Naturalis Historia

[*]((4) Cens. DN 24, 3.) Tertius consensus fuit in[*](in v. om. ll.o) horarum observatione[*](obserua- tionem R2. om.o),

iam[*](dist. CFW Müller p. 13) hic[*](hic F2G. hinc rS. hac v) ratione[*](ratione ll.v(S). -ni G.-nem coni.S) accedens, quando et a quo in Graecia reperta [*](reperta diximus Ber. dix- reperte (-ta v)ll.v) , diximus secundo volumine[*](fluminino F2) . serius etiam hic[*](hic F1dTa. hoc F1(R?)ov) Romae[*](2,187) contigit. XII tabulis ortus tantum et occasus nominantur, post aliquot[*](aliquod F1.-os ao assenso F2) annos adiectus est et meridies, accenso consulum id pronuntiante, cum a curia[*](a curia (Turn.) G2(H). auguria ll. Curio v(L)) inter Rostra et Graecostasin [*](grecosthasī F) prospexisset[*](prospexisset ll.zH. -sse (-sset v) talem F2v) solem; a[*](ac lunam a) columna Maenia[*](menia azG2. aenea va.H) ad carcerem[*](arcem U 168) inclinato sidere supremam pronuntiavit[*](pronuntiabat F2G), sed hoc serenis tantum diebus, usque ad primum Punicum bellum.[*](Cens. DN 23, 6. (11) Fab. Vest. ap. Peter hist. Rom. fr. p. 374.) princeps[*](princeps Romanis R(?)v) solarium horologium statuisse ante XII[*](XII Rdv(S). undecim (-cim dies a) rz(H)D) annos quam cum[*](cum F2v(J). om. rS) Pyrro bellatum est ad aedem[*](ad aedem F2v.////adem F1. Eadem Rda) Quirini L.[*](L. F2v. /// F1. b' Rda) Papirius Cursor, cum eam dedicaret a patre suo votam, a Fabio Vestale proditur. sed neque facti[*](facto a. fac////F1) horologii rationem vel artificem[*](artifici F1a..-cis va.G) significat nec uude translatum sit aut apud quem scriptum id invenerit.[*](Varro ant. r. hum. XV fr. 3 Mirsch. Cens. DN 23, 7.) M. Varro primum statutum[*](statutum in v. ftatum in d. factum in F2. ftat omni Ra./////omi/// F1) in publico secundum Rostra in columna tradit bello Punico primo[*](prima F1a) a M.[*](M'. S. M. ll.v) Valerio Messala cos. Catina capta in Sicilia, deportatum inde post XXX annos quam de Papiriano horologio traditur, anno urbis CCCCLXXXX[*](CCCCLXXXX Pigh. ann. 2, 18. -XXXXI (Salm.) H. CCCLXXVII ll.z. CCCCL- v) . nec congruebant[*](congruebant v. -bat ll) ad horas eius lineae[*](linae F1. -nea a.-niae S) , paruerunt tamen ei[*](ei v(SD). et ll.z. eis G(J)) annis undecentum, done Q. Marcius Philippus, qui cum L. Paulo fuit censor[*](////orF1. cesos a), diligentius ordinatum iuxta posuit, idque munus inter censoria[*](caesoria F1. ces- a) opera gratissima acceptum est. etiam[*](etiam tum C. -annū ll. -amnum v(J). -amnunc R3S)tum tamen nubilo[*](numero F2) incertae[*](incertae R(?)ozv.-to F2d2E2in ras. inter tot r) fuere horae usque ad proximum lustrum. tune Scipio Nasica collega Laenati[*](Laenati v(J). len- ll.o. Lan- B. Laenatis G) primus aqua[*](aeque noctiun R(?)v. aequino- ro) divisit horas aeque noctium ac[*](ae(pro ac) F1. ad L errore) dierum idque[*](idque R(?)ov. id Fda (an recte?)) horologiumsub tecto[*](tecto F2ov. se- r) dicavit anno urbis DXCV. tam diu populo Romano[*](populi romano (-ni v)ava.H) indiscreta lux fuit.

Nunc praevertemur[*](praeuertemur ego. reue-ll.zBrot. -tamur ov.cfr.vol.IV p. 493 ad XXVIII 123, de mendo XIV 47. II 149 med. LIB. VIII 12 in priorū F1R.-ris a. inprimis ozva.G 12. 13 obedientiae F2) ad reliqua animalia primumque terrestria .

[*](Sol. 25, 2.— (12) Phil. VA II 14 p. 30. Strabo XV 705.— (13) Ael. IV 24 extr. XI 41 med.— (15. 16) Juba fr. 32 Mü. ap. Plut. SA 17. Ael. VII 44. IV 10.) Ad reliqua transeamus animalia et primum terrestria .

Maximum est elephans proximumque humanis sensibus, quippe intellectus illis sermonis patrii et imperiorum obedientia , officiorum quae[*](officiorumque quae va.D) didicere[*](dedicere Fa1) memoria, amoris et gloriae voluptas, immo vero, quae etiam in homine rara, probitas, prudentia[*](et om.o), aequitas, religio quoque siderum solisque ac lunae

veneratio. auctores sunt in Mauretaniae saltibus ad quendam amnem, cui nomen est Amilo[*](Anulo va.G. Audo U e Ptol. IV 2,2), nitescente luna nova greges eorum descendere ibique se purificantes[*](purificantis FaSJ) sollemniter aqua circumspergi atque[*](aquas F1.-uis a) ita salutato sidere in silvas reverti vitulorum fatigatos prae se ferentes.[*]((6.7) Sol. 25,8.— (9) Ael. V 49.— (10.11) Ar. IX 46, 630b19. Megasth. fr. 38 Mü XIII 22. Martial. spect. 17.— (11. 12) Sol. 25, 3. cfr. Pl VI 66.) alienae quoque reli- 5 gionis intellectu creduntur maria transituri non ante naves conscendere quam invitati rectoris iureiurando de reditu, visique sunt fessi aegritudine, quando et illas moles infestant morbi, herbas supini in caelum iacientes[*](iacientes R(?)G.-centes rv), veluti tellure[*](telluri R) precibus allegata[*](alligata EaTzva.G). nam, quod ad docilitatem attinet, regem adorant, genua submittunt, coronas porrigunt. Indis arant minores, quos appellant nothos[*](nothos ov.-tos ll).

[*](Plut. Pomp. 14 - Procil. fr. 2 Pet. Gran. Licin. XXXVI init.— (16) cfr. Ael. II 11.) Romae iuncti primum subiere currum Pompei Magni Africano[*](afri-cano F2G(D). -co rv(S)) triumpho[*](triumphos F1a), quod prius India victa triumphante Libero patre memoratur. Procilius negat potuisse Pompei triumpho iunctos egredi porta[*](ingredi portam (B)C). Germanici[*](germani F1Rd) Caesaris munere gladiatorio quosdam etiam inconditos meatus[*](maeatus R. motus F2E2sva.S(J). cfr. X 111) edidere[*](idere F. ydere a) saltantium modo.[*](cfr. Sen. ep. 85, 41. Suet. Galba 6; Nero 11.) vulgare erat per auras arma iacere, non auferentibus ventis[*](uentis F2d2R(?)v. uten- r), atque inter se gladiatorios congressus edere[*](sedere F1a) aut lascivienti[*](lasciuientipyrrhiche L.-ice TP. pyrrice RG2. pirr- Fd. pernice Ea.-icitate zvll.S. -te v(J)) pyrriche conludere. postea et per funes incessere, lecticis[*](lecticas zva.G) etiam ferentes quaterni[*](quaternos F2) singulos[*](singulas azva.G) puerperas imitantes[*](imitates F1a), plenisque[*](plenisque F2v. pleris- rz. (an repletisque?)) homine[*](hominem d.-num zva.H) tricliniis accubitum[*](accubitu va.H) iere

per lectos ita libratis vestigiis, ne quis potantium attingeretur .[*]((2–4) Plut. SA 12, 968.— Mucian. fr. 3 Brunn. (cfr. Ael. II 11).)