Explanatio Psalmorum XII

Ambrose, Saint, Bishop of Milan

Ambrose. Sanctii Ambrosii Opera, Pars Sexta (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 64). Petschenig, Michael, editor. Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1919

resuscitari se, hoc est corpus suum poscit, corpus autem Christi ecclesia est. et quia ludas figura erat infidelis populi Iudaeorum , qui pecunia uel emit uel uendidit Christum — quod faciunt qui pluris ducunt pecuniam quam religionem —, pro interitu plebis infidae significat ecclesiae sibi gratiam resurrecturam. unde et ipsa dicit in Canticis: si suscitaueritis et resuscitaueritis [*]( 4 cf. Esai. 66, 20 6 *Ps. 19, 8—9 14 *Ps. 40,11 17 *Ioh. 2, 19 20 cf. Act. 1,24-26 22 cf. Ioh. 17,12 24 cf. Eph. 1, 23 29 Cant. 2, 7 ) [*]( 2 et uinum om. {J 4 iherusalem C ierusalem B{J 6 pr. hii CD, alt. D 8 Elias Eu 9 nomen dei CF obligat fJ 15 miserere] mis A 17 in potestate] potestatem Fa habuit (i hoc templum B et] add. in v 20 Matthiam Ev 24 suscitari BC poscit] add. et BCml 26 pecuniam Bml 27 infidelis (ia in fide p. 23 ecclesiam sibi gratam fJ 29 pr. resuscitaue- . ritis AB )

252
caritatem, cum quaereret de iuuenculis Christum, quia Christus caritas est.

Quod autem ait: retribuam eis, hoc intellegimus, quia florentis ecclesiae processibus cruciabuntur et tunc cognoscent, quae poena perfidiae sit, cum aduerterint, qui fidei sit splendor et gratiae. uel quia bonus dominus est, qui poterat dicere: retribuebant mihi mala pro bonis, et medium uerbum est retributionis uel in bono uel in malo, retributurum in bono esse se dicit, quia, etsi caecitas in Israel ex parte continget, tamen, cum plenitudo gentium intrauerit, tunc omnis Israel Christi miseratione saluabitur.

Et subiecit: in hoc c cognoui quoniam uoluisti me, quoniam non gaudebit inimicus meus super me. superius de passione sua locutus est quasi homo, hinc iam aperit maiestatem suam, quod solus sine peccato, solus cui peccator inequitare non potuit, solus quem pater ut unicum filium dilexerit. qua ratione ergo inimicus non est laetatus super eum? quia, etsi

mortem suscepit pro nobis, resurrexit tamen et ipse insultauit inimico, cuius uictoriam destruxit et aculeum mortis infregit. et nos, licet in saeculo maesti simus atque in maerore nostro et contritione cordis animique nostii laetetur inimicus, tamen resurgentes eius gaudium destruimus. unde et Michaeas dixit: noli super me gaudere, inimica mea, quia cecidi, sed resurgam. resurrectio est ergo qua inimici omnia uincla soluuntur, triumphus omnis oboletur.

Sequitur: propter inno centiam autem meam suscepisti me et con firmasti me in conspectu tuo in aeternum. b enedictus dominus deus Israel in aeternum a saeculo et in s aeculum; [*](1 cf. I loh. 4, 8 3 Ps. 40, 11 6 Ps. 34, 12 9 cf. Rom. 11, 25—26 12 Ps. 40, 12 19 cf. I Cor. 15, 51 22 *Mich. 7, 8 26 *Ps. 40, 13-14 ) [*]( 3 quod] quid Bm2 ait om. BCml illis BCftav 6 gratia F 7 et om. fJ 9 etsi] si a in om. BC 10 intraierit (sic) Cml 14 loquutus ABa 15 cui — inequitare] qui peccato inquinari fl et in mg. a insultare Am3a 16 ut om. F 21 resurgentis BmlDm2Fml 22 fort. destruemus micheas aFa dicit BFa 23 sed] quia a 24 quia ABfJv uincula ABav 29 in aeternum om. v )

253
fiat, fiat. innocens nulli nocet, in neminem peccat. ideo sine peccato, sine dolo Christus scripturae diuinae auctoritate signatur; hoc igitur et hic- declaratur, ubi dicit: propter innocentiam autem meam suscepisti me. quae autem susceptio significatur ? nam et alibi legimus: suscepisti me ex utero matris meae.

ergo quia ab omni concretione generationis humanae mundus est natus qui de spiritu est natus et uirgine, ideo eum pater suscepit, quia ortum eius nulla corporeae generationis concretio usitata fuscauit. suscepit eum resurgentem, quia nulla eum offensio prolapsionis aspersit. inmaculatus ad patrem rediit a quo inmaculatus exiuit, quando descendit in terras. undediciteipater: filius meus es tu, ego hodie genui t e, hoc est: generationis meae in te priuilegium recognosco, quem nulla macula potuit inquinare peccati.