Exameron
Ambrose, Saint, Bishop of Milan
Ambrose. Sanctii Ambrosii Opera, Pars Prima (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 32.1). Schenkl, Karl, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1896.
unde exiguo animali tantam scientiam, ut futura praenuntiet? quo magis in eo nihil est, quo tantam possit habere uero, crede quod per indulgentiam domini rerum omnium hic quoque praescientiae huius coniugalis acceperit. etenim si faenum deus sic uestit, ut miremur, si pascit uolatilia, singulorum parauit coruo escam — pulli enim eius ad dominum clamant —, si mulieribus dedit texturae sapientiam, si araneam, quae tam subtiliter ac docte laxos casses suspendit in foribus, sapientiae non reliquit inmunem, si ipse uirtutem equo dedit et soluit de ceruice eius formidinem, ut exultet in campo et occurrens regibus uanitatis, odoretur bellum eminus, excitetur [*]( 90 A ) sono tubae, si haec inrationabilia pleraque et alia insensibilia ut faenum, ut lilia repleuit suae dispositione sapientiae, quid dubitamus quod etiam in echinum contulerit huius gratiam praescientiae? nihil enim inexploratum, nihil dissimulatum reliquit. omnia uidet qui pascit omnia, omnia replet sapientia qui omnia in sapientia fecit, ut scriptum est. et ideo si echinum uisitationis suae exortem non praetermisit, si eum considerat et futurorum informat indiciis, tua non considerat? [*]( B ) [*]( 9 Mattb. 6, 30 Luc. 12, 28; Matth. 6. 26 Luc. 12, 24 10 lob 38, 41 11 lob 38. 36 13 lob 39. 19 aqq. 17 Matth. 6, 28 Luc. 12, 27 21 Psalm. Cin 24 ) [*]( 1 collegit N (colligit N શm2) G m2 colligere CtMjf et (ig in ras.) C (ac colligis tte! colligea) F collegere P percipit શM\'B et m3 C m2 P 2 homines 11 saepe homines cet. 3 puto : ea...diacutiatur uel tempestate <uentus> discutiat 5 tantam scientiam PVM\'M et (m bis <r<M.) Cશશ\' tanta scientia G (-tia ac -tià) SB praenuntiet VMSB pronnntiet (pronunciet C) Mt. 6 quo pr. N quod 11 quo alt. N quod n 7 quod per indulgentiam N quod prudentiam II (-ia corr. G); per prouidentiam Me! prouidentia Henricus Schenkl 8 hic njfaB id N\' 11 et Bi mulieribus 11 13 relinquit CFM et (n &Bp.) GS 15 eminis C 17 et lilia ed. Paris. o. 1642 20 relinquid CGP quia CP et (a exp.) G 21 aic n, si OM. B )
An uero sine quadam dote naturae manere piscibus etiam [*]( c ) illam putamus gratiam, quod unumquodque genus piscium praescripta sibi domicilia habet, quae sui generis nullus excedat, non incurset alienus ? quis geometra his diuisit habi- \' [*]( D ) tacula nullis rumpenda temporibuatemporibus? sed geometram audiuimus, thalassometram numquam audiuimus: et tamen pisces mensuram suam norunt, non muriamuris urbium portisque praescriptam, non aedificiis domorum, non agrorum finibus limitatam, sed mensuram eius quod oporteat, ut tautumtantum satis sit unicuique quantum ad usum abundet, non quantum auiditas quaedam inmoderata sibi uindicet. lex quaedam naturae est tantum quaerere quantum sufficiat ad uictum et [*]( E ) alimentorum modo sortem censere patrimonii. hoc genus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. denique non repperies confusa genera piscium, sed quod hic abundat alibi deest iterum. ille sinus maris cephalos alit, lupos ille, ille perimendum, lucustas alius. non est libera uagandi potestas, nec tamen aut interclusa montibus copia aut fluuiis interlabentibus [*]( 2 Matth. 6, 26 Luc. 12, 24 3 Matth. 6, 30 Luc. 12, 28 6 Bas. 156 AB (66 B) ) [*]( 3 pluris GPVUM m2 SB plures GPVUM m1 cet. enim om. N 4 mittetur MB et (i N. e) <S 5 minimae ΠΜS modicae N\'B 7 unamquodque P\' (d exp.) MSB unumquoque C9t\'M\' et (corr. m2) CPN 8 nullas OM. n 9 geometra his jV geometrias C (geometncus m3) G e< P (m2 geometra) F 10 rumpendam n (m (M. GP) H talassometram 11 12 non muris G m2 N numeris C (non numeria, non &. M., m3) FF et Mt-! G 15 ait] eat CW quanta C 17 sufficiat B et m2 GU efficiat 6\'9t tnJ\' ce<. 18 modo C (v s. o aM.) 21 et iterum N\'B cefalos libri lupus (corr. m3) C (corr. m2) GPY 22 locustas C (o m2 ex u) M (u s. o) M\'<S\'J3 uacandi 11 (c ex g C) M )