Retractationum

Augustine

Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio I, Pars II (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 36). Knöll, Pius, editor. Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1902.

Ad Emeritum, Donatistarum episcopum, qui in conlatione nostra, quam cum illis habuimus, eorum causam maxime agere uidebatur, aliquanto post eandem conlationem scripsi librum satis utilem, quoniam res, quibus uincantur uel uicti esse monstrantur, commoda breuitate conplectitur.

Hic liber sic incipit: Si uel nunc, frater Emerite.

CAPVT LXXIII. DE GESTIS PELAGI LIBER VNVS.

Per idem tempus in oriente, hoc est in Syria Palaestina, Pelagius a quibusdam catholicis fratribus ad episcopalia gesta [*]( 1 Retract. I, 1, 8. II, 82 9 non extat 19 Aug. de gest. Pel. 1, 2. 11, 24. 35, 60 ) [*]( 1 anima (i in ras.) M eaml mè ad M, mea OS, etiam B 2 solutione G N ammittere MP1, amittere C1D1 contra H non sit bis script. H 3 quamuis BDFGNRS, qua∗∗∗s (mui ras.) C, quas cet. v 4 paruolis C1D1 regenerentur] in r. N, regenerentur a xpm V 5 damnatis D1R, damnatis C, damnandis eet. v posteriore Dl uiro OIDl ut om. H 6 nuscatur C1D1V, nascatur G 7 dum DZE 8 num. om. BFPQ, XLVI v 9 donatistarum episcopum EFOv post conlationem om. a 10 conlacionem 01 11 episcopum om. N 12 illis] in i. H eorum] et eorum EF causa CD1ERS1 13 aliquando BFOlPRSa scribsi HPl 14 quoniam ex quod S quibus] qm Ql uincantur CD1, uincuntnr eet. v 15 demonstrantur D2, uidentur B commoda om. R ueritate P 16 si uel ex siue E2 emeritae OlD 17 num. om. BFPQ, XLVII v 18 pelagi Dt, pelagii cet. 19 siria BODE palastina C1D1, palestine 02, palestina eet. )

186

perductus eisque absentibus, qui de illo libellum dederant, quoniam ad diem synodi non potuerunt occurrere, ab episcopis quattuordecim auditus est, ubi eum dogmata ipsa damnantem, quae inimica gratiae Christi aduersus eum de libello legebantur, catholicum pronuntiarunt. sed cum in manus nostras eadem gesta uenissent, scripsi de his librum, ne illo uelut absoluto eadem quoque dogmata putarentur iudices adprobasse, quae ille nisi damnasset, nullo modo ab eis nisi damnatus exisset.

Hic liber sic incipit: Posteaquam in manu.s nostras.

CAPVT LXXIIII.

DE CORRECTIONE DONATISTARVM LIBER VNVS.

Eodem tempore scripsi etiam librum de correctione Donatistarum propter eos, qui nolebant illos legibus imperialibus corrigi. Hic liber sic incipit: Laudo et gratulor et admiror.

CAPVT LXXV.

DE PRAESENTIA DEI AD DARDANVM LIBER VNVS.

De praesentia dei scripsi librum, ubi nostra intentio contra heresem Pelagianam maxime uigilat non expresse nominatam. [*]( 2 Aug. c. Inlian. I, 5, 19. 7, 32 7 Aug. c. Iulian. I, 5, 19. op. inperf. c. lulian. II, 66. ep. 186, 31 12 ep. 185. ) [*]( *** 1 perductus C, perductus est Oa eiaquae D 2 quoniam] quem B ainodi DG, sinhodi pI, sydoni ER 3 auditus est om. CIDl docmata C 4 gratia Dl Christi] dei a aduersus (- ras.) C eam EOa 5 catholicam P1 pronunciarunt C1, pronunciauerunt Ba nostras om. BF 6 scribsi EH ne] de C1D1, ne ab B uelud E HPQ, uel a absoluta F 7 docmata CD1 8 nulla DI nisi damnatus] indemnis a 10 num. om. BFPQ. XLVIII v 11 correctione (rectione m. 2) D, conrectione V, correptione NR 12 eo HMSl scribsi H etiam om. B correccionem C1D1, conrectione F, correptione NR 13 illos] eos B imperi∗∗alibus D 14 conrigi V, corrigi* (t ras.) D et admiror om. F, etiammiror CDl 15 num. om. BFPQ, XLIX v 16 bardanum Dł 17 presentia 01 scripsi] descripsi E, ad dardanum scripsi V intentione E 18 heresim BC2FHRa pelagianum C1D1 euigilat H non] nam El expressim B )

187

sed in eo etiam de praesentia naturae, quem deum et summum et uerum dicimus, et de templo eius operose ac subtiliter disputatur.