lm2 diuisae Em1Pm1 sunt EHm1)

animatum atque inanimatum, sensibile atque insensibile, iunctae differentiae sensibilis atque animati efficiunt substantiam ani- matam atque sensibilem, quod est animal, iure igitur dictum est, quae diuisiuae sunt differentiae generum, easdem esse con- stitutiuas specierum.

Quoniam ergo eaedem aliquo modo quidem accep- tae fiunt constitutiuae, aliquo modo autem diuisiuae, specificae omnes uocantur. et his maxime opus est ad diuisiones generum et definitiones, sed non his quae secundum accidens inseparabiles sunt, nec magis his quae sunt separabiles.

Omnes a genere differentias procedentes genus ipsum a quo procedunt, diuidere nullus ignorat, ipsae autem quae diuidunt genus, si ad posteriores species applicentur, informant substantias easque perficiunt, eaedem igitur sunt constitutiuae specierum, eaedem diuisibiles generum, alio tamen modo atque alio consideratae, ut si ad genus relatae quidem in contrariam diuisionem spectentur, diuisibiles generis inueniuntur, si uero iunctae aliquid efficere possint, specierum constitutiuae sunt, quae cum ita sint, hae differentiae quae genus diuidunt, rectis- sime diuisiuae nominantur - quae enim constituunt speciem, specificae sunt, sed constituunt speciem hae differentiae quae [*](6—11] Porph. p. 10, 18—21 (Boeth. p. 36, 15—19).) [*](4 post constitutiuas add. et completiuas C completinasque HNP (ex p. 258,10) 6 ergo] igitur P needem uel heedem hic et 15. 16. p. 261, 1 codd. quidam alio P (ras. ex aliquo,) Γ (o in ras.) quidem] ΓΔΛΙIΨ, om. cett.; Porph. p. 10, 18 μεν 7 aliquo—inseparabiles sunt (10)] Ω, om. cett. alio ras. ex aliquo ut uid. Γ autem modo Φ autem add. 5m2 10 sunt inseparabiles Γ his om. Γ 12 post Omnes add. enim R 13 quo] quibus EGR procedent Em1 15 post sub- stantias s. l. earum L eas substantiasque (quae N) HNR sunt igitur HL 16 post eaedem add. sunt LR 19 sint CHPRm1 21 diui- siuae] specificae Lm2 nominantur] nuncupantur HΡΝ enim om. C post speciem add. eaedem speciem faciunt, quae uero speciem faciunt CHN)

sunt generis diuisiuae - eaedemque sunt specierum constitu- tiuae. quare iure quae generum diuisiuae sunt et quae spe- cierum constitutiuae, specificae nuncupantur, has igitur in diuisione generis et in definitione specierum accipi oportere manifestum est. quoniam enim diuisiuae sunt, per eas diuidi oportet genus, quoniam autem constitutiuae, per eas species definiri; quibus enim unum quodque constituitur, isdem etiam definitur, constituitur autem species per differentias generis diuisiuas, quae sunt specificae, iure igitur specificae solae et in generis diuisione et in specierum definitione ponuntur, et de specificis quidem haec ratio est, de his autem quae uel separabilia uel inseparabilia continent accidentia, nihil in generum diuisione uel definitione specierum poterit assumi, idcirco quoniam quae diuisibiles sunt, substantiam generis diuidunt, et quae constitutiuae sunt, substantiam speciei con- stituunt. quae uero sunt inseparabilia accidentia, nullius sub- stantiam informant, unde fit ut multo minus separabilia acci- dentia ad diuisiones generum uel specierum definitiones accommodentur; omnino enim dissimiles sunt substantialibus differentiis, nam inseparabilia accidentia hoc fortasse habent commune cum specificis, hoc est substantialibus differentiis, quod aeque subiectum non relinquunt, sicut nec specificae differentiae, separabilia autem accidentia ne hoc quidem; sepa- [*](1 diuisae Gm1 eaedemque] H (hee-) NP eaedem C igitur eaedem (eaedem s. l. Lm2) quae (que E) sunt EGLR constitutiuae specie- rum C 2 quare—constitutiuae om. EGLR quare iure] iure igitur P 4 diuisionem HLm2P et] uel R definitionem (uel diff-) HL (s. l. ał constitutione] P diuisione Em1 6 eius Em1 7 post definiri add. oportet CN, s. l. (scil. add. E) EL quibus—definitur om. EGLR, in mg. Pm2 hisdem CHN 9 solae s. l. Em2 10 post, in om. HN 12 continent] concedunt EG, s. l. uel faciunt Gm1? 13 post uel add. in L 16 sub- stantiam] HN, om. Em1, speciem CGLm1R (post informant) s. l. Em2, speciei substantiam Lm2P edd. 17 formant H multo om. C 18 ad diuisiones—accidentia (20) in inf. mg. Gm2 definitiones] diuisiones Em1G 19 ante substantialibus add. a HN, recte? 22 ante quod add. id H (linea del., sed linea er. uid.) N ad quod aeque s. l. ał quod hae similiter L sic G (ut er.) L (ut del. m2) 23 ne] nec LN) rari enim possunt, nec tantum potestate et mentis ratiocinatione, sed actus etiam praesentia, et omnino ueniendi uel discedendi uarietatibus permutantur.

Quas etiam determinantes dicunt : differentia est qua abundat species a genere, homo enim ab animali plus habet rationale et mortale : animal enim neque ipsum nihil horum est nam unde habebunt species differentias? neque enim omnes oppositas habet - nam in eodem simul habebunt opposita —. sed, quemadmodum probant, potestate quidem omnes habet sub se differentias, actu uero nullam, ac sic neque ex his quae non sunt, aliquid fit neque opposita circa idem sunt.

Specificas differentias definitione concludit dicens substan- [*](p. 87) tiales differentias a quibusdam tali descriptionis ratione finiri : differentia specifica est qua abundat species a genere, sit enim genus animal, species homo : habet igitur homo dif- ferentias in se, quae eum constituunt, rationale atque mortale; omnis enim species constitutiuas formae suae differentias in se retinet nec praeter illas esse potest, quarum congregatione perfecta est. si igitur animal quidem solum genus est, homo uero est animal rationale mortale, plus habet homo ab animali id quod rationale est atque mortale, quo igitur abundat species [*](4—13] Porph. p. 10, 22—11, 6 (Boeth. p. 36, 20—37, 5).) [*](1 nec] non brm 4 Quae hm1 dicuntur Am1 est add. \m2 5 que Em1 quae Ga.c. abundant (ha- G) Em1G a om. N ho- mo—-nullam (11)] RQ, om. cett. ab om. ΓΦ 6 enim] enim tamen R autem A 7 horum nihil Γ 8 enim om. Φ, add. &m2, autem er. T : Porph. p. 11, 3 ούτε ίί; enim pro autem; cf. ad p. 16, 15; an autem (cf. T) Boethius scripsit? opposita R habet] habent cett. codd. et edd. 9 nam] nec R habebit Φ (post opposita), non habe- bunt Δ 11 habet] Pp.c. Φ*Γ habent cett. ac sic om. N sic ex si Em2G 12 hiis Φ sint Sa.c. opposita] ex oppositis quae Rhm1 13 circa idem sunt] Porph. p. 11, 6 &pa περί τό αΰτο εσται 15 diffiniri Pm2R 19 constitutiuae Em1GLp.c.Rm1 in se om. C 22 est uero E 23 id] id est EGP)

a genere, id est quo superat genus et quo plus habet a genere, hoc est specifica differentia, sed huic definitioni quae- dam quaestio uidetur occurrere habens principium ex duabus per se propositionibus notis, una quidem, quoniam duo con- traria in eodem esse non possunt, alia uero, quoniam ex nihilo nihil fit. nam neque contraria pati sese possunt, ut in eodem simul sint, nec aliquid ex nihilo fieri potest; omne enim quod fit, habet aliquid unde effici possit atque formari, quae pro- positiones talem faciunt quaestionem, dictum est differentiam esse id qua plus haberet species a genere, quid igitur? dicen- dum est genus eas differentias quas habent species, non habere? et unde habebit species differentias quas genus non habet? nisi enim sit unde ueniant, differentiae in speciem uenire non possunt, quodsi genus quidem has differentias non habet, species autem habet, uidentur ex nihilo differentiae in speciem conuenisse et factum esse aliquid ex nihilo, quod fieri non posse superius dicta propositio monstrauit. quod si differentias omnes genus continet, differentiae autem in contraria dissol- uuntur, fiet ut rationabilitatem atque inrationabilitatem, mor- talitatem atque inmortalitatem simul habeat animal, quod est genus, et erunt in eodem bina contraria, quod fieri non potest, neque enim sicut in corpore solet esse alia pars alba, alia nigra, ita fieri in genere potest; genus enim per se conside- ratum partes non habet, nisi ad species referatur, quicquid igitur habet, non partibus, sed tota sui magnitudine retinebit, nec illud dubium est, quin in partibus suis genus habeat [*](1 post, quo] quod Em1 (quid m2) GHm1R a om. H 2 hoc—dif- ferentia om. C huic] hunc Em1N 4 per se ante notis brm unam GHa.r. 5 aliam C (sic) Ha.r. post quoniam add. quidem C 6 sit C nec N 10 id om. R qua] quod GHLm1P; cf. p. 270, 12 dicen- dumne Lm2 11 genus ante non habere HNP habent] habet Lm2 12 habet] habebit CEGLm1, in mg. Rm2 (om. m1) 13 ueniunt R 15 uidetur GLm1P differentia EGL (ex -tiasj P 16 esse] est CLP aliquando Em1 18 contrarium HLm2NPm1 contrario R 19 mortali- tatem atque inmortalitatem] CNP, s. l. Lm2, om. cett. 22 esse post alba N, post alia P 25 detinebit N 26 in] HNP, s. l. Lm2, om. cett.) contrarietates, ut animal in homine rationabilitatem, in boue contrarium. sed nunc non de speciebus quaerimus, de quibus constat, sed an ipsum per se genus eas differentias quas habent species, habere possit atque intra suae substantiae ambitum continere, hanc igitur quaestionem tali ratione dis- soluimus. potest quaelibet illa res id quod est non esse, sed alio modo esse, alio uero non esse, ut Socrates cum stat, et sedet et non sedet, sedet quidem potestate, actu uero non sedet. cum enim stat, manifestum est eum non agere sessi- onem, sed potius standi inmobilitatem. sed rursus cum stat, sedet, non quia iam sedet, sed quia sedere potest; ita actu quidem non sedet, potestate uero sedet. et ouum animal est et non est animal. non est quidem animal actu, adhuc namque ouum est nec ad animalis processit uiuificationem, sed idem tamen est animal potestate, quia potest effici animal, cum formam ac spiritum uiuificationis acceperit. ita igitur genus et habet has differentias et non habet, non habet quidem actu, sed habet potestate. si enim ipsum per se animal consideretur, differentias non habebit, si autem ad species reducatur, habere potest, sed distributim atque ut eius speciebus separarim nihil possit euenire contrarium. ita ipsum genus si per se consi- [*](1 post homine s. l. habet E, post rationabilitatem Lm2 2 nunc om. EGR, s. l. Lm2 4 suae intra C 6 quaelibet illa res] HLm2NPm1 quaelibet res (res s. l. E) CEPm2 quidlibet Lm1R quodlibet G 7 alio uero non esse om. Hm1, s. l. alio non esse m2 8 secund. sedet om. CEGR 9 enim om. CEGLPm1 (s. l. autem m2) R sessione G 10 mobilita- tem CEGLm1P mobilitate N cum stat in constat mut. ERm2 13 actu om. EG 14 neque CL ad om. E animal G animalis quidem L 16 spiritum] speciem CHR genus et] ELm2NP et genus et H genus CGLm1R 17 non habet quidem—potestate] habet quidem potestate sed non habet (habet om. C) actu CEm2P habet quidem actu sed non habet potestate Em1G 18 consideretur] quis (s. l.) consideret E 19 autem] enim R reducat E 20 distributim] HLm2PRm2 distri- butum CN distribute EGLm1 distributam Rm1 atque—contrarium] atque in species separatum (separatim H) ut nihil possit esse (euenire H) contrarium CHN, add. locum atque ut eius—contrarium C nihil] et nihil G 21 si ipsum genus HN) deretur, differentiis caret; quod si ad species referatur, per distributas species uel in partibus suis contraria retinebit, atque ita nec ex nihilo uenerunt differentiae quas genus retinet potestate nec utraque contraria in eodem sunt, cum contrarias differentias in eo quod dicitur genus, actu non habet, inpos- sibilitas enim eius propositionis quae dicit contraria in eodem esse non posse, in eo consistit quod contraria actu in eodem esse non possunt, nam potestate et non actu duo contraria in eodem esse nihil impedit, quae uero nos contraria diximus, Porphyrius opposita nuncupauit. est enim genus contrarii oppositum : omnia enim contraria, si sibimet ipsis considerantur, opposita sunt.

Definiunt autem eam et hoc modo : differentia est quod de pluribus et differentibus specie in eo quod quale sit praedicatur; rationale enim et mortale de homine | praedicatum in eo quod quale quiddam est [*](p. 88) homo dicitur, sed non in eo quod quid est. quid est enim homo interrogatis nobis conueniens est dicere animal, quale autem animal inquisiti, quoniam ratio- nale et mortale est, conuenienter adsignabimus.

Tres sunt interrogationes ad quas genus, species, differentia, proprium atque accidens respondetur, haec autem sunt : quid [*](13—20] Porph. p. 11, 7—12 (Boeth. p. 37, 6-12).) [*](1 species] differentias H 2 uel om. Lm1 uelut HLm2 sin eo] id HN quot E 7 actu ante contraria H, post eodem CLN in eodem esse—in eodem om. EG 8 post non possunt add. quantum ad genus potestate solum, quantum ad species actu et potestate Rm2 9 nil L contraria nos C 11 si om. HN, s. l. Cm2 si in semet Lm2P considerentur CLm2 12 sunt om. HN 13 autem om. H enim C et om. CEGHNP2, ante eam 4; Porph. p. 11, 7 xo; όντως 14 quae EP de om. C et om. CEGLIR; Porph. xat; cf. infra p. 267, 1 15 ra- tionale—animal (19)] RQ, om. cett. 16 praedicatur Ta.c. m1 quid- dam om. ΓΦ 18 homo om. RΔΦ, s. l. scil, homo \m2; Porph. p. 11, 10 6 άνθρωπος 19 post post, animal add. sit C, ante EG inquisiti] Porph. p. 11, 11 πυνθανομενων 20 et om. CEGLR; Porph. p. 11, 12 xac est om. HNR, s. l. 2m2 assignauimus E assignamus G 22 hae Hp.r.LR edd. heede m P)

sit, quale sit, quomodo se habeat, nam si quis interroget : quid est Socrates? responderi per genus ac speciem conuenit aut animal aut homo, si quis quomodo se habeat Socrates interroget, iure accidens respondebitur, id est aut sedet aut legit aut cetera, si quis uero qualis sit Socrates interroget, aut differentia aut proprium aut accidens respondebitur, id est uel rationalis uel risibilis uel caluus. sed in proprio quidem illa est obseruatio, quod illud proprium dici potest quod de una specie praedicatur, accidens uero tale est quod qualitatem designet quae non substantiam significet, differentia uero talis est quae substantiam demonstret, interrogati igitur qualis una quaeque res sit, si uolumus reddere substantiae qualitatem, differentiam praedicamus, quae differentia numquam de una tantum specie praedicatur, ut mortale uel rationale, sed de pluribus, quod igitur de pluribus speciebus inter se differen- tibus praedicatur ad eam interrogationem, quae quale sit id de quo quaeritur interrogat, ea est differentia cuius talem posuit definitionem : differentia est quod de pluribus [*](1 se om. G, s. l. E habet CEGLR 2 per om. H ac N 3 pr. aut] ut CHm1N post, aut] ut Hm1N habet R, post habeat del. se habet G 4 iure—legit] differentia aut legit G aut differentiam *ut (a er.) legit E differentia respondetur (respondetur etiam R) id est aut sedet aut legit Lm1 5 aut] et HLm1NP quale H 6 proprio aut accidenti EGR respondebitur] CLm2P respondebit EGR respondetur HLm1N 7 pr. uel om. LN uel risibilis uel caluus] Lm1 edd. uel mortalis uel caluus CHLmSN uel mortalis uel alicuius EGR uel mor- talis uel saluus uel caluus Pm1 uel mortalis uel risibilis uel caluus m2 10 quae non—demonstret] Differentia uero talis est (haec om. L) quae (que ELm1 atque m2) non substantiam significet (-cat Lm1, add. m1 Differentia uero talis est quae substantiam significat, del. m2). Differentia uero talis est quae (non add., sed del. E) substantiam demonstret (at Lm1) EGL post significet in mg. Proprium uero est quod non sub- standam significat H 11 quae] quia R demonstrat CLm1 inter- roganti R (ex -tis] quale R 12 constantiae G 13 numquam] non C tantum de una C 14 sed om. EG, s. l. Lm2 15 quod] quod- si R 16 ad praedicatur in mg. respondetur E 18 pluribus—differen- tibus] cf. p. 265, 14) specie differentibus in eo quod quale sit praltdicatur; cuius definitionis causam rationemque pertractans ait;

Rebus enim ex materia et forma constantibus uel ad similitudinem rtfateriae et formae constituti- onem habentibus, quemadmodum statua ex materia est aeris, forma autem figura, sic et homo communis et specialis ex materia quidem similiter consistit genere, ex forma autem differentia, totum autem hoc animal rationale mortale homo est, quemadmodum illic statua.

Dixit superius differentias esse quae in qualitate speciei praedicarentur, nunc autem causas exequitur, cur speciei qua- litas differentia sit. omnes, inquit, res uel ex materia formaque consistunt uel ad similitudinem materiae atque formae sub- stantiam sortiuntur, ex materia quidem formaque subsistunt [*](3—10] Porph. p. 11, 12—17 (Boeth. p. 37, 12-17).) [*](1 post quale add. quid Lm2(in ras.) E (sed er.) Rm1, del. m2, add. quid post sit s. l. Hm2 4 post similitudinem add. proportionemque LNRQ (in mg. nempe communionem Γ); om. Porph. p. 11, 13 et) ac ΓΔΙΙΨ-, om. LΑ2Φ formae] Am2HI!1- speciei CEGHNPRhm1 specieique LΛ2Φ formae speciei er. uid. Γ; cf. Porph. et infra 13 ss. 5 quem- admodum—differentia (8)] LRQ, om. cett. post materia add. quidem edd., recte ut uid.; Porph. p. 11, 14 μέν 6 aeris] et (s. l. m2) aere (in ras. m2) Ψ forma] ex (in al. litt. xVm2) forma LxVbrm Busse; Porph. εΐϊοος post figura haec Proportionale autem (enim Φ) dicitur (est Σ) quod proportionem omnium specierum teneat (tenet Σ) id est communionem omnium partium uel (et T) specierum quae diuidi (diui- dendo Rhm1 diuidendae Thm2\lm12'l>) ex ea (eo ΣΣ) contingunt (con- tingant R) per (del. Σ) differentiam figuras ΓΠm2 diffe- rentiam figuras \) add. LRTm1hm1ΑΠΣΦ, om. Ψ, del. Tm2\m2 7 simi- liter] Busse similiter proportionaliter LRllm1 similiter proportionaliterquc ΓΔΙm2Φ'Ρρ proportionaliter 2brm; cf. Porph. p. 11, 15 8 ante genere add. in Γm2 (ex m1) LΣ toto Ga.c. 9 ratione E ante mortale add. et CEGHLPR, om. NQ cum Porph. p. 11, 16 homo est om. N, ex homine Δm2 11 differentiam HN 12 praedicaretur HN causis Em1 post cur add. autem Hm1, del. m2 qualitas speciei H 13 omnis ELm2N uel om. EGR 14 consistit Ea.c.HLm2 subsistit N 15 sortitur HLm2N ex om. CEGR formaque] et forma P)

omnia quaecumque sunt corporalia; nisi enim sit subiectum corpus quod suscipiat formam, nihil omnino esse potest, si enim lapides non fuissent, muri parietesque non essent, si lignum non fuisset, omnino nec mensa quidem, quae ex ligni materia est, esse potuisset, igitur supposita materia ac prae- iacente cum in ipsam figura superuenerit, fit quaelibet illa res corporea ex materia formaque subsistens, ut Achillis statua ex aeris materia et ipsius Achillis figura perficitur, atque ea quidem quae corporea sunt, manifestum est ex materia for- maque subsistere, ea uero quae sunt incorporalia, ad simili- tudinem materiae atque formae habent suppositas priores antiquioresque naturas, super quas differentiae uenientes effi- ciunt aliquid quod eodem modo sicut corpus tamquam ex materia ac figura consistere uideatur, ut in genere ac specie additis generi differentiis species effecta est. ut igitur est in Achillis statua aes quidem materia, forma uero Achillis qua- litas et quaedam figura, ex quibus efficitur Achillis statua, quae subiecta sensibus capitur, ita etiam in specie, quod est homo, materia quidem eius genus est, quod est animal, cui superueniens qualitas rationalis animal rationale, id est speciem fecit, igitur speciei materia quaedam est genus, forma uero et quasi qualitas differentia, quod est igitur in statua aes, hoc est in specie genus, quod in statua figura conformans, id in specie differentia, quod in statua ipsa statua, quae ex aere [*](2 potest] putem G putemus R 4 nec om. Gm1 ne EGm2L 5 ma- teria est] fit materia HNP ante igitur add. si E, sed del. 6 in om. R ipsa ER figuram Hm1La.r. peruenerit HN 9 corpo- ralia HNP ex om. C 11 prioris Em1G 12 antiquiorisque G 13 tamquam om. CLP, del. Hm2 ex] ea GL (in ras. m2) R 14 materia ac figura] brm materia (in ras. Lm2) forma ac figura (ac figura del. Lm2) LP forma ac figura CEGHRp figura ac forma N 15 generi] generis EG 16 aes—statua (17) om. N materiae G 17 et quae- dam—statua] CH, om. Lm1 (in mg. et quaedam figura m2) P statua (cet. om.) EGR 18 quod] quae edd. 22 et om. EGR, s. l. Lm2 quali- tatis R igitur est (est s. l. Pm2) HNP 23 figura] forma N 24 post quod add. est igitur Pm2) figuraque conformatur, id in specie ipsa species, quae ex genere differentiaque coniungitur. quodsi materia quidem speciei genus est, forma autem differentia, omnis uero forma qualitas est, iure omnis differentia qualitas appellatur, quae cum ita sint, iure in eo quod quale sit interrogantibus respondetur.

Describunt autem huiusmodi differentias et hoc modo: differentia est quod) aptum natum est diuidere [*](p. 89) quae sub eodem sunt genere; rationale enim et in- rationale hominem et equum, quae sub eodem sunt genere, quod est animal, diuidunt.

Haec quidem definitio cum sit usitata atque ante oculos exposita, eam tamen plenius dilucideque declarauit. omnes enim differentiae idcirco differentiae nuncupantur, quia species a se differre faciunt, quas unum genus includit, ut homo atque equus propriis discrepant differentiis; nam sicut homo animal est, ita etiam equus, ergo secundum genus nullo modo distant. [*](6—10] Porph. p. 11, 18—20 (Boeth. p. 37, 18—38, 1).) [*](1 formatur CHNP 2 quidem] quaedam CHLm2PR 3 autem] nero N uero] ergo Lm1 autem N qualitas] HNPm1 qualia CEGLR uel qualis s. l. Pm2 5 ante respondetur excidisse differentia coni. Brandt 6 post autem add. et L (del.) R; Porph. p. 11, 18 post 8e add.*αί cod. B differentias] Em2GHPm1xV differentiam CLPm2 ΓΛΑΙIΣΦ differentia Em1NR; Porph,. τάς τοιούτας διαφοράς et] LPRi, om. cett.; Porph.*a\ οοτως 7 qua CG actum R natura] HL (del. m2) ΓΑΛΠΦ om. cett.; Porph. p. 11, 19 πεφοχος; cf. infra p. 272, 5—9. 275, 12 8 ante quae add. ea Γ2, s. l. Am2, del. m. al., illa s. l. Δm2 genere sunt ΣΑΨ rationale—sunt genere om. EG 9 et equum] equnmque C 10 diuidit L 11 cum—oculos in mg. E sit usitata] sita sit situr (sic) Em1 ita sit m2 situ sit sita G ante om. HNR, s. l. Lm2 oculis HN 12 post exposita add. superius R ea GNR plenius dilucideque declarauit] (claruit Em1Gm1) CEm2Gm2 plenius dilucideque declarauit L plenius lucidinsque declarauit Hm2 plenius dilucidiusque claruit R exempli insuper luce declarauit (ex decla- ruit N) NP plenius dilucideque exempli insuper luce declarauit Hm1 exempli insuper luce reserauit edd. 13 species ase differre] specie (ex specierum, sequ. rasura) differentiam E species in aere differentiam G species ase differentiae Lm1 14 a] ad R concludit N 15 nam in ras. Lm2 sed EG)

quae igitur secundum genus minime discrepant, ea differentiis distribuuntur, additum enim rationale quidem homini, inratio- nale uero equo equus atque homo, quae sub eodem fuerant genere, distribuuntur et discrepant, additis scilicet differentiis.

Adsignant autem etiam hoc modo : differentia est qua differunt a se singula; nam secundum genus non differunt, sumus enim mortalia animalia et nos et inrationabilia, sed additum rationabile separauit nos ab illis, et rationabiles sumus et nos et dii, sed mortale adpositum disiunxit nos ab illis.

Vitiosa ratione et non sana quod uult explicat definitio quorundam. id enim esse dicunt differentiam qua una quaeque res ab alia distet, in qua definitione nihil interest quod ita dixit an ita concluserit : differentia est id quod est differentia, etenim differentiae nomine in eiusdem differentiae usus est [*](5—10] Porph. p. 11, 21—12, 1 (Boeth. p. 38, 1—5).) [*](2 describuntur EG 3 post equo distinguunt edd., post equus expec- tatur igitur’ Schepps, additum eqs. nominatiuum absolut. (cf. indicem Meiseri) interpretatur Brandt qui Lm2P 5 autem om. \, del. Lm2A.m2 etiam om. H etiam et Λ eam et ΝΣ; Porph. p. 11, 21 St καί 6 qua] Porph. διαφορά έσχιν δχψ διαφέρει έκασχα; ‘an quo?’ Busse, sed cf. infra p. 271, 1.7. 18. 272, 17. 6 nam—ab illis (9)] LRQ, om. cett. post nam add. homo et equus cum Porph. edd. (cf. etiam infra p. 271, 9. 12, sed etiam supra p. 269, 9), etiam Bussio homo atque equus addendum uid. 7 enim] autem Γ 8 inrationalia (uel irr-) R?ΓΠ (in ras.) ros. ex -bilia Δ sed—illis (9) om. R ratio- nabile] p.r rationale \a.r. et cett. separauit] disiunxit ΓΦ 9 et] CHP, s. l. er. uid. Δ, om. cett. rationabiles] L\m12 rationale CP rationales cett., add. enim ΕGΗΑίΙΦΨ; codd. Porph. aut λογικοί aut λογικά sumus om. CEGHP; Porph. έσμέν et nos om. E et om. N di C dei ut uid . 2 sed—ab illis om. EG 11 ante Vitiosa in ras. Haec E ratione] L edd., om. cett. (recte?), in ras. est E et om. G sane E (in ras.) NP explicans HNP non (s. l. m2) explicat L 12 id] cf. p. 263, 10 13 aliis R distat HN differt P 14 dixerit Lm2P an] utrum R concluderit L concludat EGR id quod est om. E ante differentia add. ipsa ER differentia om. G 15 etenim om. EGR differentiae nomine] qua differt una res ab alia, id est id quod est differentia est differentia. Differentiae nomine fid est—nomine in ras. m2) E in—definitione] usus in eius diffinitione N)

definitione dicens : differentia est qua differunt a se singula, quodsi adhuc differentia nescitur, nisi definitione clarescat, differre quoque quid sit qui poterimus agnoscere? ita nihil amplius attulit ad agnitionem qui differentiae nomine in eiusdem usus est definitione, est autem communis et uaga nec includens substantiales differentias, sed quaslibet etiam accidentes hoc modo : differentia est qua a se differunt singula; quae enim genere eadem sunt, differentia discrepant, ut cum homo atque equus idem sint in animalis genere, quoniam utraque sunt animalia, differunt tamen differentia rationali, et cum dii atque homines sub rationalitate sint positi, differunt mortalitate, rationale igitur hominis ad equum differentia est, mortale hominis ad deum, atque hoc quidem modo substantiales differentiae colliguntur, quodsi Socrates sedeat, Plato uero ambulet, erit differentia ambulatio uel sessio, quae substantialis non est. namque istam quoque dif- ferentiam definitio uidetur includere, cum dicit : differentia est qua differunt singula; quocumque enim Socrates a Platone distiterit nullo autem alio distare nisi accidentibus potest —, id erit differentia secundum superioris terminum definitionis, quam rem scilicet uiderunt etiam hi qui definitionis huius uagum communemque finem reprehendentes certae con- clusionis terminum subiecerunt. [*](2 nesciatur Lm2 (non noscitur m1) P definitione] in definitione N 3 qui] LN quomodo CEGPR qui* (d er.) H possemus EG possi- mus R 4 ita om. EGR cognitionem NPm2, post agnitionem add. a cogitatione Hm1, del. m2, s. l. uel cognitione m2, del. m. al. set om. EG 7 accidentales Lm2Pm2 9 sunt EGHLm1R in om. GNR 11 et om. EGR rationabilitate CGLm1 rationale N sunt CEGLm1R 12 positi] post EG post differunt add. tamen L rationabile L 13 est om. C 15 ambulatio uel om. EG, s. l. Lm2 16 nam HLm1 ista E 18 quo EGHm1 post differunt add. a se R cumque EG quoque Rm1 quocumque modo P post enim s. l. modo Lm2 19 de- stiterit CEm1HPRm2 distauerit m1 post alio s. l. modo Em2 ac- cidentibus] ex accidentibus P)