Explanatio Psalmorum XII

Ambrose, Saint, Bishop of Milan

Ambrose. Sanctii Ambrosii Opera, Pars Sexta (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 64). Petschenig, Michael, editor. Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1919

Merito ergo sub iniquitatibus posito sibi et, quod peius est, suis computuisse et computruisse dicit cicatrices suas a facie itnsipieråÜle suae, quia leuantem onera iniquitatum tardius remedium sequebatur. tamen et Iob sancto, qui saniem radebat suorum ulcerum perfusus ulceribus a pedibus usque ad caput, sanitas est refusa et Lazarus pauper, qui iacebat ad ianuas diuitis lambentibus ulcera eius canibus, de cicatricum suarum faetore sublatus ab angelis in Abrahae sinu est collocatus. est ergo in sancto Dauid spes et remedium sanitatis, quia non unguentum redolent, sed faetorem suorum uulnera peccatorum et quia affligitur his atque curuatur et non delectatur.

specta nunc epheborum aliquem lasciuum et egregie libidinosum, qui in stupris uitam suam exigat, more illius diuitis in bysso et ostro iacentem atque epulantem cotidie splendide, cui natent pauimenta uino, tegatur humus floribus et spinis cooperta piscium incensis diuersorum thymiamatum odoribus triclinia compleantur, quemadmodum se beatum putet et bene se olere iudicet, cum grauia atque diuturna animae suae uulnera gerat et corruptum sanguinem fluat, nullum tamen faetorem suae cicatricis accipiat. obstructas caeno nares habet nec potest dicere: spiritus diuinus qui est in naribus meis. ideo diues ille remedium salutis inuenire non potuit, pauper inuenit; denique alter apud inferos in supplicio, alter in requie. [*]( 3 cf. II Thess. 2,11-12 5 cf. *Ps. 37,6 7 cf. Hiob 2, 7-8 9 cf. Luc. 16, 20-22 17 natent pauimenta uiwo] cf. Cic. Phil. 2, 41,105 spmis cooperta piscium = Quint. 8, 3,66 23 *Hiob 27,3 25 cf. Luc. 16,22 ) [*]( 1 mendaci DFml mendacii Fm2 et) in DF 3 infidi] infideles Fa 4 posito sibi] positus fiav 5 computuisse (nQood> £ eoav) Bm2 compotuisse A compatuisse BmlC corruptas esse fJav 7 radiebat Cml 9 ianuam fJav, cf. cap. 37 10 fetore codd. foetore a latus (i 11 abraae B in] et Fa et] in v, om. fJ 12 fetorem codd. foetorem a, item lin. 21 14 expectafJ effeborum a 15 exigit Cml 16 bisso a cottidie BC 19 olere se DEm2F 20 cumque fJav 22 obstructas] add. enim B (in ras.) Cfiav ceno AC (s. l.) coeno av, om. Bft )

160

Inuenit ergo perpetuae salutis remedium etiam sanctus propheta Dauid, qui faetere sibi animae suae uulnera fatebatur et a facie insipientiae. suae conputruisse sibi cicatrices proprias loquebatur. sed est et insipientia, quae per stultitiam praedicationis dedentibus salutem afferat. refugit ergo propheta euangelieo iam spiritu

sapientiam istius mundi qua non cognoscitur deus, quae tegit sua uulnera, non reuelat ad dominum melior igitur insipientia quae oculos habet, ut uideat ulcera sua, quam sapientia quae non habet. et ideo insipientiae suae obtutu ammonitus spiritali tantus rex afflictum se miseriis protestatur, ut remedium possit paenitentiae repperire, quod ludas , aui agrum de iniquitatis mercede possedit, repperire non potuit.

Miseriis, inquit, rt t t lie t use t curuatus sum usque ad finem, tota die contristatus ingr e dieh ar. usque in quem finem se dicit esse curuatum: utrum legitimum in finem paenitentiae aut amplius, ut mystice intellegamus, usque ad Christum qui finis est legis, qui se passus est lapidari, passus est corpus suum mortuum uulnerari ?

sed nullum faetorem paenitentiae, sed odorem gratiae uulnera illa redolebant. denique non tabes mortis de uulnere eius, sicut hominum ceterorum, sed fons uitae scaturiuit aeternae, ut scriptura nos edocet dicens : et s aliet aqua cum delectatione de fontibus salutaris. exiliuit ergo de uulnere aqua, ut nos biberemus salutem; bibent omnes peccatores terrae, ut peccata deponant. uide singula. miseriis afflictus est Christus, ut beatos faceret homines qui erant in miseriis constituti. nemo miserum eum qui sit iustus appellet, quia ipse dixit: uos nemo faciet [*](2 cf. Ps. 37,6 4 sq.] cf. I Cor. 1,21 11 cf. Act. 1,18 13 *Ps. 37,7 17 cf. Rom. 10,4. loh. 10, 31 sqq. 19, 34 20 cf. Ioh. 19,34 21 *Esai. 12, 3 24 Ps. 74, 9 27 *Esai. 33, 1 ) [*]( 1 etiam exp.Bm2 2 fetere codd. foetereo 3 cacatrices B 6 sapientie Bml recognosciturfJ quae] qua v te*git B 9 monitus tl 11 reperire Bm2C(iav 12 reperireCaau 14 ad] in ftav(Uulg.) 15 se dicit-16 finem om.{ia 16 aut] ut Bfia ut] et BCmlfia mistice Aft intelligasa 171egis estv lapidari] uerberari v (cf. Ioh.10, 31-32) 18 uulnerariJ lapidari v feto- rem codd. foetorem a 19 sed om. v odorem] add. uero omnem v 20 de om. BC 21 aeternae] add. uulnere Bml 22 saluatoris fiav 23 exiluit B 25 miseriis] misteriis plena fJ 27 appellat (i )

161
miseros, curuatus est ille, ut nos erigeremur; contristatus est ille, ut nos laetificaret, secundum quod scriptum est: si enim ego contristo uos, et quis est qui me laetificet nisi qui contristatur ex me?