Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

[*](Isid. XII 3, 5. cfr. Plin. IX 178. XI 139.) Peculiare[*](peculiari V1G. -ris V2.) vanitatis sit argumentum, quod animalium cunctorum talpas maxime mirantur tot modis a rerum[*](arearum V.) natura damnatas, caecitate[*](cecitates E. -tis v. a. G.) perpetua[*](per- petuas VGE. -uae v. a. G.), tenebris[*](tenebras E.) etiamnum aliis[*](aliis RdEv(G). alis VG. altis Verc.(D).) defossas[*](defossa E.) sepultisque similes. nullis aeque[*](reque VGd2in ras.) credunt extis[*](exiti in E.), nullum[*](nullius Vd.) religionum[*](regionum G. religionis Ev. a. S. sed cfr. XXVIII 24. XXXV 177.) capacius iudicant[*](iudicat E. ///dicant V. todi- G.) animal, ut, si[*](ut si quis (qui S) dErin ras. iuffi (-ffe G) qui VG. funt qui T.) quis cor eius recens palpitansque devoret[*](deuoret V1GRdTfH. -raret V2E1. -rarit E2v(D).), divinationes [*](diuinationes d. -onis rv.) et rerum efficiendarum eventus promittant.[*](Pl. iun. 109, 8.) dente[*](dente e VG.) talpae vivae exempto sanari dentium dolores adalligato[*](adalligate VGR. -ta r.) adfirmant. cetera[*](cetera Erv(H). -re R. -ro G. celere r.) ex eo[*](id ex eo Er.) animali[*](animalia VGR1.) placita[*](placida VG.) eorum suis

reddemus[*](reddamus E.) locis. nec quicquam probabilius invenietur quam muris aranei morsibus adversari[*](aduersarias G. -ies V1. -ios f.) eas, quoniam et terra[*](ter- ram Ev. a. G.) orbitis[*](urbiti sunt VG. orbitis R1.), ut diximus, depressa adversatur[*](depressam auersantur v. a. G.).

[*](29,89)

[*](cfr. Plin. XXXII 82.) Cetero dentium[*](ceterum Ev. a. H.) doloribus, ut iidem narrant, medetur [*](medentur E.) canum, qui rabie[*](rabie in E. -iem Tv. a. G.) perierunt[*](perierunt d(?)G. perferunt r. praef- v.), capitum cinis crematorum sine carnibus instillatus ex oleo cyprio[*](cyprio ll. Verc.(S). -ino v(G). cfr. nota ad XXIX 106.) per[*](per partem cuius E.) aurem, cuius e parte[*](an a parte? cfr. § 23. 26. XXVII 89. XXXII 31. XXV 166. XXII 70. XXIV 77, al.) doleant, caninus[*](caninus—8 doleat om.E.) dens sinister maximus, circumscariphato[*](circumscari- phato S, item infra. cfr. XXXII 79. 82(B). -ifato (-iftico R1) ll.D. -ificato v.) qui doleat, aut draconis os e[*](osse V2. os E.) spina, item enhydridis; est autem serpens masculus et albus[*](alius d.). huius maximo dente circumscariphant[*](circum- scarifantur d. -ficant v. a. S.), aut[*](aut VGED. at rv.) in superiorum[*](superiora d. -re VGR1v. a. G.) dolore[*](dolore om.E.) duos superiores adalligant, e diverso inferiores.[*](Seren. 240. Pl. iun. 27, 21. Marc. 12, 21.—Diosc. II 69.) huius adipe[*](adipse V1G. -ipe se V2.) perunguuntur[*](perunguuntur Ev(D). -guentur rJ. -gentur R. unguentur (inung- d1) rS.) qui crocodilum captant. dentes scariphant [*](scariphantur d. -ificantur H. -ifi- cant v. escarifan V1GR. -fant V2r.) et[*](et om.VGdR1H.) ossibus lacertae e[*](e REv. et r. ex D.) fronte luna plena exemptis ita, ne terrain adtingant. colluunt[*](coluunt VJ.) dentibus caninis decoctis in vino ad dimidias partes. cinis eorum pueros tarde dentientes[*](dentis VGR1. -tantes T.) adiuvat cum melle. fit eodem modo et dentifricium. cavis dentibus cinis e murino fimo inditur[*](inditam E.) vel iocur lacertarum aridum.[*](Diosc.II 72. P. iun. 27, 22–27. Marc. 12, 31. Seren. 243.) anguinum cor, si mordeatur[*](mordetur T. -ditur V1GR1.) adalligeturve[*](adalligeturue J. -getur r. -gatur E. et (aut v) alli- getur V2in ras. (v)S. ue RGF. uue dT.), efficax habetur. sunt inter eos qui murem

bis in mense iubeant mandi doloresque ita cavere[*](cauere VGRdTfH. -ri Ev(D).). vermes terreni decocti in oleo infusique auriculae, cuius a parte doleant[*](doleat ED. sed cfr. Pl. iun.), praestant levamentum. eorundem cinis exesis dentibus coniectus[*](coniectus rPl.iun.v. coie- E.cfr. nota ad XXIX 95. collectus dD. -tis r. colutis J. (insertus Marc.).) ex facili[*](ex facile VGR.an et cera obturatus facile? cfr. Pl. iun. et Marc.) cadere eos cogit, integros dolentes inlitus iuvat[*](iubat VG. iuuant E.) ; comburi autem oportet in testo[*](testa Rd(?)Pl. iun. Marc. v. a. S. cfr. nota ad XXVIII 234.). prosunt et cum mori[*](commori R.) radice[*](radices VR1.) in aceto scillite[*](scillite rv. -to V2E. -tio d. -icio rT.cfr. nota ad XXVI 114.) decocti ita, ut colluantur[*](coluantur VJ.) dentes.[*](cfr. Plin. XXV 171. XXVII 89.—Marc. 12, 64.— cfr. Plin. XXIX 62.—Pl. iun. 28, 1–3. Marc. 12, 33. 11, 30.) is quoque vermiculus, qui in herba Veneris labro appellata invenitur, cavis dentium inditus[*](indutus VGR1.) mire prodest. nam urucae[*](eru- cae R(?)v. a. S.)e[*](e ego. om. ll.v.) brassicae foliis[*](foliis ego. eius ll.v. etiam coni. H. cineris Müller emend. V 8.) contact[*](contractu R.) cadunt , et e[*](et e rv. et a ED. e rS.) malva[*](malba V.) cimices infunduntur auribus cum rosaceo . harenulae, quae inveniuntur in cornibus coclearum, cavis dentium inditae[*](induta VGR1.) statim liberant dolore. coclearum inanium cinis cum murra gingivis prodest, serpentis cum sale in olla exustae cinis cum rosaceo in contrariam aurem infusus, anguinae[*](anguine E. -ni VGR1.) vernationis membrana cum oleo taedaeque resina calefacta et auri alterutri infusa—adiciunt aliqui[*](dist. D.) tus et[*](et om.VGR1dJ.) rosaceum—; eadem cavis indita, ut[*](ut—18 cadant om.V1GR1.) sine molestia cadant, praestat[*](praestat VGEv(D). -tant r(?)H.). vanum arbitror esse circa[*](circa om.Ev. a. H.) canis ortum[*](ortu v. a. H.) angues[*](angues Rdv. -uis rS.) candidos membranam eam exuere[*](exuere fv. ex aure dEr. ex ore VG. ex ere R.), quoniam ante ortum[*](ante ortum ego. neutrum ll.v(D). nec G.) in Italia visum est multoque minus credibile in tepidis regionum[*](regionum VGRfS. -nibus d(?)Erv(D).)tam[*](tam v. iam ll.) sero exui. hanc autem vel
inveteratam[*](inueteratam v. -atae E. -ate r. (an inueterati? cfr. § 128).) cum cera celerrime[*](celerme V.) evellere tradunt. et dens anguium[*](minuit Erv. a. H.) adalligatus dolores mitigat.[*](Pl. iun. 28, 3. 4. Marc. 12, 61.) sunt qui et[*](et Erv. om. rG.) araneum animal ipsum[*](ipfum ll. v. an uiuum?) sinistra manu captum tritumque in rosaceo et in aurem infusum, cuius[*](cuius a VGRdv. cui in ipfa E.) a parte doleat[*](doleant coni. S coll. § 21. 23.), prodesse arbitrentur [*](arbitrantur d. -ratur V.). ossiculi[*](ossiculi VGRdJ. -lis Erv.) gallinarum in pariete[*](pariete ll.v. an panno (ortum ex panne) vel puxide? sed cfr. § 51.) servati[*](servati/// dJ. -tis rGv.) fistula[*](fistula v. -las ll.) salva[*](salui V1G.) tacto[*](tacto Erman. Dal. S. -tu rG. adacto v.) dente vel gingiva scariphata[*](scarificata v. a. S. cfr. § 21.) proiectoque ossiculo statim dolorem abire tradunt, item fimo corvi lana adalligato vel passerum cum oleo calefacto et proximae auriculae infuso[*](infusae V.). pruritum quidem intolerabilem facit, et ideo utilius [*](utilius VGRdTv(S). tolerabilius EG.) est passeris pullorum sarmentis crematorum cinerem ex aceto infricare[*](infricate Vd.).

[*](Pl. iun. 24, 17–19. 25, 11. Marc. 11, 11.—Pl. iun. 25, 12–15. Marc. 11, 2.—Seren. 244. Pl. iun. 25, 15–17.) Oris saporem commendari adfirmant, murino cinere cum melle si fricentur dentes; admiscent quidam[*](quidem V.) marathi[*](maraty R. -tyna r. -tina E.) radices. pinna[*](pinna om.E.) vulturis[*](uulturi V1. -rri R. uult r.om.E.) si[*](si om.VR1G.) scalpantur dentes, acidum halitum faciunt. hoc idem hystricis[*](histricis VGv. a. C. stricis E.) spina[*](spina G. pina r. pinna dEv. -ne r.) fecisse ad firmitatem pertinet. linguae ulcera et labrorum[*](labrorum Ev. -rarum r. calabrarum Rd. -rum ulcera VG.) hirundines [*](hirun- dinis E(?) D.) in mulso decoctae sanant, adeps anseris aut gallinae rimas, oesypum cum galla, araneorum telae candidae et quae in trabibus[*](in trabibus B coll. XXIX 132. intra bul- bus (-bos v. balbus G) ll.Gv. an in trabalibus?) parvae texuntur[*](an texantur?). si ferventia os intus exusserint, lacte canino statim[*](statim in VG.) sanabuntur[*](sanabitur v. a. S.).

[*](Marc. 19, 33.—Pl. iun. 102, 9–13. Marc. 19, 59.) Maculas in facie oesypum[*](eisopum E. eso- v. a. B.) cum melle Corsico, quod asperrimum habetur[*](habemus Er.), extenuat, item scobem cutis in facie cum rosaceo inpositum vellere[*](an in uellere? cfr. nota ad XXVIII 248.) —quidam et butyrum addunt—, si vero vitiligines[*](uetiligines V2. uetlig- V1G. uelig- E.) sint, fel[*](uel (pro fel) E.) caninum prius acu conpunctas[*](conpuncta E. -tas ad VGR1D. -tas at J.), liventia et suggillata pulmones arietum pecudumque in tenues consecti membranas calidi inpositi vel columbinum fimum.[*](Pl. iun. 33, 2–5. Marc. 19, 17.—Marc. 19, 34—Diosc. II 11.—Marc. 19, 14.) cutem in facie custodit adeps anseris vel gallinae. lichenas et murino fimo ex[*](ex (pro et) d.) aceto inlinunt et cinere irenacei ex oleo; in hac curatione prius nitro ex aceto faciem foveri praecipiunt[*](praecipuunt E2. -uum E1.). tollit ex facie vitia et coclearum, quae latae et minutae passim inveniuntur, cum melle cinis[*](cinis cum omnia E.). omnium quidem coclearum cinis spissat, calfacit smectica[*](zmectica E. smet- VGR1d1. sept- d2.) vi[*](uii E. VII VG.) et ideo causticis miscetur psorisque et lepris[*](et lepris Erv(S) om. rGH.) et lentigini[*](lentigini Erv. -num rG.) inlinitur. invenio et formicas Herculaneas appellari[*](appellatas v. a. H.), quibus tritis adiecto sale exiguo[*](exigui VG.) talia[*](alia E.) vitia sanentur.[*](Diosc. II 66. - Pl. iun. 100, 6. 7. 101, 2. 3. 34, 17. 18. Marc. 19, 35.) buprestis animal est rarum in Italia[*](italia dEv. al ..... r (reliquis margine abscisis). athla VG. athala R.), simillimum scarabaeo longipedi[*](ongipedum VGR1.) ; fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen invenit, devoratumque tacto felle[*](fellem E.) ita inflammat[*](inflammant VG. -famat R.), ut[*](ut om.R1.) rumpat. haec cum hircino sebo inlita lichenas ex facie tollit septica vi, ut supra dictum est. vulturinus sanguis cum chamaeleontos[*](chamaeleontos D. -neos Rd. -nis v. chameleoneos (ca- V1E) rG.) albae,[*](29,95) quam[*](quam Erv. om. rG.) herbam[*](herba VGVen. -bae d.) esse diximus, radice et cedria[*](cedria Ev. c... r (reliquis margine abscisis). geria r.) tritus[*](22,45)

contectusque[*](concertusque E. content- v. a. G.) brassica lepras sanat, item pedes locustarum cum sebo hircino triti, varos[*](uarros VG. uaras E.) adeps gallinaceus cum cepa[*](ceba V1G.) subactus. utilissimum et[*](et om.VGR1. an est?) in facie mel, in quo apes sint inmortuae[*](emortuae v. a. G.), praecipue tamen faciem purgat atque erugat cygni adeps. stigmata delentur columbino fimo ex aceto.

[*](cfr. Plin. XXVIII 57. Pl. iun. 24, 4. Marc. 10, 60.— Marc. 14, 48. 49.—Diosc. II 60. Pl. iun. 29, 11. Marc. 14, 17. —Pl. iun. 30, 12. 29, 18.) Gravedinem[*](grauidinem VGR1.) invenio finiri, si quis nares mulinas[*](murinas Ev. a. H.) osculetur. uva[*](an uuae?) et faucium dolor mitigatur fimo agnorum, priusquam herbam gustaverint, in umbra arefacto[*](arefacta VG.), uva suco[*](suc V. sua G.) cocleae acu transfossae inlita[*](transfusę illita r.), ut[*](cocleae—ut Erv. om. r.) coclea ipsa in fumo suspendatur, hirundinum[*](hirundinem VG. -ne R1.) cinere cum melle; sic et tonsillis succurritur.[*](Pl. iun. 29, 19. 30, 1–4. Marc. 14, 33. 34. Pl. iun. 30, 5–7.—Seren. 288. Pl. iun. 30, 7–9. Marc. 15, 21.) tonsillas et fauces lactis[*](lactens E.) ovilli[*](ouillis R. uu- VG.) gargarizatio [*](gargarisatio V1. -issatio V2RE.)[*](dist. G(D).) adiuvat, multipeda trita[*](tritam V(?). -ta in S.), fimum columbinum[*](fimo columbino VGR1dS. sed cfr. Pl. iun. et Marc.) cum passo gargarizatum, etiam cum fico arida ac nitro inpositum [*](in passo VGR1. (ex Pl. iun.).) extra. asperitatem[*](asperitate VG.) faucium et destillationes leniunt[*](asperi- tatem—leniunt cum antecedd. iunxerunt v(H), item Pl. iun. et Marc.)[*](liniunt R.) cocleae[*](dist. G(D).)[*](an cocleae quae?) —coqui debent inlotae[*](inlote VG. inlatae E. in lacte v.a.H.) demptoque tantum[*](tantum qui VG.) terreno conteri et in passo[*](passu V.) dari potui[*](potui dPl. iun.v. -tu rGfS. cfr. nota ad XXIV 148.) ; sunt qui Astypalaeicas [*](astipallaeicas R. -lleicas V. cespal. . . . r (reli- quis margine abscisis).) efficacissimas putent et minimas[*](minimas ego. miffima f. iniffima VRE. in is (his J) ima dJ e coni. S. cinis D cum U 658. smegma H. in iis smegma v. locus nondum sanatus.) earum[*](mena- rum D coll. XXXII 83. 88. 90, sed ab hoc loco alienum.) —, gryllus[*](zrillus VG. lenit et gryllus v.a.S. (dist. S).) infricatus

aut si quis manibus, quibus eum contriverit, tonsillas attingat[*](attingant VGR1.).

[*](Pl. iun. 31, 12–14. cfr. Marc. 15, 93. 5. 9. 26. Diosc. II 60. eupor. I 88.—Pl. iun. 31, 14–18.—Celsus IV 7 extr. Marc. 15, 34.) Anginis[*](anguinis V.) felle anserino cum elaterio[*](elatirio R. al.....r (reliquis margine abscisis).) et melle[*](melli V. male R.) citissime succurritur, cerebro noctuae, cinere hirundinis ex aqua calida poto[*](potu R.). huius medicinae auctor est Ovidius poeta. sed efficaciores ad omnia, quae ex hirundinibus monstrantur, pulli[*](pullis d.) silvestrium—figura nidorum eas deprehendit —, multo[*](multi VGR1.) tamen efficacissimi ripariarum pulli; ita vocant in riparum cavis nidificantes. multi[*](multi RdS. -tis VG. si multi Er. sunt qui C. sunt multi qui v.) cuiuscumque hirundinis pullum edendum censent, ut[*](ut VGRTES. in d. ne v.) toto anno non[*](non ErS. om. rGTv. an ne? cfr. § 106. XXVII 15. vol. III p. 496 ad XX 180.) metuatur id malum.[*](Pl. iun. 31, 18–20.—Diosc. II 27. eupor. I 18. 89.) strangulatos cum sanguine[*](cum sanguine VGRdv. anguine E.om. Pl. iun. an anginae?) comburunt in vase et[*](aut in (pro et) E.) cinerem cum pane aut in[*](aut in ego e Pl. iun. aut ll.v.) potu dant. quidam et mustelae cinerem[*](cineres d(?)Erv.) pari modo admiscent; sic ad strumae remedia dant et comitialibus cotidie[*](co- tidie om.E.) potui[*](potui R. -tuf VG. -tu d(?)Erv.). in sale quoque servatae[*](seruate seruare V.) hirundines[*](hirundinis E(?)D.) ad anginam[*](anguinam VG. -nū R. .. is in una r (reliquis margine abscisis). angus in ima E. -ginam una v. a. S.) drachma[*](drachmae E. (an -ma I?). -ma una dS. dramma VG) bibuntur , cui malo et nidus[*](nidos T.) earum mederi dicitur[*](dicunt VGR1T.) potus[*](potos T.). milipedam[*](mili- pedam (milli- r. mille- v) RdJ. cfr. nota ad XXIV 152. -da (milli- E) rG.) inlini anginis[*](anguinis VGR. -uis E.) efficacissimum[*](efficacissime R1.) putant;[*](Diosc. II 37. eupor. I 88. (cfr. Marc. 15, 72). Pl. iun. 31, 20. 30, 21. Marc. 15, 70. 71. Pl. iun. 31, 1–4. cfr. Diosc. II 98.) alii XX[*](XX dPl. iun. cfr. etiam § 49. XXI Ev(D). al.... r (reliquis margine abscisis). XI rGS.) tritas in aquae mulsae hemina dari per harundinem, quoniam

dentibus tactis nihil prosint. tradunt et[*](ex (pro et) VG.) murem cum verbenaca excoctum, si bibatur is liquor, remedio esse, et corrigiam caninam ter collo circumdatam, fimum columbinum vino et oleo permixtum. cervicis nervis[*](neruis et Erv.), opisthotono ex milui nido surculus viticis adalligatus auxiliari dicitur,[*](Diosc. II 27. eupor. I 154. Marc. 15, 79. Pl. iun. 80, 19. 20.—Marc. 15, 52.)

strumis exulceratis mustelae sanguis[*](sanguis v. -inis ll. de mendo cfr. § 41. 80. 112.), ipsa decocta in vino; non tamen sectis admovetur. aiunt[*](adiunt E.) et in[*](in Erv(S). om. rGTfH.) cibo sumptam idem[*](id eft R1.) efficere vel cinerem[*](cinerem ll.D. -ri v.) eius sarmentis conbustae mixtum[*](mixtum ego. miscetur ll. v (semicolon ante posuit D). de mendo cfr. § 73.) axungia[*](axungia—11 seruant om.E.). lacertus viridis adalligatur; oportet[*](oportet VGR.om.dv.) post dies[*](post dies xxx (xx d) VGdv. om.R.) XXX alium[*](oportet alium v. a. S.) adalligatum[*](adalligatum ego. -gari v. om.R. -gatum oportet VG (falso iterantes) d1J. -gare (-ri S) oportet d2S.). quidam cor eius in argenteo[*](argenteo drC. -to r.) vasculo servant ad femineas[*](femineas ego. -nas ll.f. -narum v.) strumas[*](struma R1.) et[*](et om.d(?)v. a. S.) viriles[*](uiriles (vel mares) ego e Marc. ueteres ll. v.).[*](Marc. 15, 80 (ubi salictis pro saltiis scribendum est). Pl. iun. 80, 20–81, 5. Celsus V 28, 7.) cocleae cum testa sua[*](dist. ego. cfr. Marc. (punctum posuerunt post seruant v(D), post strumas H).) tusae inlinuntur, maxime quae frutectis[*](frutecti VR1.) adhaerent, item cinis aspidum cum sebo taurino inponitur, anguinus[*](anguinis VGE.) adeps mixtus oleo[*](oleum E.), item[*](item—15 oleo Erv. om. rGT.) anguium cinis ex oleo inlitus[*](uel inlitus VGf.) vel cum cera. edisse quoque eos medios[*](medius VGR1.) abscisis[*](abscisis VGRdPl. iun.v (Brot.). -issis H(D). -cessis E.cfr. nota ad XXIX 99.) utrimque[*](utrumque VG.) extremis partibus[*](partibus VGRdTJ. arti- ErS. -tubus v.) adversus strumas prodest vel cinerem bibisse in novo fictili ita crematorum, efficacius multo inter duas orbitas occisorum. [*](Pl. iun. 81, 5–9. Marc. 15, 81.—Pl. iun. 81, 9–13. Marc. 15, 58.) et gryllum[*](grillum VGE(?)D. sed cfr. § 32. XXIX 138. 143. XXXV 114(B).) inlinere cum sua terra[*](cum sua terra falso iterant post effossum VR.) effossum suadent, item

fimum columbarum per sese vel cum farina hordeacia aut avenacia ex aceto, talpae cinerem ex melle inlinere. alii iocur eiusdem contritum inter manus inlinunt et triduo non abluunt. dextrum quoque pedum[*](pedum VGE. -dem r(?)v.) eius remedio esse strumis adfirmant. alii praecidunt caput et cum[*](praecidunt terra et cum caput VR1.) terra a talpis[*](dalpis E.) excitata[*](excitata (-ita VGS) tusum VGRdv. -itat ad usum E.cfr. XVIII 194. XVII 46.) tusum digerunt[*](digerunt Erv. deg- rG.) in pastillos[*](pastillis VGR1.) pyxide stagnea[*](stannea d(?)v. a. J. cfr. XXIX 35.) et utuntur ad omnia, quae intumescant[*](intumescant ED. -cunt rv.), et quae apostemata vocant quaeque in cervice sint; vesci suilla[*](sulla VGE.) tunc vetant.[*](cfr. Seren. 78.—Pl. iun. 81, 13–15.) tauri vocantur scarabaei terrestres ricino similes[*](simi- lis V.) —nomen cornicula dedere—, alii pediculos[*](peduculos VD.) terrae vocant ; ab his quoque terrain egestam inlinunt strumis et similibus[*](si similibus VGE.) vitiis et podagris, triduo non abluunt. prodest haec medicina in annum, omniaque[*](om- niumque E.) his adscribunt, quae nos in gryllis[*](gryllis dv. -grillis r Ven.(D).) rettulimus. quidam et a formicis terra[*](38) egesta sic[*](sicut V.) utuntur. alii vermes terrenos totidem, quot[*](quod V.) sint strumae, adalligant, pariterque cum iis[*](iis v(S). is V. his rC(D).) arescunt.[*](Diosc. eupor. I 154. Pl. iun. 81, 15. 16. cfr. Marc. 15, 67.—Pl. iun. 81, 16–19. Marc. 15, 72. (cfr. Plin. XXIX 143).) alii viperam circa canis ortum circumcidunt ut diximus, dein[*](29,70 121) mediam[*](media VGR.) comburunt, cinerem eum dant bibendum ter septenis diebus, quantum prenditur[*](prenhitur r. preh- R. (an prendatur?).) ternis digitis; sic strumis medentur, aliqui vero circumligantes[*](circum- ligant eas v. a. S.) lino, quo praeligata infra[*](intra VGR.) caput vipera pependerit, donec exanimaretur. et milipedis[*](milipedis dJ. cfr. § 35. -des VGR. millipedis Er. millep- v.) utuntur addita resinae[*](resina VGR.) terebinthinae[*](terebintine R.) parte quarta[*](tertia Marc. item Plin. XXIX 143. cfr. infra § 75.), quo medicamento omnia apostemata[*](postemata R.) curari[*](curare VRd.) iubent.

[*](Pl. iun. 35, 19. Marc. 18, 1.) Umeri doloribus mustelae cinis cum cera medetur .—Ne sint alae hirsutae, formicarum ova pueris infricata praestant, item mangonibus, ut lanugo sit pubescentium , sanguis[*](sanguinis et E. -ine e v. a. G.) e testiculis agnorum, cum[*](qui (pro cum) Erv. a. S.) castrantur. qui evulsis pilis inlitus et contra virus proficit.

[*](Seren. 439 sqq. Pl. iun. 43, 16. 21–23. Marc. 21, 1.) Praecordia vocamus uno nomine exta in homine, quorum in dolore cuiuscumque partis si[*](sic VG.) catulus lactens[*](lactens v. -tes V2Er. -tus V1GR. -tans dPl. iun. Marc.) admoveatur adprimaturque his[*](adprimaturque his (iis v) dC. -meturque his Er. -matisque his R. -matur qui (quia V) et is VG.) partibus, transire in eum dicitur morbus[*](morbum E.), idque exinterato[*](exintrato VGR1.) perfusoque vino deprehendi vitiato[*](uiciato E.om.VGR1d.) viscere illo, quod doluerit homini[*](hominis et Rv. a. D. -nis sed d.), sed obrui tales[*](tales G. -lis ll.S. aliis v. cfr. § 64.) religio est. ii[*](ii B. hii VR. hi rC. hae v. (an que pro quoque?).) quoque, quos Melitaeos[*](melitaeos B (coll. III 152). -itotos E. -ilotos r. meletitos d. melle- rG. melolonthas v.) vocamus , stomachi dolorem sedant adplicati saepius; transire morbos[*](morbum VGd.) aegritudine[*](aegritudinem R.) eorum intellegitur, plerumque et morte.

pulmonum[*](pulmonum dfErv(D). -nes VGR. -nis H.) quoque[*](quoque VGfH. quioque R.om.dErv(D).) vitiis medentur, item[*](item ego. id VGRd. et Erv(D). iidem J.) mures, maxime Africani, detracta cute in oleo et sale decocti atque in cibo sumpti. eadem res et purulentis vel cruentis excreationibus medetur,[*](Diosc. II 11. Pl. iun. 44, 22–27. Marc. 20, 35. 111.—Pl. iun. 38, 7–9.) praecipue vero coclearum cibus stomacho. in aqua eas subfervefieri intacto corpore earum oportet, mox in pruna torreri nihilo[*](nihilo ll.v. an nitro vel tale quid? om. Pl. iun. et Marc.) addito atque ita e vino garoque[*](garique V.) sumi, praecipue Africanas. nuper hoc conpertum plurimis prodesse; id quoque observant, ut numero inpari sumantur[*](sumant Ev. a. H.). virus tamen earum gravitatem

halitus facit[*](faciunt E.). prosunt et sanguine excreantibus[*](excreantibus et sanguinem VRS.) dempta testa tritae in aqua[*](aqua ego. -uae ll. v (contra Plinii usum). an vero aqua potae?) potu.[*](Diosc. II 11.—Pl. iun. 44, 27.) laudatissimae autem sunt Africanae —ex iis[*](iis v. is V. ir R. it d. his ErC.) Iolitanae[*](iolitanae (-atne R) VGRdS cum Gron. coll. V 20. olit- (-atne r) Erv. solit- B(C) coll. V 9 et IX 173. Varro r. r. III 14, 4.) —, Astypalaeicae[*](casypalaeicae r. casipa- E2. casica- E1.), item[*](item ego. et ne VGR.om.dErv(D). et H. Aet- naeae S cum Gron.) Siculae modicae, quoniam magnitudo[*](magnitudo—5 quoniam om.V1GR1d.) duras facit et sine suco, Baliaricae, quas cavaticas vocant, quoniam in speluncis nascuntur, laudatae ex[*](ex D e coni. S. et ex ll. v.) insulis et[*](ex (pro et) VRd.del. v. a. J.) Caprearum, nullae[*](nullae drv. -lle E. -lls VGR1fS.) autem cibis[*](dist. v.a. J. cfr. Diosc.) gratae[*](gratae Rdv(J). -te VG. grece Er. graecae S.) neque veteres neque recentes. fluviatiles et albae virus habent, nec silvestres stomacho utiles[*](utilem E.), alvum solvunt, item omnes minutae. contra marinae stomacho utiliores, efficacissimae tamen[*](si (pro tamen) VG.) in dolore stomachi e laudatis [*](e laudatis J. flau- V1Gd. frau- (-alis R) V2R. lau- E. -atiores v.) traduntur quaecumque vivae[*](uiuae EPl.iun.v. uiue r. ute Rd. ut VG.) cum aceto devoratae. [*](Pl. iun. 37, 6–11. Marc. 16, 28.) praeterea sunt quae ἀκέρατοι[*](ἀκέρατοιGron. aceratoe J. -tae d(?)v. aueratoe V2GR. eue- V1. gratoe E2r. groe E1 (ageraton [i. e.ἀκεράτων] medicamentum index).) vocantur, latae[*](tantae VGR1.), multifariam[*](multifariae R1.) nascentes, de quarum usu dicemus suis locis. gallinaceorum [*](zalinaceorum R1.) ventris membrana, si[*](si VGRd.om.Erv(cfr. § 67).) inveterata[*](inueterata eft ego. -tae et E. -ta et r v.) est, inspersa potioni [*](potione d.) destillationes[*](destillationis R1.) pectoris et umidam[*](humidam v. a. S. -datam Er. -de r.) tussim vel recens tosta lenit. cocleae crudae tritae cum aquae tepidae[*](tritae—tepidae om.E.) cyathis III[*](tribus ll. v.) si sorbeantur, tussim sedant. destillationes sedat et canina[*](cana V.) cutis cuilibet digito circumdata. iure perdicum stomachus recreatur.

[*](Pl. iun. 44, 21. Marc. 22, 3.) Iocinerum[*](iocinerum v(D). -norum E. -neris rGTfH.) doloribus medetur mustela silvestris in cibo sumpta vel iocinera eius, item viverra[*](uiuerra dErG. ituerura R. id uer- VG. uipera v.) porcelli[*](procelli VGR.) modo inassata, suspiriosis multipeda[*](multipeda VG. -dae R(?)E. -dae ita d(?)rav (ortum ex -edaeda). multipeda et milipeda (praeter § 40. 86) ubique sin- gulari numero dictae inveniuntur: § 32. 35. 54. 68. 75. 93. 114. XXIX 136. 143. XXVIII 160. XXIII 55. XXII 122. 130. XX 12. 41. 257.), ut ter[*](ut ter dv. uter Er. ut rG.) septenae[*](septenae Ev. -ne r. -ni d. -tini rG.) in Attico melle diluantur[*](deluantur R1.) et per harundinem bibantur; omne enim vas nigrescit contactu. quidam torrent[*](torrent dTJ. -ens VGR. -entis Erv. -ent ex iis B.) sextarium in patina, donec candidae[*](candidi VG.) fiant, tune melle miscent [alii centipedam[*](uncos posui cum U 660 coll. XXIX 136.)[*](centum- pedum VGf. -dem d.) vocant[*](necant v. a. G.) ] et ex aqua calida[*](calida V2Ev. calda r.om. rGT.) dari iubent in cibo. [*](Pl. iun. 44, 11–19. Marc. 20, 132. 3, 5. 6.) cocleae[*](in cibo. cocleae ego. cocleae in cibo (cib V2Gr. -bos dv) ll.S.)iis[*](iis v(S). his dC. is rD.), quos linquit[*](inquit d.) animus aut quorum alienatur mens aut quibus vertigines[*](tribus ll.v. ternis Pl.iun.) fiunt, ex passi cyathis III singulae[*](ingule V.) contritae cum sua testa et calefactae in potu datae diebus plurimum[*](nouem ll.v.) VIIII; aliqui[*](aliquis VGR.) singulas primo die dedere, sequenti binas,[*](unam ll. P. iun. v.) tertio[*](tertio om.VGR1d.) ternas, quarto II[*](II Pl.iun. duas Erv. om. r.), quinto[*](quinta VG.) I; sic et suspiria emendant[*](emendat VGR.) et vomicas.[*](Pl. iun. 38, 10–13. Marc. 16, 75. Pl. iun. 37, 11–13.) esse animal locustae simile sine pennis, quod trixallis[*](trixallis J. -alis (tryx- v) VGRdv. cfr. § 117. 129. troxallis S cum B ex Aeliani n. a. VI 19. -alis H ex indice. tixallis E. tyx- r.) Graece[*](greci V1GE.) vocetur[*](uocatur Erv. a. H.), Latinum nomen[*](nomen om.V1GR1dT.) non habeat[*](habeat nomen dT.), aliqui arbitrantur, nec pauci auctores[*](pauciores (om. auc- tores) Ev. a. H.), hoc esse[*](hos esse qui S cum Gron.) quod[*](triginta R1.) grylli[*](grylli dS. -lus v. grilli rD.) vocentur[*](uocetur v. a. S.) ; ex his xx torreri[*](torreri drv. -rrei E. -rri R. -rrent VG.) iubent[*](ibibent VG.) ac bibi[*](uiui V2E.) e

mulso contra orthopnoeas. sanguinem[*](sangumnemque R (?)v. a. J.) expuentibus cocleae[*](cocleae ll. J. -leis S. om. v.), si[*](si J. om.E. est rv.)[*](marinam aquam R(?)v. a. D.) qui inlotis[*](qui cochleis v. a. S.) protropum infundat vel marina aqua ita[*](an ita de- lendum (vel eas)?) decoquat et in cibo sumat aut si tritae cum testis suis sumantur cum protropo; sic et tussi[*](tussim (-ssi G) emendentur (-dant dT) VGR1dT.) medentur.[*](Pl. iun. 40, 5.) vomicas privatim sanat mel[*](melle E.), in quo apes sint demortuae[*](de- mortuae ll.Pl.iun. H(J). inm- S. em- v (an recte? cfr. § 62).). sanguinem reicientibus pulmo vulturinus vitigineis lignis conbustus , adiecto flore Punici mali ex parte dimidia, item cotoneorum[*](cotoniorum V. -rum ut R1 (item infra).) liliorumque isdem portionibus[*](potionibus VG.), potus mane atque vesperi[*](uesper ter (ten G) rino VG.) e vino, si febres[*](febris (-res E) absit Ev. a. H. an recte?) absint, si minus, ex aqua, in qua cotonea decocta sint.

[*](Pl. iun. 56, 7–12. Marc. 23, 70. (47, ubi agninus scribendum videtur). 48.) Pecudis lien recens magicis praeceptis super dolentem lienem extenditur dicente eo, qui medeatur, lieni se renedium[*](lineis remedium E.) facere. post hoc iubent in pariete dormitorii [*](dormitrio E.) eius tectorio[*](tecto E. -toue v. a. H.) includi[*](includitur et E.) et obsignari[*](obsignare VGR1.) anulo ter[*](ter ll.v(S). terque G.) novies[*](nouiesque Tv. a. G.) eademque[*](eadem- que ego e Pl. iun. earumque (-quae E) VGRE. carmen d(?)v. carmenque D.) dici. caninus si viventi eximatur[*](existimatur (exhi- R) VGR.) et in cibo sumatur, liberat eo vitio[*](eo uitio Erv. euo initio R. euomitio VG. -tu d2in ras.). quidam recentem superinligant. [*](Pl. iun. 56, 13–20. Marc. 23, 62. 64. 50.—(cfr. Diosc. II 68).) alii duum dierum catuli ex aceto scillite[*](scillite S. -tico v. scilite R. -lice VG. in scillito (-ico r) Er. alii d2in ras. cfr. nota ad XXVI 114.) dant ignoranti[*](dant irenanti VGd.) vel irenacei[*](irenantei R1.) lienem, item coclearum cinerem cum semine lini et urticae addito melle, done persanet[*](persanet Erv. -nent rGTf.an per- sanetur cum Pl. iun.?). liberat[*](liberat dTS. eo lib- G. elib- Ev. libera (eo lib- r) r.) et

lacerta viridis viva in olla ante cubiculum dormitorium[*](dormitorii dT.) eius, cui medeatur[*](mediature VG. -deretur E. -detur v. a. H.), suspensa, ut egrediens revertensque attingat manu, cinis e capite bubonis cum unguento, mel, in quo apes sint mortuae[*](mortuae ll.H(J). em- v. inm- S.), araneus et maxime qui lycos[*](licos r. licus R.) vocatur.

[*](Pl. iun. 36, 5. 4. Marc. 24, 10.—Seren. 461–463. Pl. iun. 36, 3.) Upupae cor[*](caro Pl.iun.) lateris doloribus laudatur[*](laudatur Erv. -antur rGT.), coclearum cibus[*](cibus VGR. -bi dT. cinis Erv. cfr. de dictione § 44. 61, de re Marc.) in tisana[*](tisana S. ptis- v(Marc.). tipsana d. tisina E. tisna r. tisibina r.) decoctarum; et per se[*](quae et per se v. a. S.) inlinuntur. canis rabiosi calvariae cinis potioni[*](potio fi VG.om.dT.) inspergitur[*](insuper VG.).—Lumborum dolori stelio[*](stelio drJ. stellio Ev. stelionis r.) transmarinus capite[*](capite—9. 10 decoctus in Erv. om. r.) ablato et intestinis decoctus in vino cum papaveris nigri denarii pondere dimidio eo[*](eo om.R1.) suco[*](sucu V. (et sucus Gesner). an eo delendum et suco post nigri trans- ponendum?) bibitur. lacertae[*](lacertae Rv. -te VG. –ti dED. cfr. § 52. 71. 76. 80. 86. 90. 120. XXIX 129. 136; contra § 36. XVII 266.) virides[*](uiridis V.) decisis pedibus et capite in cibo sumuntur, cocleae III contritae cum testis[*](tres ll.v.) suis atque in vino decoctae cum piperis granis xv.[*](Pl. iun. 42, 22–43, 3. Marc. 25, 45.) aquilae pedes evellunt in aversum a[*](a dv. ac Erin ras. u r.) suffragine[*](sufragine VGR1.) ita, ut dexter[*](dexter dv. -tere V1G.om. r.) dextrae [*](dex- terae R(?)v. a. D.) partis doloribus adalligetur, sinister laevae[*](laeuae v. laeua (leua GE) ll.). multipeda[*](29,136) quoque, quam oniscon[*](oniscon rv. -isquam E. niscon r.) appellavimus, medetur denarii pondere[*](duobus ll.v.) ex vini[*](uino dErv. a. S.) cyathis II pota. vermem terrenum catillo ligneo ante fisso et[*](et om.E.) ferro[*](ferreo E.) vincto inpositum[*](inpositum d2v. -tiuo E. -to r.) aqua excepta perfundere [*](an aqua perfundere et exceptum defodere?) et defodere[*](et fodere VGRd.), unde effoderis, Magi iubent, mox aquam bibere catillo, mire id prodesse ischiadicis[*](sciadicis Er. scid- R. iscidisci VG.) adfirmantes.

[*](cfr. Marc. 27, 31.—Pl. iun. 53, 18. Marc. 27, 78. 75. Pl. iun. 37, 13. 14. Marc. 16, 50. Pl. iun. 53, 20–24. Marc. 27, 79.)

Dysintericos recreant femina pecudum[*](pulmo pecudis Marc.) decocta cum lini semine ea[*](ea D cumr U 661 coll. Marc. om. ll.v. (an et ea?).) aqua pota, caseus ovillus vetus[*](uetus REv. et ius T. seu eius VG. siue ius d.), sebum ovium decoctum in vino austero. hoc et ileo[*](ileo rv. hi- E. illeo d. illio R. -ic VG.) medetur et tussi[*](et in tussi VG. (an item?).) veteri[*](uetere VGR1.), dysintericis stelio transmarinus ablatis intestinis et capite pedibusque ac[*](ac Rdv(J). ad rGS.) cute[*](cutem V2ES.) decoctus aeque[*](aeque VGRdTfH. (cfr. § 53). que Ev.) et in[*](et in v. et ll. H. cfr. CFW Müller p. 25.) cibo sumptus, cocleae II cum ovo, utraque[*](duae ll. v.) cum putamine contrita[*](contritae Ev. a. Bas. contra VG.) atque in vase novo addito sale et[*](an e (pro et)?) passi[*](duobus ll.v.)[*](tribus ll. v.) cyathis II aut palmarum suco et aquae cyathis III subfervefacta[*](subferuefacta .. data ego cum vet. Dal. -factis . . datis ll. v.) et in potu data.[*](Pl. iun. 54, 1. 2.) prosunt et combustae, ut[*](ut RdEv. et r.) cinis earum bibatur[*](bibantur VGR1.) in vino, addito[*](addito om.VGR1.) resinae momento. cocleae nudae, de quibus diximus, in Africa maxime[*](29,112) inveniuntur, utilissimae dysintericis, quinae combustae cum denarii dimidii pondere acaciae[*](cum -acaciae Erv. om. rG.) ; ex eo cinere dantur coclearia bina in vino myrtite aut quolibet austero cum pari modo caldae.[*](Pl. iun. 54, 2–4. 50, 23. Marc. 27, 80. 28, 61.—Diosc. II 53. cfr. Plin. XXIX 79.) quidam[*](quidem V.) omnibus Africanis ita utuntur, alii totidem Africanas velatas[*](uelatas ego (opp. nudis). uel (et J) latas ll.v. Iolitanas coni. S. an potius latas (del. uel)?) infundunt potius et, si maior fluctio[*](fluctuo R1. fluxio d(?)C.) sit, addunt acaciam fabae magnitudine. senectus anguium dysinteriae[*](dysin- teriae S. -rice R. -ricae VGE. -senterie dT. -icis v.) et tenesmis[*](tenes- mus VG. -mos R.) in stagneo vase decoquitur cum rosaceo vel, si in alio, cum stagno[*](cum instagno Er.) inlinitur. ius ex gallinaceis[*](gallinaceo R(?)v. a. S.) isdem[*](idem V2R1d. id eft V1G.) medetur, sed veteris gallinacei vehementius

salsum[*](salsum in (ius E) saluum VGE. (salsum ius uehemen- tius aluum f(?)S).) ius alvum ciet.[*](Pl. iun. 52, 21–53, 10. Marc. 27, 70. Celsus II 30.) membrana[*](membrana Rv. -ra rG.) gallinarum tosta[*](posta VGR1.) et data in oleo ac sale coeliacorum dolores mulcet[*](mulcet dv. -ent rG.) — abstineri[*](abstineri ErH. -re rGv(J). cfr. Marc. et XXIX 113.) autem frugibus ante et gallinam[*](gallinam dErv. gallinacei uehe- mentius salsum ius aluum ciet et (om.R) sicut supra diximus VR.cfr. v. 1.) et hominem oporteat[*](oporteat VGRS. -tet d(?)Ev(D). cfr. XXIX 103.) —, fimunm columbinum tostum[*](totum (pro toftum) VGR1.) potumque. caro palumbis[*](palumbi v. a. H.) in aceto decocta dysintericis et coeliacis medetur , turdus inassatus[*](inassatur Vd.) cum myrti bacis dysintericis, item merulae[*](medulae V. -dulle G. -detur d.), mel, in quo apes sint inmortuae[*](inmortuae Erv. mor- rG.), decoctum.

[*](Pl. iun. 53, 10–12. Marc. 27, 83.—Pl. iun. 48, 16–18. 48, 20. (cfr. Marc. 27, 70).) Gravissimum vitium[*](uitium dEv. uulnus uitium VGR. uentris uitium U 662 e Pl. iun. et Marc. sed cfr. Cels. IV 20. Scribon. 116. de mutata dittogr. cfr. § 86(co- clearibus). 91 (in cibo).) alvi ileos[*](alui ileos J. ileos C cum B. apu- illeos d. apu (apii VG) illi eos VGE. apu .... r (reliquis margine abscisis). apuleius (-ios v) Rv.) appellatur. huic[*](hic E.) resisti aiunt discerpti[*](eos aiunt discerpti eos VGR1. an post aiunt excidit alterum re- medium, ut deinceps iungenda sint sanguine etiam inlito?) vespertilionis sanguine, etiam inlito ventre[*](uentre Erv. om. rG.) subveniri. sistit[*](subuenire resistit Ev. a. G.) alvum[*](aluum ED. -um primum rGTfH. aluum et G. et v.) coclea sicut diximus in[*](48) suspiriosis temperata, item cinis earum, quae[*](qui E.) vivae crematae sint, potus ex vino austero, gallinaceorum iocur assum aut ventriculi membrana[*](membrana Erv. -bra rf.), quae abici solet[*](solent df. -lunt VGR1.), inveterata admixto[*](admixti Er.om.R.) papaveris suco—alii recentem torrent[*](torrentem E.) ex vino bibendam[*](bibendam—16 uino om.V.) —,[*](Pl. iun. 48, 4. Marc. 27, 60. (cfr. Pl. iun. 50, 14–16).—Pl. iun. 48, 5. 45, 6–8. Marc. 27, 125.) ius perdicum[*](perdicum v. -cium ll. D. cfr. § 46.) et per se ventriculus contritus ex vino nigro, item[*](item om.VGR1.) palumbis[*](palumbis VGR1S. -bus rv(D).) ferus ex posca

decoctus, lien pecudis tostus et in vino tritus[*](totus R1.), fimum columbinum cum melle inlitum, ossifragi venter arefactus et potus, iis, qui[*](iis qui Rdv. his qui GED. bisque V.) cibos non conficiant, utilissimus, vel si manu tantum teneant capientes cibum. quidam adalligant ex hac causa, sed continuare non debent, maciem enim facit.[*](Pl. iun. 48, 6. 50, 14–16. 16–18. Marc. 27, 33.) sistit et[*](si sit et VG.) anatum mascularum[*](macularum Vd.) sanguis. inflationes[*](inflationes Erv. -ammationem df. -num (-ama- R) rG.) discutit[*](distulit E1. discu- E2.) coclearum cibus, tormina lien ovium tostus atque e vino potus, palumbis[*](pa- lumbis ego. -bus ll.v. cfr. § 60. 58. 67. 94. 144. X 158 (bis). 106(bis). 72. 78. VIII 101. XI 200. XVI 247. XVIII 267(bis). XXIX 126; contra X 147, ubi fortasse palumbes pro palumbi et scribendum est.) ferns ex posca decoctus,. adips[*](adips (atips E) otidis ErS. adipsodis (atip- d. adep- V2)rG. apodes B. at hippotidis v.) otidis ex vino, cinis ibide[*](an ex ibide? (ibidis .. crematae v. a. D).) sine pennis cremata potus. quod praeterea traditur in torminibus, mirum est[*](minus est E.), anate adposita ventri transire morbum anatemque emori[*](mori R1TS.).[*](Diosc. II 59. Seren. 575. Pl. iun. 59, 8–13. Marc. 28, 50. 29, 30.) tormina et melle curantur, in[*](in om.VGR1d.) quo sint[*](sint ego. sunt ll.v. cfr. nota ad XXIX 128.) apes inmortuae[*](inmortuae d(?)Erv(D). em- RJ. aem- VG.), decocto [*](decocte R1. -tae VG.). coli vitium efficacissime sanatur ave galerita assa in cibo sumpta. quidam in vase novo cum plumis exuri iubent conterique in cinerem, bibi[*](bibic R1. bibique v. a. D.) ex[*](ex RdEv. et VG.) aqua coclearibus[*](coclearibus v. coci co- clea- E. coquifa- VGd. quoque fratribus R. quoque cocl.... r (reliquis margine abscisis).) ternis per quadriduum[*](triduum Marc.), quidam cor[*](cor om.VGR1.) eius adalligari[*](an adalligant?) femini; aliis[*](aliis ego. alii (ortum ex alif) ll.v.) recens tepensque[*](tepesque V.) adhuc devoratur[*](deuorari d(?)v.).[*](Pl. iun. 59, 13–18. Marc. 28, 51.) consularis Asprenatum [*](aspraenatur VR1. aspern- d.) domus est, in qua alter e fratribus colo liberatus
est ave hac in cibo sumpta[*](sumptus VGR1.) et corde eius armilla aurea incluso, alter[*](alteri VGR1. an alter in?) sacrificio quodam facto crudis[*](cru- das VGR1.) laterculis ad formam camini atque, ut sacrum[*](sacrum dEv(D). -rificium rG.) peractum est[*](est dErv. erat rG.cfr. XXVI 6.), obstructo sacello. unum est ossifrago intestinum mirabili natura omnia devorata conficienti; huius partem extremam adalligatam [*](extrema adalligata E.) prodesse contra[*](contra om.E.) colum constat.[*](Marc. 27, 132.—Pl. iun. 58, 1–3. Marc. 27, 33. 28, 45. 20.) —Sunt[*](sunt Erv. om. rG.) occulti interaneorum morbi, de quibus mirum proditur. si catuli, priusquam videant, adplicentur triduo stomacho[*](stomachus VGR.) maxime ac pectori[*](ceptori E. pectore VGR1.) et ex ore aegri[*](ora egris E.) suctum[*](suctum Rv. sucum VdE. suctum—11 aegri om.G.) lactis accipiant, transire vim morbi, postremo exanimari dissectisque palam fieri aegri[*](aegri (egri V) ll. v. del. D cum U 663.) causas; monent[*](monent ego (et dist.). mori et ll. v. morbi, et J. (de v. causas = morbos cfr. XXVIII 128. XXV 61).) humari debere eos obrutos terra[*](obru- tus terrae (-ace G) VG.). Magi quidem[*](quidam vet. Dal.) vespertilionis sanguine[*](sanguinis VGR1.) contacto ventre in totum[*](toto anno VGR1d.) annum caveri[*](caueri dolorem v. a. J.) tradunt aut in dolore[*](in dolore VGRdfv(H). per dolorem EG(D).), si quis aquam ter[*](ter ego. cfr. XXVIII 44, de mendo XXXII 37. XXXVI 176. per ll.v. del. D.) pedes eluens[*](eluens ego. -ntem D. fluentes (-tis VGR1). ll. -tem v. cfr. Marc. 28, 20, de mendo IX 150. XXXV 98. 99. (an elu- entis?).) haurire sustineat.