De Consensu Evangelistarum

Augustine

Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio III, Pars IV (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 43). Weirich, Franz, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1904.

XXII. Sequitur Mattheus: [*]() cum sero autem factum esset, uenit quidam homo diues ab Arimathia nomine Ioseph, qui et ipse discipulus erat Iesu. [*]() hic accessit ad Pilatum et petit corpus Iesu. tunc Pilatus iussit reddi corpus. Marcus sic: [*]() et cum iam sero esset factum, quia erat parasceue, quod est ante sabbatum, [*]() uenit Ioseph ab Arimathia, nobilis decurio, qui et ipse erat expectans regnum dei, et audacter introit ad Pilatum et petiuit corpus Iesu. [*]() Pilatus autem [*]( 16 *Matth. 27, 57 et 58 20 \' Marc. 15, 42-45 ) [*]( 1 lucas lapsu, marcus yW r aem magdalenen Cl OMiQ 81 7, -nem BR M1, -nam x p g. -ne (-nae) cet. 2 possimus B* N1Q, potessemus Cl, potissemus C2P, potuissemus C3 g 4 eandem ClP 6 lucas] marcus χψω raem 7 iohannis &P 9 cum om. HAEIL 10 militibus] mulieribus Bl 11 postquam] quando p 13 turbae (om. se) Cl, turbaesse B 15 iam] etiam Q 16 sero (om. autem) C1 HAfflLSi p, autem sero g v factum om. p 17 arimatia B 19 petiit RD V 02NM2Q H2E2 γχψω pgelmv, petiuit ra 20 reddi corpus] add. iesu HAEL e l esset factum est AXEL, factum esset V r 22 arimatia BO 23 audaciter B1 introit B, introiuit praelv, introiit cet. 24 petiit L Q γχψωp e )

349
mirabatur, si iam obisset. et accersito centurione interrogauit eum, si iam mortuus esset. [*]() et cum cognouisset a centurione, donauit corpus Ioseph. Lucas sic: [*]() et ecce uir nomine Ioseph, qui erat decurio, uir bonus et iustus — [*]() hic non consenserat consilio et actibus eorum —, ab Arimathia ciuitate Iudaeae. qui expectabat et ipse regnum dei, [*]() hic accessit ad Pilatum et petit corpus Iesu. Iohannes autem, posteaquam narrauit de cruribus fractis eorum qui cum domino crucifixi erant et de latere domini lancea percusso, quod totum solus dixit, sic iungit etiam de Ioseph, consentiens ceteris, ita narrans: [*]() post haec autem rogauit Pilatum Ioseph ab Arimathia — eo quod esset discipulus Iesu, occultus autem propter metum Iudaeorum —, ut tolleret corpus Iesu. et permisit Pilatus. uenit ergo et tulit corpus Iesu. in hoc nihil exstat, in quo aliquis eorum alicui repugnare uideatur. sed aliquis forsitan quaerat, quomodo a semet ipso Iohannes ipse non discrepet, contestans cum ceteris, quod Ioseph petiuerit corpus Iesu, et solus dicens, quod occultus fuisset discipulus domini propter metum Iudaeorum. merito enim mouet, cur ille qui propter timorem occultus discipulus erat ausus sit petere corpus eius, quod nullus eorum qui eum palam sequebantur auderet. sed intellegendum est istum fiducia dignitatis hoc fecisse, qua praeditus poterat familiariter intrare ad Pilatum. in extremo autem illo officio funeri [*](4 *Luc. 23, 50—52 12 Ioh. 19, 38. ) [*]( 1 iam mobisBet B, iam obiisset m arcess. CP interrogabit B 2 et cum cognouisset om. CP, et ut cognouit V cum om. B\' 3 a om. Bl 6 arimatia BH ciuitati B iudae BIRD CP (Eg. Rshw.) 8 petiuit RD, petiit B2V OWQ edd., v 9 qui om. B cruciflxerant C1P1 11 sic iunget Bx, sic coniungit HAE1 LS g, subiungit E2 r m etiam de ioseph om. m 12 arimatia B ONl H 16 existat ByAEPL, -istit E* T 18 contestatus p 19 petierit C-P rael, petiuerat A1E1LS, petierat p g 21 mouit ClP 24 fecisse] fuisse B* praedictus Nt AtE\' L 25 funeri] fuerit et B1 exiuendo Bl )
350
exhibendo minus curasse de Iudaeis, quamuis soleret in domino audiendo eorum inimicitias deuitare.

XXIII. Sequitur Mattheus: 59et accepto corpore Ioseph inuoluit illud in sindone munda [*]() et posuit illud in monumento suo nouo, quod exciderat in petra. et aduoluit saxum magnum ad ostium monumenti et abiit. Marcus sic: [*]() Ioseph autem mercatus sindonem et deponens eum inuoluit sindone et posuit eum in monumento, quod erat excisum de petra, et aduoluit lapidem ad ostium monumenti. Lucas sic: [*]() et depositum inuoluit in sindone et posuit eum in monumento exciso, in quo nondum quisquam positus fuerat. ex his tribus nulla quaestio dissensionis oriri potest. Iohannes autem sepulturam domini non a solo Ioseph, sed a Nicodemo quoque curatam fuisse commemorat. consequenter enim a Nicodemo incipiens ita narrat: [*]() uenit autem et Nicodemus, qui uenerat ad Iesum nocte primum, ferens mixturam murrae et aloes quasi libras centum. deinde sequitur adiungens ipsum Ioseph et dicit: [*]() acceperunt ergo corpus Iesu et ligauerunt eum linteis cum aromatibus, sicut mos Iudaeis est sepelire. [*]() erat autem in loco. ubi crucifixus est, hortus, et in horto monumentum nouum, in quo nondum quisquam positus erat. [*]() ibi ergo propter parasceuen Iudaeorum, quia iuxta erat monumentum, posuerunt Iesum. neque hic aliquid repugnat recte intellegentibus. neque enim illi, qui de Nicodemo tacuerunt, adfirmauerunt a solo Ioseph dominum sepultum, quamuis [*]( 3 Matth. 27, 59 et 60 7 Marc. 15, 46 10 *Luc. 23. 53 16 Ioh. 19, 39-42 ) [*]( 1 solueret C1P 2 inimicitias] insidias in marg. I (cod. Gembl. 4 illud alt. om. I 7 mercatum B1, mercatus est V 8 deponens] ponensM posuit (om. eum) CP 9 monumentum CPV de] in y r, ex p 11 in ante sindone om. PV v 14 a pr.] ad B 16 ueni ElL 18 murrae CP ONlMQ H, myrrae BR YF N2 AEL 7, mirrae D p g r, myrrhae aelm 19 ergo om. E1L g 20 iesum B 25 iesu CP )

351
solius commemorationem fecerint, aut quia illi una sindone Ioseph inuoluisse dixerunt, propterea prohibuerunt intellegi et alia lintea potuisse adferri a Nicodemo et superaddi, ut uerum narraret Iohannes, quod non uno linteo, sed linteis inuolutus sit. quamuis et propter sudarium, quod capiti adhibebatur. et institas, quibus totum corpus alligatum est, quia omnia de lino erant, etiamsi una sindo ibi fuit, uerissime dici potuit: ligauerunt eum linteis. lintea quippe generaliter dicuntur quae lino texuntur.

Sequitur Mattheus: [*]() erat autem ibi Maria Magdalene et altera Maria sedentes contra sepulchrum. quod Marcus ita dicit: [*]() Maria autem Magdalene et Maria Ioseph aspiciebant, ubi poneretur. unde nihil eos ex hoc dissentire manifestum est.

Sequitur Mattheus: [*]() altera autem die, quae est post parasceuen, conuenerunt principes sacerdotum et Pharisaei ad Pilatum [*]() dicentes: domine. recordati sumus, quia seductor ille dixit adhuc uiuens: post tres dies resurgam. [*]() iube ergo custodiri sepulchrum usque in diem tertium. ne forte ueniant discipuli eius et furentur eum et dicant plebi: surrexit a mortuis, et erit nouissimus error peior priore. [*]() ait illis Pilatus: habetis custodiam, ite, custodite sicut scitis. illi autem abeuntes munierunt sepulchrum signantes lapidem cum custodibus. hoc solus Mattheus narrat nullo aliorum narrante aliquid quod huic uideatur esse contrarium. [*]( 10 Matth. 27, 61 12 Marc. 15, 47 15 Matth. 27, 62-66 ) [*]( 1 soli P. solius (us in ras.) C1, illius solius p aut fecerint aut B 2 ioseph BRD, a ioseph cet., edd. inuoluisse BlRD, inuolutum eet., edd. 4 narret CPV r 5 et om. C. etiam r adhibeatur B1 o totum corpus BD V AEL j, corpus totum cet.. edd. 7 sindon D r a elm fuit (it in ras.) A, fuerit g 8 quippe om. B1 lino] de lino N2 11 magdalenae B (sic infra) altera] cf. Matth. 28, 1 infra (y; ὰλλη) 12 autem om. HAL 16 incipes B1 19 custodire CP N1Q HAJEL 7 g 20 in] ad l tertiam Q 22 priori Q 25 cum] eum B 26 alii horum C2 quod h. u. e. contrarium om. HAelLS )

352

Deinde sequitur idem Mattheus et dicit: [*]() uespere autem sabbati, quae lucescit in primam sabbati, uenit Maria Magdalene et altera Maria uidere sepulchrum. [*]() et ecce terrae motus factus est magnus. angelus autem domini descendit de caelo, et accedens reuoluit lapidem et sedebat super eum. [*]() erat autem aspectus eius sicut fulgur et uestimenta eius sicut nix. [*]() prae timore autem eius exterriti sunt custodes et facti sunt uelut mortui. [*]() respondens autem angelus dixit mulieribus: nolite timere uos; scio enim, quod Iesum, qui crucifixus est, quaeritis. [*]() non est hic, surrexit enim sicut dixit. uenite, uidete locum, ubi positus erat dominus. [*]() et cito euntes dicite discipulis eius quia surrexit et ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis. ecce dixi uobis. huic Marcus consonat. sed potest mouere, quomodo secundum Mattheum angelus super lapidem sedebat reuolutum a monumento — Marcus enim introeuntes eas in monumentum dicit uidisse iuuenem sedentem in dextris coopertum stola candida et obstipuisse — nisi intellegamus aut Mattheum tacuisse de illo angelo, quem intrantes uiderunt, Marcum uero de illo tacuisse, quem foris uiderunt sedentem super lapidem, ut duos uiderint et a duobus singillatim audierint quae dixerunt angeli de Iesu, prius ab illo quem foris uiderunt sedentem super lapidem, deinde ab illo quem [*]( 1 *Matth. 28, 1—7 15 cf. Marc. 16, 1-11 ) [*]( 2 luciacit ClP, luscescit B primam CP OS m, prima eel. (cf. infra) 3 et om. 2?1 4 autem B r (Eg. Ept.), enim cet. (7ao) 5 domini om. AEILS discendit CP 7 fulgor AelL uestiraentum r (τό ένδυμα) sicut alt. om. AEL 8 ueluit B 11 resurreiit AEL 12 uidete BR F ON1Q H (opt. Vulg. cadd.), et uidete cet., edd., t (iSete) 13 et cito] secreto Bl 14 praecedet NA2 ϰχψ graev (προάγει )galilea CP uideuitis B 15 ecce] et ecce CP, om. ψp praedixi x graelv. sicut predixit p hic AelL g 16 quomodo] quod Bl 17 enim] uero r 18 monumento ClPV uidisset B in] a p 19 stolam candidam ClP obstup. DVE1 edd. 22 duos om. B1 )

353
uiderunt intrantes in monumentum sedentem a dextris, quo ut intrarent illius qui foris sedebat uerbis exhortatae sunt dicentis: uenite et uidete locum, ubi positus erat dominus, quo uenientes, ut dictum est, et intrantes uiderunt eum, de quo Mattheus tacet, Marcus autem loquitur, sedentem a dextris, a quo talia similiter audierunt. aut certe intrantes in monumentum in aliqua saepta maceriae debemus accipere, qua communitum locum tunc fuisse credibile est in aliquo spatio ante petram, qua excisa locus factus fuerat sepulturae, ut ipsum uiderint in eodem spatio sedentem a dextris, quem dicit Mattheus sedentem super lapidem, quem terrae motu ab ostio monumenti reuoluerat, id est a loco sepulchri, quod effossum erat in petra.

Item quaeri potest, quemadmodum Marcus dicat: [*]() at illae.

exeuntes fugerunt de monumento, inuaserat enim eas tremor et pauor, et nemini quicquam dixerunt, timebant enim, cum dicat Mattheus: [*]() et exierunt cito de monumento cum timore et gaudio magno currentes nuntiare discipulit» eius, nisi intellegamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, id est respondere ad ea quae ab illis audierant aut certe custodibus, quos iacentes uiderunt. nam illud gaudium, quod Mattheus commemorat, non repugnat timori, de quo Marcus dicit. debuimus enim utrumque in illarum animo factum intellegere, etiamsi ipse Mattheus de timore non diceret; cum uero et ipse dicat: et exierunt cito de monumento cum timore et gaudio magno, nihil ex hac re quaestionis remanere permittit. [*]( 3 Matth. 28, 6 14 Marc. 16, 8 17 Slatth. 28, 8 ) [*]( 1 ad dextris B, in d. r quo] quod CPV 2 dicentes B ClP AelL 3 et uidete BRD CPV M edd. praeter p, uidete cet., sed cf. 352, 12 6 tali HAelL 7 aliqua] qua HAFJ1 L 11 motus MQ A g r 13 effusum BINI 14 at om. CPV, ad R AlElL illi Clp, illa AWL 16 quiquam B, quidqu. 0 HAlElL 22 namJ non Bl 23 debuemus CP, debemus g 24 illarum in HAEL y 25 et om. AE1L 26 et exierunt B K1 y, exierunt cet., edd. monto B ) [*]( XXXXIII Aug. Scct. III pars 4. ) [*]( 23 )

354