Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

[*](cfr. Plin. XI 116.) Nunc praevertemur[*](reuer- tem' d. -mur v. a. S.) ad ea, quae totis corporibus metuenda sunt.

Fel canis nigri masculi amuletum esse dicunt Magi domus totius suffitae eo purificataeve contra omnia mala medicamenta, item sanguinem[*](sanguinem VS. -ne rv.) canis respersis[*](respersus V.) parietibus[*](parientibus E.) genitaleque[*](genitaleque S. -lique ll.v.) eius sub limine ianuae[*](ianuae Ev. -ue r. lanaue r.) defossum[*](defosso d(?)Ev. a. S.). minus mirentur hoc qui sciunt[*](an sciant?), foedissimum[*](foedissimum dv. -ssimum sumunt E. -mum sciunt sumunt R. -munt sciint sumunt V.) animalium in quantum magnificent, ricinum, quoniam uni nullus sit[*](sit om.E.) exitus saginae nec finis alia[*](aliqua E. alius vet. Dal.) quam morte, diutius in fame viventi[*](uiuentis VR. bibenti E. (an uiuentē septenis, puncto ante diutius posito?).) : septenis ita diebus durare[*](durare vet. Dal. mirari E. duraffe (ortum e durarre) rv. cfr. XXV 83.) tradunt, at[*](ad VD.) in satietate paucioribus dehiscere

; hunc[*](hunc VRdG. funt E. funt qui v.) ex aure sinistra canis omnes dolores sedare adalligatum. et indicium[*](Et indicium ego. Funditium ll.T. -tii eum v. eundem B. fundicium J. indi- ciuum D cum U 669. de mendo cfr. nota ad XXV 171.) in augurio vitalium habent, nam si aeger initio[*](si aeger initio (ei v) ego. si egerint (sic ger- V) ei ll. (an vero intei = illit; = inlitus?).) respondeat ei[*](ei ego. et ll. del. v.), qui intulerit[*](intulleret B1. an inleuerit?), a pedibus stanti interrogantique[*](interrogatique V.) de morbo, spem vitae certam esse, moriturum nihil respondere. adiciunt ut evellatur ex aure laeva canis, cui non sit alius quam niger colos[*](colos ego. -lus VR1. -lor rv.). Nigidius[*](nigius R.) fugere[*](furere VR.) toto[*](tota Rd(?)v.a.S.) die canes[*](canis ED.) conspectum[*](conspectu E.) eius, qui e sue id animal evellerit, scriptum reliquit[*](reliquerit VR1.). rursus[*](rursum Vd.) Magi tradunt lymphatos sanguinis talpae adspersu resipiscere, eos vero, qui a nocturnis diis Faunisque agitentur, draconis lingua et oculis et felle intestinisque in vino et oleo decoctis ac sub diu nocte refrigeratis perunctionibus[*](perunctionibus dEJ. -ctos rv.) matutinis[*](matutinis—) vespertinisque liberari.

[*](Nicand. ther. 377 sqq. Aelian. nat. an. VIII 8.—Isid. XII 4, 20.) Perfrictionibus[*](per- frictionibus om.VR1d.)[*](perfrictionibus rv. perftr- E.) remedio esse tradit Nicander amphisbaenam serpentem[*](serpentem VdEJ. -tis R.del. v.) mortuam adalligatam[*](adalligatum d.) vel[*](uel—) pellem tantum eius, quin immo arbori, quae caedatur, adalligata[*](adalligata om.VR1d.) non algere caedentes[*](caedentes v. -tis ES. cedentis r. dentis r.), faciliusque[*](factusque Vd.) succedere[*](succedere B. -ccidere Vdv. sic cedere (caed- D) ED.) ita. quae[*](ita. quae ego. itaque VRdv. ita E. ifta D.) sola serpentium frigori[*](frigora VR.) se committit, prima[*](primu Rd.) omnium procedens et ante cuculi[*](coculi V.) cantum. aliud est ccuulo miraculum[*](coculo miraculo V.) : quo quis loco primum audiat alitem illam, si dexter pes circumscribatur [*](circumscribantur V.) ac[*](ac dEv. a r.) vestigium id effodiatur[*](ut diffodiatur E.), non gigni pulices, ubicumque spargatur.

[*](Pl.iun. 105, 3. 4.—Marc. 35, 21.—Pl. iun. 42, 1–5.) Paralysim[*](paralysim S. -sin C. -sis v. -lisim d. -sin R. -sima E. -syma r. -lesim V.) caventibus pinguia[*](pinguium a Vd.) glirium decoctorum[*](decoctorum EPl.iun. v(D). -ta VdTS. -ti R.) et soricum utilissima tradunt esse, milipedas[*](milipedas ut dJ. -de sunt VR. milli- pedes ut E. -llepedas ut (aut v) C.) ut in angina[*](angina ES. -nis v. -guina d. -ne r.) diximus[*](dist. ego e Marc. et Pl. iun.) potas; phthisim[*](ptissim V. ptisim d.) sentientibus lacertam[*](lacertum VdS. cfr. nota ad § 53.) viridem de- [*](tribus ll. v.) coctam[*](decoctum VRS.) in vini sextariis III ad cyathum unum, singulis coclearibus[*](singulis ciuitatibus coclearibus VR1d.) sumptis per dies, donec convalescant, coclea- 5 rum cinerem potum in vino;[*](Pl. iun. 93, 17–21. (cfr. Plin. XXVIII 224).) comitialibus morbis [*](duobus ll.v.) oesypum[*](oesipium R. oesopum r.)[*](quiatus V.) cum murrae momento et vini[*](et in ui V. et In ui R1.) cyathis II dilutum magnitudine nucis abellanae, a balineo[*](ab alieno V. a balneo Ev.a.G(D).) potum, testiculos arietinos inveteratos tritosque dimidio denarii pondere in aquae[*](aquae D. aq; VR. aqua d(?)Ev.) vel lactis asinini hemina. interdicitur vini potus quinis diebus ante et postea.[*](Pl. iun. 93, 21. 94, 2–6. S:eren. 1015.—cfr. Plin. XXVIII 226. Diosc. eupor. I 18.) magnifice laudatur et sanguis pecudum potus, item fel cum melle, praecipue agninum , catulus lactens sumptus absciso[*](absciso VRdv(H). -isso EC(D). cfr. nota ad XXIX 99.) capite pedibusque ex vino et murra, lichen mulae[*](mulae om.E.) potus in oxymelite cyathis III[*](tribus ll.v.), stelionis transmarini[*](transmarinus VR1.) cinis potus in aceto, tunicula[*](tuniculas V. -lā E. -lis d.) stelionis, quam eodem modo ut[*](ut Erv. tanto ut rTf.an fponte ut?) anguis exuit, in potu[*](in potu VRJ. pota d(?)Erv.). quidam et ipsum harundine[*](harundine Rv. -nem r.) exinteratum[*](exenteratum R(?) v.a.S.) inveteratumque bibendum dederunt, alii in cibo ligneis[*](in ligneis drv.a.S) veribus[*](uerubus v.a.S.) inassatum. [*](cfr. Plin. VIII 111.) operae pretium est scire, quo modo praeripiatur, cum exuerit[*](exuerit VRd. -uatur ErD. -uitur v.), membrana hiberna alias devoranti[*](deuorati iam VR1d.) eam, quoniam

nullum animal fraudulentius invidere[*](inuideri VR1v.a.B.) homini[*](homini om.Ev.a.B.) tradunt, inde stelionum nomine[*](nomine ErS. nem- VR. nomen d(?)v.) in[*](in S. tradunt in ll. aiunt in v.) maledictum[*](male VR1d.) translato[*](translate rv.a.S.). observant cubile eius aestatibus; est autem in loricis[*](locis Ev.a.H.) ostiorum fenestrarumque aut camaris[*](cha- maris V. cameris drv.a.S.) sepulchrisve. ibi vere incipiente fissis harundinibus textas[*](testas VR1.) opponunt ceu nassas[*](ceu nassas ego. quassas ll. casas v. cfr. IX 132.), quarum angustiis[*](angustus V1. -tos V2.) etiam gaudet, eo facilius exuens circumdatum torporem[*](corpore E.) ; sed relicto[*](sed relicto VRdD. derel- Er. sed eo (om. S) derel- v.) non potest remeare.[*](Pl. iun. 94, 21. 22. cfr. Diosc. II 27. eupor. I 18. Seren. 1018.—Pl. iun. 94, 6–11.) nihil ei remedio in comitialibus morbis praefertur. prodest et[*](et om.VR1d.) cerebrum mustelae inveteratum potumque et iocur eius, testiculi[*](testiculi om.V.) quoque volvaque[*](quo- que uoluaque ego. quoque (quoi VR) quaraque VRd1. quo- que d2. uolueque Er. -uaeque S. -uaque v.) aut ventriculus inveteratus cum coriandro, ut diximus, item cinis, silvestris vero tota in cibo sumpta.[*]( 29,60) eadem omnia praedicantur ex viverra. lacerta viridis cum condimentis, quae fastidium abstergeant[*](abstergant R1dv.a.G.), ablatis pedibus ac[*](ac VRdf. a r. et Ev. cfr. § 85.) capite, coclearum cinis addito semine lini et urticae cum melle inlitu[*](in- litu ego. (inlinitur Pl. iun.). linctu VdTf. unctu REH. in- unctos v. linitu J e coni. S (non apte coll. XX 118).) sanant.[*](Pl. iun. 93, 10. Diosc. II 60. eupor. I 19.—Seren. 1014. 1021. Pl. iun. 93, 11–15.) Magis placet draconis cauda in pelle dorcadis adalligata cervinis[*](cer- uinis Ev. acer- Vdr. a ceruicis R.) nervis vel lapilli e ventre hirundinum pullorum sinistro lacerto[*](lacerto om.E.) adnexi[*](adnixi R.) ; dicuntur[*](decurritur V. disc- d.) enim excluso pullo[*](pupillo R1.) lapillum[*](capillum VRd1.) dare. quod si pullus is detur in[*](in VRdTS. incipiente (-ti v) in Erv.) cibo, quem[*](que V. qua T.) primum[*](prius VR1.) pepererit, cum quis primum[*](pepererit–primum (dv. -us Er) om.VR1T. (peperit v.a.G).) temptatus [*](temptus V.) sit, liberatur eo malo; postea medetur hirundinum
sanguis cum ture vel cor recens devoratum. quin et e[*](quin et e Rdv. quin et V. qui de E.) nido earum lapillus inpositus recreare[*](se creare V.) dicitur confestim, adalligatus[*](adalligatus E. & all- V. & adall- r(?)v.) in perpetuum tueri[*](perpetuum tuum tueri V.).[*](Pl. iun. 94, 11. 12. (cfr. Seren. 1012). 94, 12–14.—) praedicatur et iocur milui devoratum et senectus serpentium, iocur vulturis tritum cum suo sanguine ter septenis diebus potum, cor pulli vulturini adalligatum. sed et[*](sed et VEv(S). sed r(?)Hack.) ipsum vulturem in cibo dari iubent et quidem[*](qui- dem (pro quidam) V.) satiatum humano cadavere. quidam pectus eius bibendum[*](libendum V.) censent[*](cessent R.) in cerrino[*](cerrino v(S). ceri- ll.H. cedri- vet.Dal.) calice, aut testes gallinacei [*](quinque ll v.) ex aqua et lacte, antecedente v dierum abstinentia vini[*](uiginti unam ll.v.) ; ob id inveterant[*](in- ueterant ego. -ate VRd. -atae E. -atos v.). fuere et qui muscas XXI rufas, et quidem a[*](a ErD. de J. om. rv.) mortuo[*](mortuas S. em- v.), in potu[*](potū VRd.) darent, infirmioribus pauciores.

[*](Pl. iun. 96, 17–19. 97, 12. 96, 19–21. 97, 13–15.—) Morbo regio[*](morbos regios VR.) resistunt sordes aurium aut mammarum pecudis[*](pecudes V.) denarii pondere cum murrae momento [*](quia- tus V.)[*](duobus ll.v.) et vini cyathis II canini capitis cinis in mulso, multipeda in vini hemina[*](hemina uini VRS.), vermes[*](uermis R1.) terreni in aceto mulso cum[*](cum mulso cum VR1d.) murra, gallina, si sit luteis pedibus, prius aqua purificatis ,[*](Pl. iun. 96, 21. 22.) dein collutis vino, quod bibatur, cerebrum perdicis aut[*](tribus ll.v.) aquilae in vini cyathis III, cinis plumarum aut interaneorum [*](tria RdEv. trita V.) palumbis in mulso[*](mulsa V.) ad coclearia III, passerum cinis sarmentis[*](sermentis V. arm- R. sar- mentorum d1.) crematorum coclearibus II in aqua mulsa. avis icterus[*](icteris Vf. ift- R1.) vocatur[*](uocatus VR1.) a colore; quae si spectetur, sanari[*](sanare VR1d.) id malum tradunt et avem mori. hanc puto Latine vocari galgulum[*](gagulgulum Vf. galgulaim E.cfr. X 73. 96.).

[*](Seren. 91. 92. PL. iun. 92, 4.) Phreneticis[*](freneticis V.) prodesse videtur pulmo pecudum calidus circa caput alligatus[*](capput alligitus V.). nam muris cerebrum dare potui ex aqua aut cinerem mustelae vel[*](uerum (pro uel) Ev.a.H.) etiam inveteratas carnes irenacei quis possit furenti, etiamsi certa[*](fit certa dJ. forte VR1f.) sit medicina? bubonis quidem[*](quidem VRdTfv(S). certe EG.) oculorum cinerem inter ea, quibus prodigiose vitam ludificantur, acceperim, praecipueque febrium medicina placitis eorum[*](forum. V.) renuntiat. namque et in duodecim[*](duodecim EG(D). xii rv(S). om.r.) signa digessere eam sole transmeante iterumque luna, quod totum abdicandum[*](abdicatum VRdSJ.) paucis e pluribus[*](e pluribus VRdTf (P)H. exemplaribus Ev. -plis D cum vet. Dal.) edocebo[*](edocebo VRdfH. doc- Ev(D).), siquidem crematis tritisque cum oleo perungui iubent aegros, cum geminos transeat[*](transeat dTS. -seūt VR. -sit Erv(D).) sol, cristis et auribus et unguibus gallinaceorum ;[*](Pl. iun. 91, 12. 13. 14.) si luna, radiis[*](radiis drG. radis ED. diis r. rafis v.) barbisque[*](bar- barisque VR1d. barbis v.a.G.) eorum; si virginem alteruter[*](aliter uter V.), hordei granis; si sagittarium, vespertilionis alis; si[*](sitiue V.) leonem luna, tamaricis fronde, et adiciunt[*](di- ciunt V. -cunt df. ditiunt R1.) sativae; si aquarium, e buxo carbonibus tritis[*](triftis V.). ex istis[*](exfiftis V.) confessa[*](confefta Vd.) aut certe verisimilia ponemus, sicuti[*](sicuti VS. -ut et rv.) lethargum olfactoriis[*](olfactu- riis r. -turis Rd. -taris V.) excitari et[*](et om.d(?)Erv.a. D.) inter ea fortassis[*](for- tafis V.an fortissimis? cfr. XXVIII 159.) mustelae testiculis inveteratis[*](inueteratis v. -atū ll. D. § 87 al.) aut iocinere usto. his[*](is V.) quoque pulmonem pecudis calidum circa caput adalligari putant utile.

[*](PL. iun. 88, 20.) In quartanis medicina clinice propemodum[*](propedum Vd.) nihil pollet. quam ob rem plura eorum[*](earum VRd.) remedia ponemus primumque ea, quae adalligari[*](alligari VRTfS.) iubent: pulverem, in quo[*](in quo Erv. ubi VRdS. cfr. § 148.) se

accipiter volutaverit, lino rutilo in linteolo, canis nigri dentem[*](uesperam VR1d.) longissimum. pseudosphecem[*](pseudosphecem (-cen B) G. -specen (pseod- V) Vdv. -spercen R. -spen Er.) vocant vespam, quae singularis volitat[*](uolutat V.) ; hanc sinistra manu adprehensam subnectunt , alii vero quam quis eo anno viderit primam[*](prima V.) ; viperae caput abscisum[*](abscisum VRdv(H). -issum EC(D). cfr. nota ad XXIX 99.) in linteolo vel cor viventi[*](uiuentis Erv.a.S. cfr. § 51. 100. XXVIII 114 (bis). 220. XXXVII 158. XI 72.) exemptum; [*](Pl. iun. 88, 21–23.) muris rostellum auriculasque summas russeo[*](ruseo R1. roseo d(?)v.a.S. cfr. XXIX 64.) panno[*](pannū VR.) ipsumque [*](uiduae E. uiridis v.a.H.) dimittunt[*](demittunt V.) ; lacertae vivae dextrum oculum effossum, mox[*](dist. ego.) cum[*](mox cum ll. v. muscam D cum U 670.) capite suo deciso in pellicula caprina scarabaeum, qui pilas[*](pilas VRdTfH coll. XI 98. pilulas Erv(D).) volvit. propter hunc Aegypti magna pars scarabaeos inter numina[*](lumina VR.) colit, curiosa[*](coriosa V.) Apionis interpretatione, qua colligat Solis operum similitudinem huic[*](huic dv. hunc r.) animali esse, ad excusandos gentis suae ritus. sed et alios[*](alios ll. -ium v.) adalligant[*](alligant Rd.) Magi[*](dist. ego.) : cui sunt cornicula reflexa, sinistra manu collectum; tertium[*](ternum V.), qui vocatur fullo, albis guttis[*](guttis om.E.), dissectum utrique lacerto adalligant, cetera sinistro: cor anguium sinistra[*](sinistra VRd.) manu[*](quat- tuor ll.v.) exemptum viventibus, scorpionis caudae IIII articulos cum aculeo panno nigro ita, ut nec scorpionem dimissum nec eum, qui adalligaverit[*](alligauerit Vdv.a.S.), videat[*](uiderat VR.) aeger triduo, post tertium circuitum[*](an circuitum remedium id?) id condat. urucam[*](urucam VfS. urac- R. uric- a. eruc- d(?)rv(D). deEnon constat.) in linteolo ter lino circumdant totidem nodis ad singulos dicente, quare faciat, qui medebitur[*](quattuor ll.v.), limacem[*](limacem Ev. -cum d -cum capita r. cfr. infra.) in pellicula[*](pelliculam E.) vel IIII limacum capita praecisa harundine, multipedam[*](multipeda Vd.) lana[*](lana dEv. -ne R. -nae VS. cfr. § 143. XXVIII 46. XI 84 XXVI 92. II 62; aliter XI 77.) involutam, vermiculos
, ex quibus tabani fiunt[*](tabam fluunt E.), antequam pennas[*](pennae vet. Dal. sed cfr. VII 42.) germinent[*](ger- minant VR1.), alios e spinosis frutectis lanuginosos. quidam ex illis quaternos inclusos iuglandis[*](iugulandis V.) nucis putarnine adalligant.[*](Pl. iun. 89, 5–7.) cocleas, [*](dist. D.) quae[*](cocleasque R. cochleas- que quae d(?)v.a.D.) nudae[*](nudi R.) inveniuntur[*](inueniunt E.), stelionem[*](ste- lionem cum ego. -onem ll.v. (an stelionef fi? cfr. XXIX 73. XI 90).), cum incluserunt[*](incluserunt ego. -serant VRE. -sum d(?)v. -sos D.) capsulis , subiciunt capiti[*](capite d.) et sub decessu febris emittunt. devorari [*](demorari VR1.) autem iubent cor mergi marini sine ferro exemptum, inveteratumque[*](inueteratufoque (-tofo- V1) VR1. -tum quoque U 671.) conteri et in calida aqua[*](aqua—) bibi, hirundinum corda[*](corda om.VRd.) cum melle; alii fimum drachma una in lactis caprini vel[*](tribus ll.v.) ovilli[*](et ouilli V(?)S. cfr. Pl. iun.) vel passi[*](passi C e Pl. iun. passo Erv. asso r.) cyathis III ante accessiones; sunt qui totas censeant devorandas. aspidis cutem pondere sexta parte denarii cum piperis pari modo Parthorum gentes in remedium quartanae bibunt. Chrysippus philosophus tradidit phryganion[*](phryganion v. phrig- E. phrygranion d. phrigr- V. phryganu R.) adalligatum[*](adalliganduim E.) remedio esse quartanis. quod esset animal, neque ille descripsit nec nos invenimus qui novisset; demonstrandum tamen fuit a[*](a om.d.) tam gravi auctore[*](auctori VR1.) dictum, si cuius cura efficacior esset inquirendi[*](inquirendi EJ. -dus d1r. -dū d2 (v praem. ad). -rentis H cum Gron. inquerendus VR.). cornicis[*](cornices V.) carnes esse et[*](et Erv. om. r.) nidum[*](nidum VEv(D). nitrum r(?)S.) inlinere in longis[*](longissimis Ev.a.H.) morbis utilissimum putant.[*](Pl. iun. 90, 13. 14. 11–13. 91, 3–5.) —Et in tertianis fiat potestas[*](potes Vd.) experiendi [*](ex- perienda VR1d.), quoniam miserias[*](miserias VRdTfH. -ria v(G). eius B.) copia[*](copia VRfB(H). copi dT.om.Ev(G).) spei delectat[*](delectat dTG. de- iecta rv. de tecto B.), anne aranei , quem lycon[*](liuom R. licul r. lycum v.a.C.) vocant, tela[*](dela E.) cum ipso in[*](in om.Ev.a. H.) spleniolo[*](spleniolo J. splene (-no dT. spiene E) toto ll.T. splenio H cum P. specu toto v (coll. XXIX 131).) resinae
ceraeque inposita utrisque[*](utriusque E.) temporibus et fronti prosit, aut ipse calamo adalligatus, qualiter et aliis febribus prodesse traditur, item lacerta viridis adalligata[*](alligata VR1.) viva[*](uiua om.dT.) in eo vase, quod capiat, quo genere et recidivas frequenter[*](fre- quenter Rv. -tes r.) abigi adfirmant.

[*](Pl. iun. 95, 2–3.) Hydropicis oesypum[*](oesypum v. -sopum Er. hysopum r.) ex vino addita murra modice potui datur, nucis abellanae magnitudine. aliqui addunt et anserinum[*](anserum VfS.) adipem ex vino myrteo. sordes ab uberibus ovium eundem effectum habent, item carnes inveteratae[*](inuenerate V.) irenacei sumptae. vomitus quoque canum inlitus[*](inlitos Gron. e Pl. iun.) ventri aquam trahere promittitur.

[*](Pl. iun. 98, 10. 11.—Seren. 759. Pl. iun. 97, 22. 98, 11–17. 97, 23.) Igni sacro medetur oesypum[*](oesypum v. -sopum Er. pro hysopum r. (hysopum Pl. iun.).) cum[*](cum om.VR1d.) pompholyge[*](pompholygi V. ponpo- d.) et rosaceo, ricini sanguis[*](sangues Vd.), vermes terreni ex aceto inliti, gryllus[*](grillus V(?)ED.) contritus in manibus, quo[*](quod E.) genere praestat, ut[*](an ne (pro ut)? cfr. § 125. 134.) qui id[*](qui id drv. quid r.) fecerit, antequam incipiat vitium, toto ei[*](ei ego. eo Ev(D). om. rS. cfr. § 33.) anno non[*](non D. ei non J. om. ll.v.) accidat[*](accidat ll.J. -ipiat D. careat v.) —oportet autem eum[*](eum om.Vd.) ferro cum terra cavernae suae tolli—, anseris adeps, viperae caput aridum adservatum et combustum, dein ex aceto inpositum, senectus serpentium ex aqua inlita a balneo cum bitumine et sebo agnino[*](felle siue fimo agnino (ortum e feuo) Pl. iun.).

[*](Diosc. II 98. Seren. 724 sqq. Pl. iun. 82, 20. 21. 63, 3. 4. 83, 2. 3. 34, 19. 20.) Carbunculus fimo[*](fimi V.) columbino aboletur[*](aboletur d(?)G. adol- r. del- v.) per se inlito [*](inlico V. il- lico dH.) vel cum lini semine ex aceto[*](et aceto E.) mulso, item apibus,

quae in melle sint[*](sunt Erv.a.S. cfr. XXIX 128.) mortuae[*](inmortuae v.a.H(S).), inpositis polentaque inposita[*](inposita ll.v. del. D.) insuper. si[*](insuper si ego. inspersa VRdH. -sa si Ev(D). cfr. de mendo § 53, de dictione XXVIII 214. XXXVI 153. XXXI 103.) in verendis sit[*](sit Ev(D). om. r H.), ceterisque ibi ulceribus occurrit ex melle oesypum[*](oesopum Er. esip- R.) cum plumbi squamis[*](an squama? cfr. XXV 55.), item fimum pecudum incipientibus carbunculis. tubera et quaecumque molliri [*](emolliri VdTS.) opus sit[*](sit E(hic deficiens)rv(D). est rTfH. cfr. Frobeen. p. 33.) efficacissime anserino[*](anserinae V.) adipe curantur; idem praestat et gruum adeps.

[*](Pl. iun. 82, 4–10. (cfr. Marc. 34, 81). Seren. 714–716. (cfr. Plin. XXX 72. Marc. 33, 55).) Furunculis mederi dicitur araneus[*](iraneus V.), priusquam nominetur[*](nominetur ll.v. stamen netur D. sed cfr. XXXI 97. XXVIII 29. Frobeen. p. 3.), inpositus[*](inpositus darv. et pos- r.) et tertio die solutus, mus araneus pendens enecatus sic, ut terram ne[*](ne VRdTH(J). et a. nec v(S).) postea attingat, ter circumlatus[*](circumdatus arv.a.J. sed cfr. § 144. XXII 60. XXIX 83. 100. XXXIV 151.) furunculo, totiens expuentibus medente et cui is[*](cui is H. cuius ll. cinis X. cui av. eo cui C.) medebitur, ex gallinaceo fimo, quod est rufum, maxime recens inlitum ex aceto, ventriculus ciconiae ex vino decoctus , muscae inpari numero infricatae digito medico[*](digito minimo Pl. iun. sed cfr. Marc. 10, 55. 56. 57. an potius medio (ut XXVIII 42)?), sordes ex pecudum auriculis,. sebum ovium vetus cum cinere capilli mulierum[*](mulieris dx.), sebum arietis cum cinere pumicis [*](farina pumicis Pl. iun. sed cfr. § 72 et Marc.) et salis pari pondere.

[*](Pl. iun. 83, 13. 12. 14. 15. Diosc. eupor. I 178.) Ambustis[*](ambustis av. -sta dxr. Lambusta r. an contra omissum sit post pondere? cfr. IX 99 al.) canini capitis cinis medetur, item glirium cum[*](cum (post glirium) om.VR1x.) oleo, fimum ovium cum cera, murium[*](murtum Va. must- R1.) cinis, coclearum quoque sic, ut ne cicatrix quidem[*](qui- dam V.) appareat,

adips viperinus[*](uerrinus Pl. iun. cfr. XXVIII 137 = Diosc. II 94).), fimi[*](fimo V.) columbini cinis ex oleo inlitus; [*](Diosc. II 98. Pl. iun. 72, 13–15. Marc. 35, 2. 29. Seren. 968. Pl. iun. 71, 19. 20. 72, 1. 2. Marc. 35, 1. Seren. 971. 978. Pl. iun. 72, 2. 3. 35, 12–14.) nervorum nodis[*](nodis Tv. -dus r. -dos xa. modis VR. -dus d.) capitis viperini cinis in oleo cyprino[*](cyprino R(?)av(D). -io dfxS. -reo VT.cfr. XXIX 106 et Marc.), terreni[*](lac. ego indicavi (ante dolores J). exciderunt sanat (sedat) et animalis nomen.) vermes cum melle inliti. dolores[*](dolores ll.xaJ. -ribus H cum Gron. -res tollit v.) eorum[*](eorum ll.xaG. item v.).... adips[*](adips ll.S. ad- eps x.om.av(D).), [*](lac. ego indicavi. exciderunt felle inlitus; cfr. Pl. iun. et Marc.) amphisbaena[*](apisbena VR. ambis- x.) mortua adalligata, adips vulturinus cum .... venter[*](uenter ego. -tre ll.xav. iecur Pl. iun.) arefactus tritusque[*](eontritusque Rd(?) v.a.D.) cum adipe suillo inveterato[*](inueteratos VR.), cinis e capite bubonis in mulso potus cum lilii[*](illi VR1. milii de corr.) radice, si Magis credimus. in contractione nervorum caro palumbina in cibis prodest et inveterata, irenacei[*](irenaceis V.) spasticis, item mustelae [*](dist. ego.) cinis[*](multe lecinis R.), serpentium senectus in pelle taurina adalligata. spasmos fieri prohibet[*](prohibet et ego. -bent VRdx. -bet arv.)et opisthotonos[*](opisthotonos drG. -tomos x. -tonicis aPl. iun.v (J). -stotonis VR.) milui iocur aridum[*](ari- dum ll.xv. cfr. Pl. iun. dandum a.) III[*]((bis) tribus ll v.) obolis in aquae mulsae cyathis III potum.

Reduvias et quae in digitis nascuntur pterygia[*](pterigia x. iter- V.) tollunt canini capitis cinis aut vulva[*](uulua v. -luia VR. uluia dx. uliua a.) decocta in oleo, superinlito butyro ovillo cum melle, item folliculus[*](folliculos V.) cuiuslibet animalium fellis[*](mellis dx.) ; unguium scabritiam[*](scabritium a. -iciam xv.a. Bas. exca- (-itiam R) VR.) cantharides[*](cantharidę Vdf. -taride x.) cum pice tertio die solutae aut locustae frictae[*](frictae av(S). Frutę r.om. rTH.) cum sebo hircino, pecudum sebum. aliqui miscent viscum et[*](et—et uiscum arG. om. rx. (et uiscum om. v.a.G).) porcillacam, alii aeris florem et viscum ita, ut tertio die solvant.

[*](Marc. 10, 24. Pl. iun. 23, 13–16. Marc. 10, 29. 30. 4. Diosc. II 11. eupor. I 210. Scribon. 46. Seren. 632. 633. Pl. iun. 23, 17. Marc. 10, 24. 25. 26.—Diosc. eupor. I 208. Seren. 804. Pl. iun. 73, 1–3.)