Explanatio Psalmorum XII

Ambrose, Saint, Bishop of Milan

Ambrose. Sanctii Ambrosii Opera, Pars Sexta (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 64). Petschenig, Michael, editor. Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1919

Cum sibi ergo ipse praetenderet, loquebatur in suo corde: posui ori meo custodiam, dumconsistit peccator aduersum me. adest semper inimicus, quia semper insidiatur. etsi illum non uides, adest, etsi illum non sentis, incursat. si non uides, uidenti crede: consistit, inquit, aduersum me. qui uidet peccatum suum, uidet etiam peccatorem [*]( 1 *Prou. 15, 7 5 cf. Ps. 38, 2 cf. Eccli. 28, 24 (28) 7 cf. Ps. 11, 7 12 cf. Luc. 22, 3. Ioh. 13, 2 21 cf. Prou. 16, 32 25 . 28 *Ps. 38, 2 ) [*]( 3 dices scripsi dicis A dic cet. av, cf. cap. 35 5 posui Cml sepsit codd. av 6 sui oris (ore Bml) BCfJ 8 perturbatur Bml 10 ludas om. Dml 11 delinimenta Cm2(iv 12 nec] non BC 13 se fallere fJ dimersisset fJ 18 turbare fJ (ex-ri F) a afectum B partus suos BC 20 obriperet fJ alt. ne] ut fia castris BCmlfi oris] quoque « uagus om. A aliqui B sermo aliquis fJ 21 et] ras. in A cautus F 22 castrum BCmlfi 26 qui F 28 si] set F inquit] add. peccator v )

189
sibi in hiQ quae gesserit inludentem, qui autem peccatorem praeuiderit, potest uitare peccatum.

uidebat Dauid consistere aduersum se peccatorem, quando Semei maledicebat et lapidabat regem suum et clamabat: exi, uir sanguinum. neque enim tam praeruptus foret, ut nec tanti regis reuerentia moueretur nec armatum eius timeret exercitum, cum unus de exercitu eius conuiciantem potuisset occidere; sed amentem diabolus fecerat, qui eum inpellebat ad mortem. ideo Dauid aduersus auctorem magis proeliabatur quam ministrum persequebatur. quid enim magnum de homine inualido uindicari, quem ad furorem alter urgebat, in cuius nece peccator habuisset. uoluntatis effectum?

non gladio diabolus, sed uerbo dei uincitur; ideo taceat lingua hominis, dei uerbum loquatur. denique et Christus tacebat ante Pilati iudicium constitutus, ut nobis daret formam tacendi, quia lingua corporis facilis est ad errorem, procliuis ad lapsum. sunt autem et qui tacentes loquantur sicut Moyses, qui stabat attonitus et tacebat, cui dixit tacenti deus: quid clamas ad me?ut Susanna, quae tacuit in periculis suis et dominus exaudiuit eam. ergo etiamsi in te uerbum dei sit, et tacebis in dei uerbo et tacitus clamabis, ut audiaris a Christo.

Meditare ergo quae Christi sunt, quae secum meditabatur propheta Dauid, in quo ea, quae secum in hoc psalmo meditatum esse se dicit, ante [in eo] locutus est Christus. sic enim scriptum est: ego autem, cum in aliquo molesti essent mihi, induebam me cilicio et humiliabam in ieiunio animam meam, et oratio mea in sinu meo conuertetur. quid est \'in aliquo\'?

quia tunc maxime aut sermo non oportunus elabitur aut affectus mouetur, quando uel in dolore aliquo aut tristitia sumus uel indignatione animus aegrescit uel aliquibus sollicitudinibus impeditur aut [*]( 4 *II Reg. 16, 7 13 cf. Matth. 27, 12 . 14 17 Ex. 14, 15 cf. Susanna 35 (Dan. 13, 35) 23 *Ps. 34, 13 ) [*]( 1 hiis E iis av praeuiderit peccatorem DF 3 semey C 8 auctorem aduersus Fml 10 uindicare fJ urguebat Am2B 11 affectum ADm2Eml 12 pr. deo Bml 14 fascilis Fml est om. BCmlfl 19 deo Bml uerbo dei fJ clamabis tacitus fJ 22 in eo deleui 23 mihi molesti essent fiav 27 non om. fJ im(in- D)portunus DEm2Fa opportunus v effectus Eml 29 egresscit A egresit B egressit Cml )

190
disceptationibus occupatur. qui igitur molesti ? primum de ipso auctore pec-