Locutiones in Heptateuchum

Si loquetur uobis Pharao dicens: date nobis signum aut portentum, et dices Aaron fratri tuo: sume uirgam . nonne locutionis nostrae consuetudo poscebat et quaedam eius integritas, ut ita diceretur: si loquetur uobis Pharao dicens: date nobis signum aut portentum, dices Aaron [*]( 1 Ex. 6, 5 5 Ib. 6, 9 8 Ib. 6, 12 11 Ib. 6, 26 14 Ib. 6, 30 17 Ib. 7, 6 20 Ib. 7, 9 ) [*]( 1 cxaudiuit CNLS 2 adfligunt T: adfligent CLSb adfligerent Xd U 3 xatatauXouvTac autouc scripsi: catadulinte autus C catadulunte aut us N catadulune autns L catadulunae autua S xatadouXaowxtiac b xaxaoo-Aoijvtat d posse (supra exp. sse superscr. m. 1 test) S 6 a deffectione LSl ad effectionS b ab operibus] ad opera LS 7 dura S 8 Ego] Ecce b 9 ad (d m. 2 add.) C alogus C alogos NLS 0X0710; b 10 amates C amathes NLS apedeutos CNLS arcctpoc b 11 hii NL eis om. CNLSb 12 deus om. C educam N 15 farao C 18 illi LSb 20 loquer$tur S 21 dicis C 22 uirga C nonne locutiouis] non elocutionis Lb none lucutionis S )

Non mihi uidentur satis commode interpretati latini (JQeptatcir,: Pharaonis, ut dicerent: sapientes; corpol enim sapientes dicuntur. potuit autem latinus interpres sophistas dicere, quoniam non est, quemadmodum id latine dicatur. et ideo isto uerbo iam utimur pro latino, sicut philosophiam dicimus non solum graece uerum etiam latine; sophistas appellarunt latinarum litterarum eloquentissimi auctores.

Et absorbuit uirga Aaron uirgas illorum: ac si diceret: draco Aaron.

Quod dictum est de Pharaone: ecce ipse exit ad aquam, graecus habet "super aquam".

Dimitte populum meum, ut seruiat mihi in deserto . et ecce non exaudisti usque adhuc . quotiens dicitur: exaudisti, cum homini dicatur!

Fecerunt autem similiter et incantatores Aegyptiorum ueneficiis suis. et induratum est cor Pharaonis et non exaudiuit eos, sicut dixit dominus: quia in usu scripturae est "exaudiuit", cum etiam de homine loquitur.

Dimitte populum meum, ut mihi seruiant, non ut seruiat: qui loquendi modus non fere inuenitur nisi ubi [*]( 5 Ib. 7, 11 11 Ib. 7, 12 13 Ib. 7, 15 15 Ib. 7, 16 18 Ib. 7, 22 23 Ib. 8, 1 ) [*]( 2 locuciones 01 4 comodo C commodae N 6 sofystas in mg. C sophistas NLS OO;pto\'tljc;; b cooot] sofi C Bophoe N sophiste LSb 6 potuit autem] potuit enim LSbd soflstas C corptOnj; b 8 pro et ideo lacuna circa 8 litter. in N utuntur b filosofiam C 9 sophistae (ae ex as) S sofistas C sophistes b 10 appellarunt] appellantur L autem appellantur Sb 13 eiit] exiit LSbd eziet cod. Lugdunensis; sed cf. Aug. in Psalmos p. 1759 Migne: Sic dictus est Pharao exisse super aquam 16 quoties d 17 dicetur N 18 et similiter b 19 beneficiis LS1 20 faraonis C 23 seruiant (seruiat b) mihi libri; sed cf. pag. 550, 5 24 ut] de N ) [*]( 35* )

Ecce ego ferio omnes fines tuos ranis; sic enim habet graecus elegantissima locutione, ut ranae ipsae plaga intellegatur, qua feritur terra Aegypti.

Et eructuabit flumen ranas; et ascendentes intrabunt in domos tuas et in promptuaria cubiculorum tuorum et super lectos tuos et in domos seruorum tuorum et populi tui et in consparsis tuis et in clibanis tuis; et super te et super populum tuum et super seruos tuos ascendent ranae. notandum quod "in domos" et cetera cum dixisset accusatiuum casum tenuit "et super lectos" et cetera ubi dixit super similiter accusatiuum seruauit, in consparsis autem et in clibanis ad ablatiuum se transtulit; nam et graecus mutauit praepositionem, quam non mutat latinus. ille enim habet: lie; tooc oTxou; in domos, in consparsis autem iv zoU cpopdjiaoiv: ubi mirum, si non etiam sensus est, non locutio, ut in consparaonibus et in clibanis exortas ranas forsitan uelit intellegi non extrinsecus ascendisse uel inruisse et, quia eas fluuium eructaturum praedicit, inde inplere omnia.

Et extendit Aaron manum super aquas Aegypti et eduxit ranas; et educta est rana et operuit [*]( 2 Ps. 66, 4 5 Ez. 8, 2 8 Ib. 8, 8. 4 24 Ib. 8, 6 ) [*]( 1 constant C 2 est etiam NLSb 8 est om. C 8 ernctabit N eructuauit LS* 9 impromtuaria S prtltuaria C promptaria N 10 et ante super om. LSbd 11 conspersis bd 12 clybanis C cli. uanis 81 13 ascendunt L 14 cum] quam LS1 15 lectum C accusatiuum similiter bd 16 conapersia bd 17 transtullit C propositionem NLS 18 ttc \'touç otxou<; cod. Alex. d: istus oecus CNLS SVTOOOIXOC b 19 conspersis bd en tois feramus in C1 entis firamasin N en tois firamasin LS oupajjiaouy b 20 conBperaiooibus bd 21 extortas LS 22 eructatiuQ b 23 implere CI impleri LSb 24 aqua L aqua Sb )

Et colligebant eas aceruos aceruos: haec repetitio multitudinem aceruorum significat et scripturis est familiaris.

Quod habent latini: extende manu uirgam tuam et percute terra, non percute terram, graecus habet: aggerem terrae; si tamen hoc uerbo recte interpretatur, quod dictum est: to τό χωμα της τηςc

Fecerunt autem similiter et incantatores ueneficiis suis, ut educerent scinifes, et non poterant. notandum est *fecerunt dictum pro eo, quod est: conati sunt facere. nam utique si fecerunt similiter, procul dubio eduxerunt scinifes; sed quia sequitur: ut educerent, et non poterant, non ergo similiter fecerunt, sed similiter facere conati sunt. aut si forte et ipsi, quamuis ueneficiis agerent, eadem tamen agendi specie uirgam extendebant, quod scriptura non expressit, ad hoc referendum est: fecerunt similiter.

Et in terram super quam sunt super eam.

Et gloriosam faciam in die illo terram Gessem, in qua populus meus inest super eam. [*]( SIb. 8,14 lOIb. 8, 16 14 Ib. 8, 18 23 Ib. 8, 21 24 Ib. 8. 22 ) [*]( 1 traiecta] proiecta b 2 raaltitndineip (m exp. m. 1) C 5 accepitur CI 6 miles] milies L mil.es (i traa.) S illuc C istic b milites] miles LSl et om. LSbd 8 eas om. LSb alterum aceraos] arceras LSl om. N repetio C 9 est scripturis b 10 manum LSb uirgam om. b 11 terra] terram NL 12 aggerem] sed aggerem N 18 to choma tes ges C to chimates ges N to chuna tes ges LS to ataoytWX rrfi Т\'t)c; 15 beneficiis LSl senifes N scyniphes b cyniphes d 18 scyniphes b cyniphes d 20 quamuis om. b beneficiis LSl 21 uirga L 22 ad-similiter om. b 24 illa (supra a add. o) C,L 25 gessS CN gesen LSX gcssen bd )

Et dixit Moyses: ego exeam a te et orabo ad deum, et exibit cynomia a Pharaone et a seruis eius: quasi alteri diceret et "exeam a te" et de altero Pharaone subsequeretur, a quo esset exitura cynomia.

Dimitte populum meum, ut mihi seruiant.

Ecce ego pluam hanc horam crastina die grandinem multam <ualde). grando autem multa ualde ualde.