De Baptismo

Augustine

Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio VII, Pars I (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 51). Petschenig, Michael, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1908.

Felix a Gurgitibus dixit: Ego censeo, ut secundum sanctarum scripturarum praecepta baptizatos ab haereticis inlicite extra ecclesiam, si ad ecclesiam confugere uoluerint, gratiam baptismi ubi licite datur consequantur.

Respondetur: Immo licite incipiant habere ad salutem quod inlicite habebant ad perniciem, quia sub eodem baptismo iustificatur, cum se quisque ad deum ueraci corde conuerterit, sub quo iudicabatur, quando id accipiens saeculo uerbis solis et non factis renuntiauerat.

Pusillus a Lamasba dixit: Ego credo baptisma salutare non esse nisi in ecclesia catholica. quidquid absque catholica fuerit simulatio est.

Hoc quidem uerum est quod baptisma salutare non nisi in ecclesia catholica est. potest enim ipsum esse et extra [*]( 13 Cypr. sentent. episc. 74 22 ibid. 75 ) [*](1 pr. et om. NVv 2 ut] et Kv 3 inde Cypr. 5 Rescindant trt L 7 arena w 8 iniqui I tabus L 9 nec] haec in ras. L pes Jml 10 arena MVp.v 12 et del. K, om. LNw eit] est Lml 13 Item alius Felix Cypr. ut om. N 14 baptizatas Fjj.5 baptizati 0 illicite ab haereticis v 15 fugere N 17 Ronspondetur p.ml lite L 18 habeant L quia] qui MmS baptisma Vmlp.çm2 baptismate qml 19 iustificantur $pr. conuertitur L 20 sub] sed Nml iudicabantur $pr. solis uerbis Nv solis om. L )

363

catholicam, sed salutare ibi non est, quia ibi non operatur salutem, sicut ille bonus odor Christi non est utique salutaris in his qui pereunt non suo uitio sed illorum. simulatio est autem quidquid extra catholicam fuerit, sed in quantum non est catholicum. potest autem aliquid catholicum esse extra catholicam, sicut potuit nomen Christi esse extra congregationem Christi, in quo nomine pellebat daemonia ille qui cum discipulis non sequebatur. nam simulatio etiam in catholica potest esse, in his utique qui saeculo uerbis et non factis renuntiant, nec tamen dst catholica simulatio. sicut ergo est in catholica quod non est catholicum, sic potest aliquid extra catholicam esse catholicum.

Saluianus a Gazanfala dixit: Haereticos nihil habere constat, et ideo ad nos ueniunt, ut possint accipere quod non habebant.

Respondemus: Non sunt ergo haeretici ipsi qui haereses condiderunt, quia ab ecclesia recesserunt et utique habebant quod ibi acceperunt. quod si absurdum est dicere, ut illi non sint haeretici per quos ceteri fiunt haeretici, potest fieri ut haereticus habeat quo male utendo dispereat.

Honoratus a Tucca dixit: Cum Christus ueritas sit, magis ueritatem quam consuetudinem sequi debemus, ut haereticos qui ideo ad nos ueniunt, quia foris nihil accipere potuerunt, ecclesiae baptismo sanctificemus.

Et iste adtestator est consuetudinis, ubi nos plurimum adiuuat, quidquid aliud contra nos dicere uideatur. non autem ideo ad nos ueniunt haeretici, quia foris nihil acceperunt, sed [*]( 2 cf. II Cor. 2, 15 7 cf. Marc. 9, 37 13 Cypr. sentent. episc. 76 21 ibid. 77 ) [*]( 1 sed om. J non est ibi v quia non ibi Km2Np 2 odor bonus N 8 iis v quae F[i? 9 esse potest v 10 simula (sic) fic 11 catholicuraj oatholica simnlatio L extra catholicam aliquid Vv 13 siluianus L a zau*»«fala (u s. l.) c, 16 ergo non sunt Kml qui] quia J 17 quia Kqv qui cet. 18 acceperunt] condiderunt L in textu, uel acceperunt in mg. 20 quo] quod N disperat L 21 tuccha p Thucca Cypr. 23 nihil om. g pr. non add. Mm2 25 attestor Mp. )

364

ut eis esse utile incipiat quod acceperunt. hoc enim foris nullo modo potest.

Uictor ab Octauo dixit: Quod et ipsi scitis, non olim sum episcopus constitutus, et ideo expectabam praecessorum consilium. hoc itaque existimo ut quicumque er haerese nenerint sine dubio baptizentur.

Quod ergo illis quos expectabat responsum est, huic quoque responsum accipiatur.

Clarus n Mascula dixit: Manifesta est sententia domini nostri Iesu Christi apostolos suos mittentis et ipsis solis potestatem a patre sibi datam permittentis, quibus nos successimus eadem potestate ecclesiam domini gubernantes et credentium fidem baptizantes. et ideo haeretici qui nec potestatem foris nec ecclesiam Christi habent neminem baptizare baptismo eius possunt.

Numquid et impii homicidae apostolis successerunt? cur ergo baptizant? an quia non sunt foris? sed a petra foris sunt cui claues dominus dedit et ubi se aedificaturum ecclesiam dixit.

Secnndianus a Tambcis dixit: Non debemus haereticos nostra praesumptione decipere, ut in ecclesia domini nostri Iesu Christi non baptizati ac per hoc remissionem peccatorum non consecuti, cum indicii dies uenerit, nobis inputent quod per nos non sint baptizati et indulgentiam diuinae gratiae non consecuti. propter quod, cum sit una ecclesia et unum baptisma, quando ad nos conuertuntur, simul cum ecclesia et ecclesiae baptismum consequantur. [*]( 3 Cypr. sentent. episc. 78 9 ibid. 79 cf. Ioh. 20, 21 18 cf. Matth. 16, 18-19 20 Cypr. sentent. episc. 80. )[*](1 utile esse p.mlv 8 uoctor J octauajuo N Octauu Cypr. 4 constitutus episcopus v 5 concilium Mp. *itaque J exaestimo V haeresi Jm2Nm2$o Cypr. 11 a om. Jml nos] non Jml 12 pote.. statem Lg 16 homicidiae L 20 a Tambeis] satambeis N Thambeis v Thambis Cypr. 21 praesumtione p. in om. L 23 secuti L 24 duU gentiam L 25 non s. 1. J, om. cet. v Cypr. nna et KNml\' )

365

Immo translati ad petram et columbae sociati accipiant remissionem peccatorum quam habere non poterant extra petram et extra columbam, siue aperte foris sicut haeretici siue tamquam intus sicut perditi catholici. quos tamen baptismum sine remissione peccatorum et habere et dare manifestum est, cum et ab ipsis tales accipiunt, qui non in melius commutati deum labiis honorant, cor autem eorum longe est ab eo, tamen sic est unum baptisma quomodo est una columba, cum possint qui non sunt in columba communiter baptisma tamen habere communiter.

Item alius Aurelius a Cillaui dixit: Iohannes apostolus in epistula sua posuit: si quis ad uos uenit et doctrinam Christi non habet, nolite eum admittere in domum uestram et haue illi ne dixeritis; qui enim dixerit illi haue communicat factis eius malis. quo.. modo admitti tales temere in domum dei possunt qui in domum nostram priuatam admitti prohibentur? aut quomodo cum eis sine ecclesiae baptismo communicare possumus, qui.. bus si haue tantum dixerimus factis eorum malis communicamus ?

De hoc testimonio Iohannis non est diutius disserendum, quandoquidem ad quaestionem baptismi quam modo tractamus omnino non pertinet. ait enim: si quis ad uos uenerit et doctrinam Christi non habet. haeretici autem relinquentes doctrinam erroris sui ad Christi doctrinam conuertuntur, ut incorporentur ecclesiae et ad illam columbam incipiant [*]( 7 cf. Esai. 29, 13 11 Cypr. sentent. episc. 81 12 II Ioh. 10-11 23 II Ioh. 10 ) [*](dtf. N) [*]( 1 ad] et ad JKL societati Nml 5 remissionem Vp.ç 6 accipiant Jml 9 qui] quia L 11 cillaui Νβ cillaii J et Kml ut uid. cillais Km2L Chullabi v Cypr. 12 apostulus Lml 13 doctrinam- jp. 366, 11 alienae doctri- om. N, uno folio in archetypo deperdito 14 habe KmlVmlp.m2 aue Jm2\\s.mlqmlv abe zm2 15 habe Vp.ml abe (b in ras.) ç aue Jm2Mv 16 tales admitti v pr. domunt Jml 18 ecclesia L, om. Mp. possumus om. J 19 habe JmlYp. aue Jm2Mqmlv abere çm2 dixerimus tantum v. )

366

pertinere cuius sacramentum habebant. et ideo quod eius non habebant eis datur, id est pax et caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. quod autem eius habebant agnoscitur et sine ulla contumelia suscipitur, sicut in adultera deus agnoscit dona sua etiam cum illa sequitur amatores suos, quia fornicatione correcta, cum ad castitatem conuertitur, non dona illa culpantur, sed ipsa emendatur. sicut se autem posset defendere Cyprianus, si hoc ei Iohannis testimonium obiceretur, quando talibus communicabat, ita se defendant contra quos dicitur. nam ad istam quaestionem ut dixi omnino non pertinet. Iohannes enim dicit alienae doctrinae hominibus haue non esse dicendum, Paulus autem apostolus uehementius dicit: si quis frater nominatur inter uos aut auarus aut ebriosus et cetera, cum eiusmodi ne quidem cibum simul sumere. et tamen cum collegis faeneratoribus insidiosis fraudatoribus raptoribus non priuatam mensam, sed dei altare habebat commune Cyprianus. quomodo autem hoc defendatur, iam in aliis libris satis dictum est.