Contra Duas Epistulas Pelegianorum

Noueram te quidem fama celeberrima praedicante et frequentissimis atque ueracissimis nuntiis quanta esses dei gratia plenus acceperam, beatissime atque uenerande papa Bonifaci. sed posteaquam te etiam praesentia corporali frater meus uidit Alypius acceptusque a te benignissime ac sincerissime mutua miscuit dictante dilectione conloquia tecumque conuiuens et paruo licet tempore magno tibi iunctus affectu se simul et me refudit animo tuo teque mihi reportauit in suo, tanto maior in me tuae sanctitatis est facta notitia quanto certior amicitia. neque enim dedignaris, qui non alta sapis, quamuis altius praesideas, esse amicus humilium et amorem rependere inpensum. quid est enim aliud amicitia, quae non aliunde quam ex amore nomen accepit et nusquam nisi in Christo fidelis est, in quo solo esse etiam sempiterna ac felix potest ? unde accepta per eum fratrem, per quem te familiarius didici, maiore fiducia ausus sum aliquid ad tuam beatitudinem scribere de his rebus, quae hoc tempore episcopalem curam, si qua in nobis est, ad uigilantiam pro grege dominico stimulo recentiore sollicitant. [*]( 11 ef. Roni. 12, 16 ) [*]( 1 Incipit sei augustini ad bonifaciuin papam 0 aurclii aug ad papS urbis rome bonefaciii lib. I contra eplas iuliani epi pelagianorum incipit B Incipiunt beati aug contra eplm pelagianorum libri quattuor ad boiiifatium epsm urbis rome (liti. mai.) C Explicit retractatio. Incipit liber primus beati augustini epi contra duas eplas Pelagianorum ad bonefacium papam D Incipit epl sci aureli augus aduersus epistl iuliani pelagiani ad bonifacium papa urbisG Incipit eiusdem. cpi. aug adnersus epistulam. iuliani pelagiani. ad bonifaeium papa urbis (lilt. mai.)L Incipit lib aureli agustiui ad papa bnnifaeium (litt. mai.) V; deeodd. EF cf. Pracj. 2 eeleberrimum F 4 atque] ac bvncGL bonefatiOa.c. bonefaci BDGL bonifati C 5 et iam (saepius) EF corporaliaJ corporaliterL corporari V alipiusOCGLV 6 mutua] tuaGL 7 conniuansGp.c. 8 magno] add. tamenZ) estiunctusGL effectu C affectus est mule Oml 9 sanct. tuaeL 10 est] et Ga. c. L quanto L(a in ras.) 11 esso 0 in ras. m2 humilius G a.c.L 12 amare C amoreL est Os.l.mZ 13 more Om1 14 solo] solet B acOs.l.m2 15 post unde add. et EFbd te] ctGL 16 maiore Ga c. 18 ad uigilantiam] uigilantia B regeLml recentioriGL sollicituntOm2 )

Noui quippe heretici, inimici gratiae dei, quae datur pusillis et magnis per Iesum Christum dominum nostrum, etsi iam cauendi euidentius apertiore inprobatione monstrantur, non tamen quiescunt scriptis suis minus cautorum uel minus eruditorum corda temptare. quibus utique respondendum esset, ne se ucl suos in illo nefando errore firmarent, etiam si non metueremus, ne quemquam catholicorum uerisimili sermone deciperent. cum uero non desinant fremere ad dominici gregis caulas atque ad diripiendas tanto pretio redemptas oues aditus undecumque rimari communisque sit omnibus nobis qui fungimur episcopatus officio — quamuis ipse in ea praemineas celsiore fastigio — specula pastoralis, facio quod possum pro mei particula muneris, quantum mihi dominus adiuuantibus orationibus tuis donare dignatur, ut pestilentibus et insidiantibus eorum scriptis medentia et munientia scripta praetendam, quibus rabies qua furiunt aut etiam ipsa sanetur aut a laedendis aliis repellatur.

Haec autem quae duabus epistulis eorum respondeo, uni scilicet, quam dicitur Romam misisse Iulianus — credo, ut per illam quos posset suos aut inueniret aut faceret -, alteri autem, quam decem et octo uelut episcopi participes eius erroris non ad quoslibet, sed ad loci ipsius episcopum sua calliditate temptandum et ad suas partes, si posset fieri, traducendum ausi sunt Thessalonicam scribere, haec ergo, quae istis, ut dixi, duabus epistulis illorum ista disputatione respondeo, ad tuam potissimum dirigere sanctitatem non tam discenda quam examinanda et, ubi forsitan aliquid displicuerit, [*](2 cf. Rora. 7, 25 8 cf. Verg. Aen. IX GO. Ambrosii Exp. euang. Lucae VII 49 (CSEL XXXII p. IV 301, 26) ) [*](1 quippe] add. quod E 2 etsi iam ex et suamO 3 eidentiusOml inprobitate B 4 erud.-temptare C in ras. m2 5 esset resp. DEFbd in om.EF 6nequaquamGL quiquamOjni 7uerissimileGL 8 adominiciOmlC grecisC atque] nequeGL aq: diripiendasOml adiripiendasC 9 ante oues eras. 0 B communis sit causa F nobis omnibus GL 10 eo GL praeemineas bd 11 cekiore Ga.c. fastioOwl spec. past. facio Cs.l.m2 pastoraliOEFGL 13 operationibus Va. c. 14 muniet iactantia L (iact in ras. m2), Va. c. prętendant GL 15 feriunt Om1EF a s. l.B, om.F a lacd.] alendisCL 16 repel- lantur B propellaturGL 19 alte»riO decimZ, 20 partecepsOml 21 ad om.GL ipsius] illius D 22 tessalonicam 0 thesalonicam V thessalonicae DGL 23 quae istis om.GL istiC illorum] eorum B i*sta0 24tuaL potentissimum D diligere C 25 dicenda Lml )

Iam itaque Iuliani respondeamus epistulae. dicunt, inquit, illi Manichei, quibus modo non communicamus, id est toti isti, cum quibus dissentimus, quia primi hominis peccato, id est Adae, liberum arbitrium perierit et nemo iam potestatem habeat bene uiuendi:, sed omnes in peccatum carnis suae necessitate cogantur. Manicheos appellat catholicos more illius Iouiniani, qui paucos ante annos hereticus nouus uirginitatem sanctae Mariae destruebat et uirginitati sacrae nuptias fidelium coaequabat. nec ob aliud hoc obiciebat catholicis, nisi quia eos uideri uolebat accusatores uel damnatores esse nuptiarum.

Liberum autem arbitrium defendendo praecipitant, ut de illo potius ad faciendam iustitiam quam dc domini adiutorio confidatur atque ut in se quisque, non in domino glorietur. quis autem nostrum dicat, quod primi hominis peccato perierit liberum arbitrium de genere humano ? libertas quidem periit per peccatum, sed illa, quae in paradiso fuit, habendi plenam cum [*]( 7 cf. Matth. 5, 12 11 Iulianus 16 cf. Aug. Dehaores. c. 82 (XLII 4G M) 23 cf. I Cor. 1,31 24-426,28 quis-dci fieri] d. Aug. Op. imp. 194 (XLV 1110M) ) [*]( 1 constituit L 2 ipse om.D 3 possint CEFld -1 beneuolentiae EF 5 uolnisti L (u init. s. l.), G a. c. 6 nomen meum DEFbd 7 de s. I. m2U slacerentL ne om.GL 9 fallacia L facili C pelaioO pelagione(7L 10 xpiOm1 11 itaGL illi inquit T7 12 manichaeiO conraunicamusO 13 de∗sentimus O adae 0(ae t.l.m2) 14 arbitrium s.l.mlG,om.L pcriitGLinras. habetOmf 15 necessitate»0 16 iouiani Vml ante paueos annos EPbd 17 haereticusU distrucbatL uirginitati∗0 uirginitate Va.c. 18 nuptiaeL hoc ob aliud B hoc om.0 19 qui La.c. eos om.D nolebatOa.c. 20 esse om. D 22 all. de om.Om1GL 25 hnmano genere DEFbd generi Uml periit s. I. m2 post pecc. 0 26 plenam 0 (e s. ras. m2) )