Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
[*](MCap. VI 681.)Palmyra, urbs nobilis situ, divitiis soli et aquis amoenis, vasto[*](uasta L) undique ambitu harenis includit agros[*](agro R1) ac, velut terris exempta[*](exemptio R1) a rerum natura, privata sorte inter duo imperia summa Romanorum Parthorumque est[*](est ego. et ll.v), prima in discordia semper utrimque[*](utrique DF1a)[*](dist. ego) cura. abest ab[*](ab FdRaS. a rv) Seleucia Parthorum, quae vocatur Ad Tigrim, CCCXXXVII p.[*](CCCXXXVI DFRa. DXXXVII va.H), a proximo vero Syriae litore CCIII[*](CCLII F inras. va.H) et[*](et om.a) a Damasco XXVII propius.
[*]((17-22) MCap. l. l.)Infra Palmyrae solitudines[*](solitudinē ao) Telendena[*](telendena FR. stel- DEov. selenda a.cfr. M Ptp. 974b) regio est dictaeque[*](dictaque ova.B) iam Hierapolis[*](hieropolis FR1. ierap- o. ierop- a) ac Beroea et Chalcis. ultra[*](81) Palmyram quoque ex solitudinibus his aliquid obtinet[*](obtinent F2)[*](82) Hemesa[*](hemesa Fav(D). em- rH.cfr. §81), item[*](item B. tem F2inras.dv. them r) Elatium, dimidio propior Petrae quam Damascus[*](damascos FdTR). a Sura[*](a sura DdEH. asura TB. -re R2. asur F1R1. assur F2a. arura v) autem proxime est Philiscum, oppidum Parthorum ad Euphraten[*](euphratem RE(?)va.S(D2)). ab eo Seleuciam dierum decem navigatio, totidemque fere Babylonem[*](babylone Rd. babul- F1. bauil- a).[*]((22 sqq.) Sol. 37, 2. 3. Die. 6, 23. cfr. Plin. VI 124. 130.) scinditur enim[*](enim FdTEaSalmnant.(P)D2. om.r(?)ov) Euphrates[*](eufrates E. -tis a. -ti F1. -te F2) a Zeugmate DLXXXXIIII p. circa vicum[*](uicum—21 circaque om.El, add. in marg.E2) Masicen[*](masicen FRE2a. -cem o. massicen D(?)v) et parte laeva[*](leua F2E2. letia R. l???a F1 20. 21 dist.ego) in Mesopotamiam vadit, per ipsam Seleuciam circaque[*](circaque FdTE2aov. cirq; R. circa (D?)G) eam praefluenti infusus Tigri, dexteriore autem alveo Babylonem, quondam Chaldaeae caput, petit
mediamque permeans, item quam Mothrim[*](mothrim FD. mothtr- D. mothi E. -ti o. othrim R2. -in a. otrim R1S. -in v. othiū E3. cfr. U 104) vocant, distrahitur in paludes. increscit autem et ipse Nili modo statis diebus, paulum differens, ac[*](a FR1) Mesopotamiam[*](mesopotamia F) inundat sole optinente XX[*](uicesimamn IIII a) partem cancri. minui incipit[*](incip R) in[*](in om.F) virginem[*](uirginem e (P)J. -nem et R2. -ne et rv) e leone[*](leonerm R2) transgresso, in totum vero remeat in XXVIIII parten[*](partem R2) virginis.[*](MCap. VI 682. — (9) Mela I 70. 71.) Sed redeamus ad oram Syriae, cui proxima est Cilicia. flumen Diaphanes, mons Crocodilus[*](corcodillus F. -drillus a), Portae[*](parte DFdava.B) Amani montis, flumina Androcus[*](androcus ll.S. -ricus B e Strab. -racus v), Pinarus[*](pinarus F2v. pinn- r), Lycus[*](licus R2. litus R1), sinus Issicus, oppidum Issos, item[*](item F2 (codd.B) J. idem rv. inde B) Alexandria, flumen Chlorus, oppidum Aegaeae[*](aegaeae J coll. § 121 et Strab. XIVp. 676 (αἰγαῖαι). aegeae FdE. egee Ra. aegae Dv) liberum, amnis Pyramus, Portae Ciliciae, oppida Mallos, Magirsos[*](magirsos DF2dRv(J). -isos F1. -irsas a. -gyrsos E. garsos E3B e Strab. et StByz.) et[*](et in??? F1. etinius R. ethin- E1a) intus Tarsos[*](tarsos B. tha- v. thapsos E2. thasos r) . campi Alei[*](alei av(J). aleii RE(?)B. alaei r), oppida Casyponis[*](casyponis DFdTRJ. casip- Ea. cassip- v. -polis B e Ptol.), Mopsos liberum, Pyramo inpositum, Tyros[*](tiros R. thynos D (?)va.D), Zephyrium[*](zephirium E2. zepir- E1. zipir- R. zypir- DF. cypyr- a), Anchiale[*](anchiale E(?)B. -chile d. -cile DF1R. -zire a. sancile F2v).[*](Sol. 38, 4. — (15) ib. 9. — (17) ib. 7. Mela I 72. — MCap. VI 682.) amnes Saros[*](aros F1Ra), Cydnos[*](cydnos F2D. -nus DF1RSol.v. -donis Ea), Tarsum liberam urbem procul a[*](an non (n???) procul?) mari secans. regio Celenderitis[*](celenderitis DG. -diritis Fav. -ridis R. celerendiritis Ed) cum oppido, locus Nymphaeum, Soloe Cilicii, nunc Pompeiopolis , Adana, Cibyra, Pinare, Pedalie, Alae[*](alae B1. ale DdEH. hale Fa. -les v. -lix B2. hele R.cfr. GGm Ip. 479 (stadiasm. 157. 158)), Selinus[*](selinis F2), Arsinoe, Iotape[*](iotape H(D). thetabe E2. thebe DdE1aJ. -bae B1e Strab. tebe R. ???be F1. tabe F2v. -bae (B2)G), Dorion[*](dorion F2E2v(D). -rio r. -ron E3B) iuxtaque mare Corycos[*](coricos Ed2. -i???os F1d. -isos F2va.B), eodem nomine
oppidum et portus et specus. mox flumen Calycadnus, promunturium Sarpedon[*](scorpedon Ea), oppida Holmoe[*](holmoe (-oae F. -me a) ll.H. olme B. horme v), Myle, promunturium et oppidum Veneris, a quo proxime Cyprus insula.[*]((4) Mela I 77. — (10) MCap. VI 682.) sed in continente[*](continenti DE(?)G) oppida Mysanda[*](mysanda EdTJ. mis- F2. mya- v. ???sanda??? F1. mysandam D. mis- R. -dan a), Anemurium[*](iconium F2R(?)v. ric- rD2), Coracesium, finisque antiquus Ciliciae Melas amnis. intus autem dicendi Anazarbeni[*](ana-zarbeni v. anarzabenni DF1Ea. -beni F2. -banni R), qui nunc Caesarea, Augusta[*](caesaraugustani va.H), Castabala[*](castabula a. cesabal R1), Epiphania[*](ephiphania FE2. -itania E1. -nea a), quae ante[*](ante FdRE1aS. -tea rv(J)) Oeniandos, Elëusa, Iconium, Seleucia supra amnem Calycadnum[*](calicadnum dva.H. cari- ll), Tracheotis[*](tracheotis Dv(H). -chiotis C. -chaeodis F2. -ceodis Rd. -caeodis F1. -coedis E. -cedis a) cognomine, ab[*](ab DF2S. abs F1. ad Ea. a Rdv) mari[*](mare E2a) relata ubi vocabatur Hermia[*](hermiā F1. ermia a. hor- v(G). olmia B e Strab. hol- H) . praeterea intus flumina Liparis[*](lipparis FRava.B), Bombos, Paradisus, mons[*](mon E2) Imbarus[*](inbarus (imb- v) E2v. -ros RdE1a. -ris DF).[*](M Cap. l.l.) Ciliciae[*](ciliciae E(?)v. icil- R2. iacil- F2. ia???ae F1. icilie R1d. caeui liae D. ioylye a) Pamphyliam omnes iunxere neglecta gente Isaurica. oppida eius intus Isaura[*](intus isauria F2va.B), Clibanus, Lalasis[*](lalarus R. -assis C); decurrit autem ad mare Anemuri e[*](anemuri e (anam- a) DF2a (B)D. -rii G. -riae dEv. ???nemmuriae F1. annemuri R) regione supra dicti. simili modo omnibus[*](omana ll.D. hom- v. homona B), qui eadem composuere, ignorata est[*](93) contermina illi gens Omanadum, quorum intus oppidum Omana[*](omanadum dD. omm- (hum- E2) ll. hom- v(S). homon- B e Strab.). cetera castella XLIIII inter asperas convalles latent.
Insident verticem Pisidae[*](pisidiae F2), quondam appellati Solymi[*](Solymi appellati va. S), quorum colonia Caesarea, eadem Antiochia. oppida Oroanda[*](oroanda G e Livio XXXVIII 37,11. oronda DFEv. -don a. aronda R), Sagalessos[*](sagalessos E3B e Strab. agal- R. -lesos DdTv. agaesos F. agelosos Ea).
[*](MCap. VI 682. —) Hos includit Lycaonia, in Asiaticam iurisdictionem versa, cum qua conveniunt Philomelienses[*](philomeliani D. phylymolienses a), Tymbriani, Leucolithi, Pelteni[*](pateni R), Tyrienses[*](tiri- enses F. -esses R1. trienses a. hyrienses B e St Byz.). datur et tetrarchia[*](tetrarchia ex F2E2v. hiharcia (hia- E1. lyaorcia a) et r) ex Lycaonia, qua parte Galatiae contermina est, civitatium[*](ciuitatum Ddava.S) XIIII, urbe celeberrima Iconio. ipsius Lycaoniae celebrantur Thebasa[*](thebasa (thaeb- F) ll.v(H). temb- G. terb- B) in Tauro, Ide[*](ide R1J. idee R2a. ideę r. -ea v. sinda B. hyde H) in confinio Galatiae atque Cappadociae . a latere autem eius super Pamphyliam veniunt[*](ueniunt —9 pamphylia om.R1) Thracum suboles Milyae, quorum Arycanda[*](aricanda a. -dra F. -chanda R2) oppidum.
[*]((10) Mela I 78. 79. — (14) MCap. 1. 1. —) Pamphylia[*](pamphilia E1. -liae E2) ante[*](ante DRav. -tea rJ) Mopsopia appellata est[*](est om.DRva.S. e F1). mare Pamphylium Cilicio[*](cilicie R2. cilio DF1R1a) iungitur. oppida[*](oppida F2E2S. -da eius v. oppi r) Side[*](side F2E2B. sade (???de F1) ll. syde v) et in monte Aspendum, Plantanistum[*](plan- tanistum ll.v(J). platanistus G. pletenissum H), Perga. promunturium Leucolla, mons Sardemisus. amnes[*](amnis FRava.H) Eurymedon, iuxta Aspendum fluens, Catarractes[*](cataractes F. -cte a. -ctas R), iuxta quem Lyrnesus[*](lyrnesus (lir- R) aRv (S). -nosus F. -nessus rH(D). -senos dT) et Olbia ultimaque eius orae Phaselis.
[*](MCap. VI 683. — (16) Mela I 81. Sol. 38, 10. — (402, 3) Sol. 38, 11.) lunctum mare[*](ei mare va.S) Lycium est gensque[*](est gensque ll.v. an excurrensque?) Lycia, unde vastus[*](uastos S, -tum (sinum) H cum seqq. iungentes) sinus. Taurus mons, ab Eois veniens litoribus, Chelidonio promunturio disterminat[*](disterminatur ozva. G), inmensus ipse et innumerarum gentium arbiter, dextro latere septentrionalis, ubi primum ab Indico mari exsurgit, laevo meridianus et ad occasum tendens mediamque distrahens Asiam, nisi opprimenti terras occurrerent maria. resilit ergo ad[*](a EozH. (ad E3))
septentriones[*](septentrionis DF1R1Ea. -one ozH. -nales E3) flexusque inmensum iter quaerit, velut de[*](uel unde F1R1da) industria rerum natura subinde[*](ubinde R. sibi non o) aequora opponente, hinc Phoenicium, hinc Ponticum, illinc Caspium et Hyrcanium[*](hircanium FRo. hyr- canum (Sol.) v a.H, item infr v. 17) contraque Maeotium[*](maeoticum DE (?) C) lacum.[*](MCap. VI 683.)[*](Sol. 38, 11. 12. 11. Mela I 81.) torquetur itaque collisus inter haec claustra et tamen victor flexuosus evadit usque ad cognata Ripaeorum[*](rhipoeorum R. riphaeo- F2va.S. -pheo- o. -phaco- F1. -phaea eo- a) montium iuga, numerosis nominibus et[*](tendit z) novis, quacumque[*](quaecumque F1R. quoc- oz) incedit, insignis: Imaus[*](simaus a. Sym- o) prima parte dictus[*](dicta F2), mox Emodus[*](emodus R2G. hem- F2. edigis R1aov. aed- r), Paropanisus[*](paropanisus REav (S). -ponisus F. -pamisus D (?) C), Circius, Cambades[*](cam- bades R2v(S). -ages FR1. campages Ea. -ades E3. chambages D. -ades C), Pariades[*](pariades zJ. -dis Da. -ryadis F1dE. -radis R1. pharades R2. paryadres (Salm.) H. parparyades E3. pharpha-F2. -riades v. (apud Parthos Sol. Parthis coni. Momms.)), Choatras[*](choathras F2. coothyas a Graecis coni.D2 eroandes D. ???ro- F1. oroates coni.B), Oreges, Oroandes, Niphates[*](niphates Sol.B. nyphaetes F2. -petes F1a. nipetos R. nyp- r), Taurus atque, ubi se quoque exuperat, Caucasus, ubi brachia emittit subinde temptanti maria similis, Sarpedon, Coracesius ,[*](Sol. 38, 13. 12. — Mela I 109.)Cragus[*](cragus B e Strab. grag- (gag- R1) r. garg- v. cfr. § 100), iterumque Taurus, etiam ubi dehiscit seque populis aperit, Portarum tamen nomine unitatem sibi vindicans[*](uendicans F2ava. G), quae aliuli Armeniae[*](armoenice R. -icae F2. -menicae va.G(D2)), aliubi Caspiae, aliubi Ciliciae vocantur. quin[*](qui F1R) etiam confractus, effugiens quoque[*](an que (pro quoque)?) maria, plurimis se gentium nominibus hinc et illinc implet, a dextra Hyrcanius, Caspius, a laeva Parihedrus[*](pari- hedrus DFdD. -heldrus R. -iedrus Eav(J). paryadres (Salm.) H), Moschicus[*](moscius DF1. -chius va. G. -stius R. -rtius a), Amazonicus, Coraxicus, Scythicus appellatus, in universum[*](uniuersa oz) vero Graece[*](graeciae F. -cia oz. grecie aT(anrecte?)) Ceraunius.[*](MCap. VI 683 extr. — (2) Sol. 39, 1. 2. — (5. 8-10) Mela I 82. —) In Lycia igitur a promunturio eius oppidum Simena, mons Chimaera, noctibus flagrans, Hephaestium civitas, et ipsa saepe flagrantibus iugis. oppidum Olympus[*](alympus F2. -pis F1. alimpus D) ibi fuit, nunc sunt montana Gagae[*](gage ava. H), Corydalla[*](cory- dallas R), Rhodiopolis. iuxta mare Limyra cum amne, in quem[*](in quem om.D) Arycandus influit, mons[*](et mons R(?)E2v) Masicytus[*](masicytus ego e Ptol. V 3,1. -cits ll.v(D). -tis E3. -sycitus dTS. -ssycites B), Andria[*](andria DFdEv(J). -iaca E3B. adria R. andrus a.an Andriace?) civitas, Myra, oppida Aperlae[*](Aperlae D2. cfr. MGGm I 493a (stadiasm. 240). Ptol. V3,2. aperiae DFD. -rie RdE. apperie a. aperrae Se Ptol. apyre E3B) et Antiphellos, quae quondam Habesos[*](habesos DFdD. -sus J. -ssus v. hebesos Ea. abesus R. ebo- sus R2 aeque F1d. eque a), atque in recessu[*](secessu F2. reges su R1d. rig- F1a) Phellos[*](phellos ES. -llus B. pellos F2R2. -lus v. p???D. pillos F1da. -llus R1). dein Pyrrha[*](phyrra Rva.C. pyrha F. pirra E2. pira E1a item DFda. -mque rv), item Xanthus[*](xanthus F2v. -tus R2. zanius r), a mari XV, flumenque eodem nomine. deinde Patara[*](pa- tarat RdEa), quae prius Pataros[*](pataros ll.v(S). sat- C), et in monte Sidyma[*](sidima Fa. -dinia E. syd- va.B), promunturium Cragus[*](cragus B. grag- (gag- E) ll).[*]((11. 12) MCap. VI 684.) ultra par sinus priori; ibi Pinara[*](pinnara FRa) et[*](et in E2va.B) quae Lyciam[*](lycia FEa. litia R) finit Telmesus[*](telmesus FRav. -ssus r(?)B.item p. 404,1). Lycia LXX quondam oppida habuit, nunc XXXVI habet. ex his celeberrima praeter supra dicta Canas, Candyba[*](candiba a. camd- Fd), ubi laudatur Eunias[*](eunias ll.D. oeniu E3v) nemus, Podalia, Choma[*](choma E(?)B. co- rv) praefluente Aedesa[*](aedesa DF1ES. -era F2. edesa rv. ad- G), Cyaneae[*](cyaneae EH. -nae (ci- R) FRa. -ne dv. era- nae D), Ascandiandalis[*](ascandiandalis (ascadi- R) FdTRaD1. -talis ED2. ascan- dalis D(?)G. -dialis v), Amelas[*](andelas a. mela R1. smela R2), Noscopium, Tlos[*](tlos B. tros E3. troa ll.v), Telandrus[*](telandrus B. telendus ll.v. (cfr. §131)). conprehendit in[*](conprehendit in E2v. -dit E1. -di (-prendi Fa) r) mediterraneis et[*](et om.Ed(?) va.S) Cabaliam[*](cabaliam Ed(?)v. -lliam r),
cuius tres urbes Oenianda[*](oenianda DFRS. -de a. -dra z. -amda E. oenoanda B. -amda E3), Balbura, Bubon[*](dubon F).[*](MCap. VI 684. 685. Dic. 2, 3. — (1. 2. 3-5) Sol. 40, 1. — Agrippa fr. 28 R. —) a Telmeso Asiaticum mare sive Carpathium et quae proprie vocatur Asia. in duas eam partes Agrippa divisit: unam[*](una F1Ra) inclusit ab oriente Phrygia et[*](phrygia (pry- F2) et DF2Ev(J). -gia S. phrigie Ra. prygiae F1) Lycaonia[*](lycaonie (lic- R) Rda), ab occidente Aegaeo mari, a meridie Aegyptio, a septentrione Paphlagonia; huius longitudinem CCCCLXX[*](CCCM va. H e MCap.), latitudinem CCCXX fecit. alteram determinavit ab oriente Armenia Minore, ab occidente Phrygia, Lycaonia, Pamphylia, a septentrione provincia Pontica, a meridie mari Pamphylio, longam DLXXV, latam CCCXXV.[*]((11) MCap. VI 685. — (13. 14) Mela I 83. —) In proxima ora Caria est, mox Ionia, ultra eam Aeolis[*](aeolis v. eo- F2E2. eoris D. coris r). Caria mediae Doridi[*](doridi dG. -de v. -rid R. -rso r) circumfunditur, ad mare utroque latere ambiens. in ea promunturium Pedalium, amnis Glaucus, deferens Telmedium[*](telmedium E2TzS. temed- FR1E1a. -dum v. temidium dR2. te???dium D. telmes- sum B), oppida Daedala, Crya[*](cria F1a. circia F2. cyria va.B) fugitivorum, flumen Axon, oppidum Calynda[*](calinda a. -lydna G).