Exameron

Similia de lunae ratione conueniuDt, quae de consorte eius ac fratre memorauimus, siquidem in id se induit ministerium, [*]( F ) in quod et frater, ut inluminet tenebras, foueat semina, augeat fructus. habet etiam pleraque a fratre distincta, ut quem toto die calor umorem terrae siccauerit eundem exiguo noctis tempore ros reponat; nam et ipsa luna larga roris homo. denique cum serenior nox est et luna pernox, tunc largior roaros fertur arua perfundere. et plerique sub aere quiescentes, quo magis sub lumine fuissent lunae, eo plus umoris se capite collegisse senserunt. unde et in Canticis dicit Christus ad ecclesiam: quoniam caput meum repletum [*]( 76 A ) est rore et Christi mei guttis noctis. tum deinde minuitur et augetur, ut minor sit, cum resurgit noua, cum sit inminuta, cumuletur. in quo grande mysterium est. nam [*]( 5 Bas. 141 B (60 B) 13 Bas. 141 B-D (60 B-E) 18 Isid. de nat. rer. 18, 6 20 Bas. 144 A (60 E) 23 Cant. 5. 2 26 Isid. de nat. rer. 19, 2 ) [*]( 1 robore C (e ex 6) sperans II 3 praebia C et (corf. Mt<?) GP 6 ea CP 7 muneris II (s e.rp. C) 8 post uenas ad<7. aocus y (sucos 3t\' m2) sucos MS 11 fructum C fructuum cc<. 13 consorii II (-te G m2) 17 umorem (7 (u in roM.) humorem PSB exigui H eiigua J3 20 sub aere om. M sub (oMt. aere) 9f3f\' quiescentia C requiescentes 9tJf\' 21 umoris M\'M humoris 9t e< N\' (h a. M. m2 cet. 22 colligisse CcoIHgissept F 25 et cam PVB rea comy 26 est HB, OM<. cct. )

et defectui eius conpatiuntur elementa et processu eius quae sunt exinanita. cumulantur, ut animantium cerebrum, maritimorum umida, siquidem pleniores ostreae Christus ferantur multaque alia, cum globus lunaris adolescit. de arborum quoque internis idem allegant qui hoc usu proprio [*]( B ) horreis. uidemus ergo ortum eius et defectum rationis esse, non infirmitatis. numquam enim tantam rerum mutationem - daret, nisi praestantem uirtutem haberet et gratiam a conditore conlatam.

aerem quoque nonnulli etiam docti et christiani uiri allegauerunt lunae exortu solere mutari, sed si id mutationis lunaris quadam fieret uiolentia, ad omnes eius ortus intexeretur nubibus caelum, pluuiae funderentur. denique cum [*](c ) ante diesdie esset sermo de pluuia, quae fore utilis diceretur, ait quidam: ecce neomenia dabit eam. et quamuis cupidi essemus imbrium, tamen huiusmodi adsertiones ueras esse nolebam. denique delectatus sum quod nullus imber effusus est, donec precibus ecclesiae datus manifestaret non de initiis lunae eum sperandum esse, sed de prouidentia et misericordia creatoris. sane euripi cum exundent undique secundum reliquas species lunae et acceptos fluctus fluctibus uel etiam [*]( D ) ipsi magno ferantur impetu, in ortu tamen eius stant placidi, quoad luna sine lumine est; at uero ubi eam dierum accessus retexerit, tunc in suos cursus refluos reuertuntur. ampotis quoque, quae in oceano esse perhibetur, cum reliquis diebus ordinem suum seruare dicatur, lunari exortu euidens mutationis [*]( 1 Baa. 144 A (61 A) 9 Bas. 144 BC (61 A—C) 21 Uerg. Ecl. II 26 23 Isid. de nat. rer. 40, 1 ) [*]( 1 defectu (-ui m2) C 2 sunt C sint GPV fuerint N animantium (an in f<M. MMtMS litt.) C cerebrum (r Ms in ras.) C et maritimomm Brux. 3 humida <S\'jB feruntur G m2 SB 4 et de M et (cr<M. et) <S 6 uidimus CGP hortum CP et (h eras.) C 7 rebus MS 8 a Otn. 6\' ad G (d &EP. m2), fort. ab 10 si in id C 15 eiusmodi N\' adsertionis n (-nes m2 C) uerna 11 (-as m2 C) 19 euripi C (u M p) 22 quo.ad C (d eras.) quoadusque N\' 23 ampotis 3f5\' anpotis ft an potes શM\'B an potest 9t\' 24 quae om. II 25 seruari C et (cofr. m2) <?F dicantur C )

suae fertur indicium dare, ut mare ipsum occidentale, in quo spectatur amotis, solito amplius accedat ac recedat et [*]( E ) maiore aestu feratur, tamquam lunae quibusdam aspirationibus retrorsum trahatur et iterum isdem inpulsum ac retractum in mensuram propriam refundatur.