Exameron

Ambrose, Saint, Bishop of Milan

Ambrose. Sanctii Ambrosii Opera, Pars Prima (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 32.1). Schenkl, Karl, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1896.

Sed iam adsurgamus ipsi de profundo maris et aliquantum[*]( F ) [*]( 4 Ouid Met. I 190 X 189 6 cf. Plin. N. H. XXXII 8 aq. 12 Bas. 161 B (69 A) 13 Bas. 156 C (66 D) Uerg. Aen. VIII 691 sq. 20 Bas. 161 C (69 B) ) [*]( 1 ballenas N\'B falenas ce<. zygcnaa C (z m f<M.) MS tygenas B zigenas M<. 2 aculeum IIjB aculeum centrum N\'S aculeum oc deinde spatium septem fere litt. M uipera ea C (a ea in ras.) 3 *o9 C (h eras.) 4 fertur n perhibetur N 8 tuus II (as in r<M. C), om. N 10 armis C-B et m2 C arma G m1 cet. scuto C m2 N scutum C m1 CPF 12 atlanticum F allanticum C et (adl. m2) P allanticum C (ti <. M. et t m2 a. 1. pr.) athalanticum <S\' (a alt. et\'<M.) athlanttcom cet. 13 cete N\'MS coetae C coetu F coete GPB 14 ambulare rijB adnatare M et m2 S admare S m1 adnare Brux. ad naturae 9(jtf\' adnatarc શ (a tert. in roa. m2) 15 littoribus C (t pr. eras.) 16 atlantici CF aUautici CP athatantici S (a alt. eras.) athlanticl ce<. 18 suhprem? C (o m2) supremo Carn. suppremo Atr. subpraeme P sabpme y subpremc B supremae cet. 20 ipse P et corr. wJ C m2 G aliquanto F aliquantulum N. )

167
sermo noster emergat atque ad superiora se subrigat. solum ea quae usitata multis et plena sint gratiae, quomodo aqua in salis uertatur soliditatem, ut ferro saepe caedatur, quod de Brittanicis salibus nihil mirum, qui <in> speciem marmoris ualidi eiusdem metalli niueo candore resplendent, salubres corporis cibo et potui nimis grati: quomodo etiam non indecorus lapis coralium in mari herba sit, si in aerem transferatur, lapidis firmitate solidetur: unde etiam ostreis pretiosissimam margaritam natura infixerit, quomodo eam maris aqua io tam molli carne tantum. quae difficile apud [*]( 94 A ) reges inueniuntur, ea. litoribus quasi meridiano iacent uulgo et in saxis asperis et cautibus colliguntur. aureum etiam uellus aqua nutrit et lanam in memorati speciem metalli gignunt litora, cuius colorem nullus adhuc eorum qui fucis diuersis obducunt uellera potuit imitari. adeo naturae maritimae gratiam humana implere nescit industria. scimus qua sollicitudine uellera ouium etiam minus pretiosa curentur; sint licet optima, nequaquam tamen his fucus innascitur. hic [*](B ) naturalis color est, quem nullus adhuc fucus aequauit. hoc quoque piscis est uellus. sed et ipsi murices, qui insigne dant regium, sunt maritimi.

et quae pratorum gratia uel hortorum amoenitas potest caeruli maris aequiperare picturam? uolatus licet in pratis flores refulgent, auri quoque fulgorem in substitutum lana resplendet, et illi cito marcescunt, ista diu [*]( lBas.l61AB(6SD) ) [*]( 1 expectemus II (spectemua G m2) 4 brittanicis Gશશ\'\' britannicis S brittannicis ce<. in add. Erasmus specie N\'B 6 corpori MS nimis C (ipr. in r<M.) 7 indecorus (o ex a) C\'C corallium N aere CJPF aęrẽ G (a <. u.) 8 in 1. firmitatem ed. jRowt. 9 naturam CP 11 in litonbna N, fort. recte 13 lana CPV memorati (i in ras.) <7 specie CPV et (eorr. m2) C 14 nullis P et (-us m2) CG fucus CP et (-is m2) C 15 imitari potuit N 21 gratiam CPV 22 caerah CPVM et m1 GS caerulei S m3શ m2 શ\'B cerale G m2 N m1 M\' aequiparare B C\'MrM. TeH. picturiam C 23 refulgeant N fulgore n fulgorem (m crM.) a 24 illi cito C m2 3f<S\' illic (c del. N\'A) N\'B inlicito G Nt? M<. )

168
duratura. seruatur. naturam in hortis eminus nitent, uela in nauibus; hic odor, illic uentus aspirat. quae utilitas in folio? in nauibus [*]( c ) quanta commercia! lilia suauitatem narium, uela hominum salutem inuehunt. adde pisces salientes et delphinas ludentes, adde rauco sonantes fluctus murmure, adice currentes naues ad litora uel de litoribus exeuntes. et cum e carceribus emittuntur quadrigae, quanto studio spectantum et amore certatur! equus tamen in uanum currit, non in uanum nauigia: ille in uanum, quia uacuus, ista ad utilitatem quasi plena [*]( D ) frumenti. quid canenda gratius quae non uerbere aguntur, sed uentorum spiramine, ubi nemo refragator, sed omnes fautores sunt, ubi nemo uincitur quicumque peruenerit, sed omnes puppes, quae peruectae fuerint, coronantur, ubi palma merces salutis, uictoria pretium regressionis est. quantum enim distat inter directos cursus ac reilexosreflexos! isti perpetuantur, hi bellatoribus. adiunge remigiis contexta litora, quibus uexillum exeundi aura de caelo est. itaque aurigae plausum inanem [*]( E ) referunt, hi soluunt uota seruati.