Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

[*](Diosc.V 137. Isid. XII 6, 61.) Spongearum genera diximus in naturis[*](uenturis E.) aquatilium marinorum. quidam ita distingunt[*](restingunt E.): alias ex[*](9,148) his mares[*](ex his maris (-res dS) VVaRRadS. existimare Er. ex his mares existi- mauere v.) tenui fistula spissioresque, persorbentes, quae[*](persorbentes quae om.E.) et[*](ex E.) tinguntur[*](in- unguntur VR.) in deliciis, aliquando et purpura; alias feminas maioribus[*](maribus ll.v(J). e ma- B. in ma- S.om. Isid.) fistulis ac perpetuis; maribus alias duriores quas appellant tragos, tenuissimis fistulis atque[*](etque d. et quae VVa. aeque v. a. G.) densissimis . candidae cura fiunt: e[*](e dErv. et r. ex D.) mollissimis recentes per aestatem tinctae salis spuma[*](spumam VVa.) ad lunam et pruinas sternuntum[*](feruntur Er.) inversae, hoc est qua parte adhaesere, ut candorem bibant

animal esse docuimus, etiam[*](etiam R(?)Ev. om. r.) cruore inhaerente.[*](Isid. XII 6. 60.) aliqui[*](aliquis VVa.) narrant et auditu[*](audi R1. -dita Ra.) regi eas contrahique ad sonum[*](somnum VaRa.), exprimentes[*](9, 149) abundantiam uimoris, nec avelli petris posse, ideo abscidi[*](abscidi VJ. -indi r Isid.v(D). cfr. nota ad XXIX 99.) ac saniem[*](sanguinem Isid.) remittere[*](emittere Erv. a. J(D). cfr. Isid. et nota ad XXIII 113.), quin et .... eas[*](lac. ego indicavi et dist.; exciderunt fere abscisas aliquamdiu uiuere. cfr. IX 149. 150.), quae ab aquilone sint genitae, praeferunt ceteris, nec usquam diutius durare spiritum mediciadfirmant. sic et prodesse corporibus, quia nostro suum misceant, et ideo magis recentes magisque umidas, sed minus in calida aqua minusque unctas aut unctis corporibus inpositas et spissas minus adhaerescentes[*](adhaerescentes ego. -cente d. -centem (-her-VVa) VVaRRa. -cere Erv.).[*](Diosc. V 137. Isid. XII 6, 62. Pl. iun. 21, 3. 4. Celsus VI 6, 1.—Seren. 19.) mollissimum genus earum penicilli[*](penicilli drC. -ilis VaRa. -illis T. -inis VR. paenicelli Ev.). oculorum tumores sedant[*](fedant dTPl.iun.J. -te VVaRRa. leuant Erv(D). cfr. XXX 114. XXVI 96. XXV 153. XX 169.) ex mulso inpositi, iidem[*](iidem RRadG. idem VVaJ. item v(D). deEnon constat.) abstergendae lippitudini[*](lippitudinis VVaRa.), utilissime[*](utilissime VRRadD. -ma VaEr. -mi v.) ex aqua[*](ex aqua D coll. Celso. e aqua E. e ea Va. ea r. eosque G. eam quae v.)[*](dist. ego. (ex aqua sc. inponuntur).); tenuissimos esse[*](tenuissimos esse D. -mos et VaRadErG. -mos VR. -ma est v.) mollissimosque[*](mollissimosque D. -moque VaRaEr. -mos esse d(?)G. que VR. -mam quoque esse v.) oportet. inponuntur et spongeae ipsae epiphoris ex posca et[*](poscet ex V.an posca, ex?) ex aceto calido ad capitis dolores. de cetero recentes discutiunt, mitigant, molliunt[*](molliunt mitigant VVa(?)v. a. D.), veteres non glutinant[*](conglutinant v. a. H. sed cfr. Diosc.) vulnera. usus earum ad abstergenda, fovenda[*](fouenda om.Ra.), operienda[*](aperienda Vad.om.Ra.) a fotu, dum aliud inponatur[*](imponitur d. adponatur VR1f.).[*](Diosc. V 137.—Pl. iun. 74, 16. 17.) ulcera quoque umida et senilia inpositae siccant. fracturae et
vulnera spongeis utilissime foventur. sanguis rapitur ia secando, ut curatio perspici possit. et ipsae vulneruma inflammationibus[*](inflammationibus (fla- E) Ev. -ones si nee rJ.) inponuntur[*](inpo nuntur- Ev. inungitur (iniu- V) rJ (lac. indicata).) nune siccae, nunc aceto[*](aceto dfEH ex ac- rTv.) ac - spersae nunc vino[*](nec uino Va. nunc e uino v. a. H. an au uino?), nunc[*](nunc (nec Va) ex VaRRadEv (D). nunc VH.) ex aqua frigida; ex aqua vero caelesti inpositae secta[*](secta EB(D). siccat VVaRRav. -ant dT. siccaeue J.) recentia non patiuntur intumescero. inponuntur et integris partibus, sed fluctione[*](fluctua tiones E. -one v. a. B(G).) occulta laborantibus , quae[*](quae Ev. qua r.) discutienda sit[*](sunt v. a. G. et Ev. ex r.), et iis[*](iis v. his ll.D.), quae apostemata[*](apostema Ra.) vocant, melle decocto perunctis, item articulis[*](articulariis dTv. a. G.) alias aceto. salso madidae, alias e posca; si[*](si om.Va.) ferveat[*](fuerat VR.) impetus[*](impetus VaRadv -peratus VR. -positus a. inp.... E.), ex aqua, eaedem[*](eaedem Murb.B ead- ll.av(D).)[*](dist. J) callo[*](callo ll.S. et ca- B. e ca- v. ad VVa.) e salsa, at contra scorpionum ictus ex aceto. in vulnerum curatione et sucidae lanae vicem implent ea eadem[*](implent nunc ex uino et oleo nunc ex eadem v. a. J.); differentia haec, quod lanae emolliunt[*](emolliunt av. mo- d. et mo- r.), spongeae coercent[*](coher- cent V.) rapiuntque vitia ulcerum.[*](Scribon. 133. Pl. iun. 95, 4.—Pl. iun. 98, 18. 19,) circumligantur et hydropicis siccae vel ex[*](ex om.d.) aqua tepida poscave[*](posca d.), utcumque blandiri opus[*](blandiri opus S cumMurb. -diori opus VVaRRa. -dioribus E. -dioribus opus d(?)v.) est[*](est ll.v. an sit? cfr. Frobeen p. 33.) operireve[*](operireue aJ -riue V. -ririue rv. cfr. nota ad XXVII 56.) aut siccare[*](siccare VaRRa. TEv(J). -ri Vd(?)G.) cutem. inponun. tur et iis[*](iis v. his ll. C.) morbis, quos vaporari oporteat[*](oportet VaRa), ferventi aqua perfusae[*](perfusa dED.) expressaeque[*](expressaeque Rav. -ssaque ED. -praes- saque r.) inter duas tabulas. sic et[*](sic et Ra. sic et in VVaRdTfS. sic et inpositae (-at E) Ev(D).) stomacho prosunt et in febri contra nimios ardores, sed[*](sed Ev(D). et rS.) splenicie e posca, ignibus sacris ex aceto efficaciores quam aliud;
inponi oportet sic, ut sanas quoque partes spatiose operiant .[*](Marc. 10, 1. 5.—Pl. iun. 102, 21. 22. Marc. 19, 47. —Pl. iun. 64, 14. Marc. 33, 17.—Pl. iun. 86, 14–16. 38, 13. 14. Marc. 16, 77. Pl. iun. 89, 20. 21.) sanguinis profluvium[*](fluuium V.) sistunt ex aceto aut frigida[*](aut aqua frigida dT.), livorem ab ictu recentem ex aqua salsa calida saepius[*](abiectus R.) mutata tollunt, testium tumorem doloremque ex posca. ad canum morsus utiliter concisae inponuntur[*](exponuntur V.) ex aceto aut frigida aut melle, abunde[*](abunde v(D). hab- E.om. rTfMurb. H.) subinde umectandae. Africanae cinis cum porri sectivi suco sanguinem reicientibus haustus aliis[*](haustus aliis ego (et dist.). haustu salis ll.v. cfr. Plin. iun. p. 38 13 et Marc. 16, 77 (haustus).) ex frigida, prodest. idem[*](item d.) cinis vel cum oleo vel cum aceto[*](uel aceto d(?) v. a. S.) fronti inlitus tertianas tollit.[*](Diosc. V 137.) privatim Africanae ex posca tumorem discutit[*](discutit (sc. cinis) ego. -tiunt ll. v.), omnium autem cinis cum pice crematarum sanguinem sistit[*](se sistit Va. se sista Ra. sistunt E.) vulnerum; aliqui raras tantum ad hoc cum pice urunt. et oculorum causa comburuntur in cruda olla figulini operis, plurimum proficiente eo cinere contra scabritias genarum excrescentesque carnes et quicquiid opus sit ibi destringere[*](destringere re VRf. -ing Ra.), spissare, explere.[*](cfr. Scribon. 158. Marc. 36, 39) utilius in eo usu lavare cinerem. praestant et[*](et om.RRa.) strigilium[*](striglium (tri- Va) VVaRRa. -gilum v. a. S.) vice linteorumque[*](linteolumque T. -olorumque C.) adfectis corporibus. et contra solem apte protegunt capita. medici inscitia ad[*](ad Rdv.om.E. in rD.) duo nomina[*](nominatas VVad.) eas redegere, Africanas[*](afri VaRa (hic de-sinentes). indinter afri et canas interiecta sunt inserendis praebent—saepius uero quantum (XXXII 17–43): cfr. prae- fat.), quarum firmius[*](firmior Rd. for- V.) sit robur, Rhodiacasque[*](rhodiacas R.) ad fovendum[*](ad fouendum Murb.v. adeo uendum (-unt d. nondum R) VRdE2. adeo fouendum E1.) molliores. nunc autem mollissimae circa muros Antiphelli[*](//rahippeli E. aranthippeli a.) urbis reperiuntur.
Trogus auctor est[*](est caliciam V.) circa Lyciam penicillos mollissimos nasci in alto, unde ablatae[*](ablati V.) sint spongeae, Polybius super aegrum suspensos quietiores facere noctes.

Nunc praevertemur[*](praeuertemur (preu- d) dEv(S). reu- rC.) ad marina animalia[*](animalia et aquatilia R2d2v. a. J.).

Ventum est ad summa naturae[*](na- tura et V.) exemplorumque per rerum ordinen, et ipsum sua sponte occurrit inmensum potentiae[*](potentia et VRd.) occultae documentum, ut prorsus neque aliud ultra quaeri debeat nec par[*](par aut v. a. S. pars E.) ac simile possit[*](posset E.) invenir, ipsa[*](ipfa Bv. -am r.) se vincente[*](utcente V. inueniri E.) natura, et quidem numerosis modis. quid enim[*](enim om.V.) violentius[*](uiolentif B1.) mari ventisve[*](uentifue BEv. befteifue rf.) et turbinibus[*](tur minibuf B1.) ac procellis? quo maiore hominum ingenio[*](ingenio ll.v. an inuento? cfr. XVII 98. XXXVII 60.) in ulla[*](ulla B1EG. nulla rv.) sui[*](fua BS, ut VI 24, sed cfr. XXXI 83. XXXVII 136. 159. XXI 103. XVII 153. IX 103. IV 23.) parte adiuta[*](adiu////ta B.) est quam velis remisque? addatur his[*](bis V.) et reciproci[*](reciproti V.) aestus inenarrabilis vis versumque totum mare in flumen.[*]((cfr. Plin. IX 79. 80). Aristot. h. a. II 14 extr. Ovio. hal. 99. Oppian. I 213. Aelian. II 17. Isid. XII 6, 34.)