Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
[*]((5) cfr. supra § 192. Tac. A XI 14.— § 211: Varro II 11, 10.— (15) cfr. Gell. III 4.— Suet. Aug. 79 init.) Gentium consensus tacitus primus omnium 210 conspiravit, ut Ionum[*](ionem F1Ra.om.o) litteris uteretur[*](uterentur va.D).
veteres Graecas fuisse easdem paene quae nunc sint[*](sint ll.S. sunt G.om.v) Latinae, indicio erit Delphica[*](Delphica tabula va.S) antiqui aeris, quae est hodie in Palatio dono principum [*](uncos ego posui) , Minetrvae dicata [in bibliotheca] cum inscriptione tali: ναυσικρατης[*](ναυσικρατηςv.αδυσικρατνς (-αινςa) F2REa. dυσι- D. /////σι- F1)ανεθετο[*](ανεθετοll.(Turn.)Brot.J.τισαμενουv)ται διος[*](ταιδιοςego.τνδιοςR.ινδ- r.τηδιος (Turn.) Brot.J.αθηναιοςv)κοραι[*](κοραιG.κορνR.κορr.κορη(Turn.) Brot.J)ταν[*](τανWelcker. TUN DFR.τυνE.τινa.τηνBrot.καιG.om.v(H)J)δεκαταν[*](δεκαταν (AERA- R) ll.(Welcker)J.την(Turn.) Brot.ανεθηκενv(H),praem.αθηναιG)[*](deinde praeben ll: αδεξιοδa.νααεξιοδR.ηδδεξιοδDFE)[*](διονο οναεDFEa.ατονον οναεR.διὰ δέξιον αἰῶναBrot.αλεξιοδυνον ωναςJ.ἥδε δέξατο ἥδιον τήνδεTurn.ἁ δὲ δέξατ᾽ ἁδέϊ νόωWelcker mus. Rhen. 1826 p. 422.ἡ δ᾽ ʼεργάνη δέξαιτο διδόμενον τόδεBücheler ib. 1882 p. 337. <ταύταν>· ἁ δ᾽ ἄξιον ὦνον ὄνασεO Rossbach ib. 1902 p. 474) ..........
Sequens[*](secundus o) gentium consensus in tonsoribus fuit, sed Romanis tardior. in Italiam ex Sicilia venere post Romam conditam anno CCCCLIIII adducente P. Titinio[*](Titinio (H)S. Tici-v. tinnio a. thi- r.om.o) Mena[*](mena F2R(?)v. mae D. ///// F1. nec a. ne E), ut[*](ut om.F1a) auctor est Varro; antea[*](ante antonsi F1a. ante int- va.H) intonsi fuere. primus[*](primū F.-mi a) omnium radi cotidie instituit Africanus sequens; Divus Augustus cultris semper usus est.
[*]((4) Cens. DN 24, 3.) Tertius consensus fuit in[*](in v. om. ll.o) horarum observatione[*](obserua- tionem R2. om.o),
iam[*](dist. CFW Müller p. 13) hic[*](hic F2G. hinc rS. hac v) ratione[*](ratione ll.v(S). -ni G.-nem coni.S) accedens, quando et a quo in Graecia reperta [*](reperta diximus Ber. dix- reperte (-ta v)ll.v) , diximus secundo volumine[*](fluminino F2) . serius etiam hic[*](hic F1dTa. hoc F1(R?)ov) Romae[*](2,187) contigit. XII tabulis ortus tantum et occasus nominantur, post aliquot[*](aliquod F1.-os ao assenso F2) annos adiectus est et meridies, accenso consulum id pronuntiante, cum a curia[*](a curia (Turn.) G2(H). auguria ll. Curio v(L)) inter Rostra et Graecostasin [*](grecosthasī F) prospexisset[*](prospexisset ll.zH. -sse (-sset v) talem F2v) solem; a[*](ac lunam a) columna Maenia[*](menia azG2. aenea va.H) ad carcerem[*](arcem U 168) inclinato sidere supremam pronuntiavit[*](pronuntiabat F2G), sed hoc serenis tantum diebus, usque ad primum Punicum bellum.[*](Cens. DN 23, 6. (11) Fab. Vest. ap. Peter hist. Rom. fr. p. 374.) princeps[*](princeps Romanis R(?)v) solarium horologium statuisse ante XII[*](XII Rdv(S). undecim (-cim dies a) rz(H)D) annos quam cum[*](cum F2v(J). om. rS) Pyrro bellatum est ad aedem[*](ad aedem F2v.////adem F1. Eadem Rda) Quirini L.[*](L. F2v. /// F1. b' Rda) Papirius Cursor, cum eam dedicaret a patre suo votam, a Fabio Vestale proditur. sed neque facti[*](facto a. fac////F1) horologii rationem vel artificem[*](artifici F1a..-cis va.G) significat nec uude translatum sit aut apud quem scriptum id invenerit.[*](Varro ant. r. hum. XV fr. 3 Mirsch. Cens. DN 23, 7.) M. Varro primum statutum[*](statutum in v. ftatum in d. factum in F2. ftat omni Ra./////omi/// F1) in publico secundum Rostra in columna tradit bello Punico primo[*](prima F1a) a M.[*](M'. S. M. ll.v) Valerio Messala cos. Catina capta in Sicilia, deportatum inde post XXX annos quam de Papiriano horologio traditur, anno urbis CCCCLXXXX[*](CCCCLXXXX Pigh. ann. 2, 18. -XXXXI (Salm.) H. CCCLXXVII ll.z. CCCCL- v) . nec congruebant[*](congruebant v. -bat ll) ad horas eius lineae[*](linae F1. -nea a.-niae S) , paruerunt tamen ei[*](ei v(SD). et ll.z. eis G(J)) annis undecentum, done Q. Marcius Philippus, qui cum L. Paulo fuit censor[*](////orF1. cesos a), diligentius ordinatum iuxta posuit, idque munus inter censoria[*](caesoria F1. ces- a) opera gratissima acceptum est. etiam[*](etiam tum C. -annū ll. -amnum v(J). -amnunc R3S)tum tamen nubilo[*](numero F2) incertae[*](incertae R(?)ozv.-to F2d2E2in ras. inter tot r) fuere horae usque ad proximum lustrum. tune Scipio Nasica collega Laenati[*](Laenati v(J). len- ll.o. Lan- B. Laenatis G) primus aqua[*](aeque noctiun R(?)v. aequino- ro) divisit horas aeque noctium ac[*](ae(pro ac) F1. ad L errore) dierum idque[*](idque R(?)ov. id Fda (an recte?)) horologiumsub tecto[*](tecto F2ov. se- r) dicavit anno urbis DXCV. tam diu populo Romano[*](populi romano (-ni v)ava.H) indiscreta lux fuit.Nunc praevertemur[*](praeuertemur ego. reue-ll.zBrot. -tamur ov.cfr.vol.IV p. 493 ad XXVIII 123, de mendo XIV 47. II 149 med. LIB. VIII 12 in priorū F1R.-ris a. inprimis ozva.G 12. 13 obedientiae F2) ad reliqua animalia primumque terrestria .
[*](Sol. 25, 2.— (12) Phil. VA II 14 p. 30. Strabo XV 705.— (13) Ael. IV 24 extr. XI 41 med.— (15. 16) Juba fr. 32 Mü. ap. Plut. SA 17. Ael. VII 44. IV 10.) Ad reliqua transeamus animalia et primum terrestria .
Maximum est elephans proximumque humanis sensibus, quippe intellectus illis sermonis patrii et imperiorum obedientia , officiorum quae[*](officiorumque quae va.D) didicere[*](dedicere Fa1) memoria, amoris et gloriae voluptas, immo vero, quae etiam in homine rara, probitas, prudentia[*](et om.o), aequitas, religio quoque siderum solisque ac lunae
veneratio. auctores sunt in Mauretaniae saltibus ad quendam amnem, cui nomen est Amilo[*](Anulo va.G. Audo U e Ptol. IV 2,2), nitescente luna nova greges eorum descendere ibique se purificantes[*](purificantis FaSJ) sollemniter aqua circumspergi atque[*](aquas F1.-uis a) ita salutato sidere in silvas reverti vitulorum fatigatos prae se ferentes.[*]((6.7) Sol. 25,8.— (9) Ael. V 49.— (10.11) Ar. IX 46, 630b19. Megasth. fr. 38 Mü XIII 22. Martial. spect. 17.— (11. 12) Sol. 25, 3. cfr. Pl VI 66.) alienae quoque reli- 5 gionis intellectu creduntur maria transituri non ante naves conscendere quam invitati rectoris iureiurando de reditu, visique sunt fessi aegritudine, quando et illas moles infestant morbi, herbas supini in caelum iacientes[*](iacientes R(?)G.-centes rv), veluti tellure[*](telluri R) precibus allegata[*](alligata EaTzva.G). nam, quod ad docilitatem attinet, regem adorant, genua submittunt, coronas porrigunt. Indis arant minores, quos appellant nothos[*](nothos ov.-tos ll).