Retractationum
Augustine
Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio I, Pars II (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 36). Knöll, Pius, editor. Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1902.
Septem libros de septem libris diuinarum scripturarum, id est Moysi quinque et uno Iesu Naue et altero Iudicum, feci notatis locutionibus singulorum, quae minus usitatae sunt linguae nostrae, quas parum aduertendo sensum quaerunt, qui legunt, diuinorum eloquiorum, cum sit locutionis genus, et nonnumquam exculpunt aliquid, quod a ueritate quidem non abhorreat, non tamen id sensisse auctor, a quo id scriptum est, inuenitur, sed genere locutionis hoc dixisse credibilius apparet. multa autem in scripturis sanctis obscura [*]( 1 Aug. op. inperf. c. Iulian. I, 16. IIII, 3 2 ep. 200 et 207 ) [*]( 1 aduersQs (- ras.) C eos C1D1Q1 librum Ql quibus om. V quidam (qui a. l.) D, quedam El, quidem Ba 2 descripsit ODIEt, decerpsit cet. 11 (cf. Op. inperf. c. Iul. praef et II, 22. 25.) 3 accepi sse H ad M in ras. eadem] eodem H, ea BD2EFGNQ1S1 4 prior V liber om. B heretici-sic om. Ql dilectissimi 01, dilectissimae D 5 ualerii R, ualere Dl sic (c s. l. m. 2) E, sic incip N milicia C1, militia DI tuae (t add. tn. 2) 0, auae Dl 6 curas om. Q 7 *XXX (L desect.) M, om. BFGPQ, LIV v 8 titulum om. G loquutionum HO liberi 01 libri VII locutionum B 9 librus 01 alt. septem (tem in ras.) M scribturarum H 10 moyse C1DQ1 biesu S, ihesn N iudico R 11 loquutionibus EHP 12 quaerant Q2 s. l., quaerut Dl 13 eloquiorum] e. scripta 82 s. l. loquutionis EHP1 14 nonnunque C1 exculpant BEFGNRS1 Va,exculpent D 15 aborreat 01DEV, horreat pi, abhorreat (eat m. 2 in ras.) G id D1ERS2, id C, hoc cet. v autor C1, auctorem (om. a seq.) GS1 quo] quod C1DG G 16 id om. BDEFHNQS2a, hoc m est] esse GSl genera GS1 loquutionis EHP1 dixisset H 17 credebilius OlD1, credibilius est D2 apparit Cl scripturis DER, ****** scripturis C, litteris cet. sanctis CDER, sacris cet. )
Quod autem in primo libro posui scriptum esse: et fecit Noe omnia uerba, quae praecepit illi dominus, sic fecit, eamque locutionem dixi esse similem ei, quod in condicione creaturae, posteaquam dicitur: et sic est factum, additur: et fecit deus, non omni modo simile hoc eidem mihi uidetur. denique ibi etiam sensus latet, hic sola locutio est.
Hoc opus sic incipit: Locutiones scripturarum.
Eodem tempore scripsi etiam libros quaestionum de libris eisdem diuinis septem, quos ideo appellare sic uolui, quia, quae ibi disputantur, magis quaerenda proposui quam [*]( 6 Locat. I, 18 Gen. 6, 22. 7, 5 9 Gen. 1, 15 sq. 1, 24 sq. ) [*]( 1 cognita EI delucescunt BHQlSV, dilucescent P quod] quę ut (nt del. m. 2) C cognuBcenda 01 2 loquutionum EHP1, locutionis Q locutionum genera B 3 eas quae D 4 praesentes scripsi, presentis C1D1R, leges B, legentia cet. v apperiat EGPR loquutiones EHpl, locutionis C1D1Ra gesi HI 6 libro om. N posui om. BGl scribtum HM esse] e B 7 quae C1D1 (cf. script. optt:mi cod. 0 Quaest. in Heptat. II, 100), quaecumque cet. v praecipit H dominus] om. B, deus E, dñs ds R 8 eamque D2 in ras., quae Dl loquutionem EHP1. locutione Dl dixi esse] dixisse EH simili mei C1D1 condicione 0, conditionem D1, conditione cet. 9 quam (postea om.) B et om. H factum est BFGNQS 10 omni modo] omnino B similem CD1V1 idem Ea 11 denique (i in ras.) M, deniquae D ubi 02 s. l. etiam ibi F loquutio EHP1 13 scribturarum H 14 LXXI 01, om. BFPQ, LV v 15 questionum C liberi 01, liber E1 septimus El 16 eo E etiam scripsi F, scripsi (om. etiam) NQ libro C1D1 quaescionum Dl 17 quos ideo quos ideo CD ideo] idem P sic appellare Fla ** 18 quae D1ER, quae C, ea quae cet. v ibi om. H )
In primo autem libro, ubi agitur de uirgis uariatis, quas ponebat Iacob in aqua, ut in conceptu positae oues eas uiderent, cum biberent, et uarios fetus parerent, non bene a nobis exposita est causa, cur iterum concipientibus non ponebat, id est cum alios fetus conciperent, sed in priore conceptu. nam quaestionis alterius expositio, ubi quaeritur, cur dixerit socero suo Iacob: decepisti mercedem em meam decem agnabus, satis ueraciter enodata demonstrat istam, sicut solui debuit, non solutam.