Naturalis Historia

Magicas vanitates saepius quidem antecedente[*](antecedente VGRdTfH. -tes E1. -tis E2v.) operis parte, ubicumque causae locusque poscebant, coarguimus detegemusque[*](detegi- musque V2e corr.d.) etiamnum. in paucis tamen digna

res est[*](res est Erv. res VGR. re dT.), de qua plura dicantur, vel eo ipso quod fraudulentissima [*](fraudelentissima VG. fraudendiss- E.) artium plurimum in toto terrarum orbe[*](orbi V1GR1. -bis E.) plurimisque saeculis valuit. auctoritatem ei maximam fuisse nemo miretur, quandoquidem[*](quandoque R1df.) sola artium tres alias imperiosissimas [*](periosissimas VGd.) humanae mentis complexa in unam se redegit [*](redigit VGR1dfH.). natam primum[*](prima (om. e) VG.) e medicina nemo dubitabit[*](dubitabit D cum U 655. -auit VGRE. -ant f. -at d(?)v.) ac[*](ac Erv. ae V1G. a r.) specie salutari inrepsisse velut altiorem sanctioremque[*](sanctiorem quam E. -que quam v. a. H.) medicinam, ita blandissimis desideratissimisque[*](desiderantissimisque VGdEVen.) promissis addidisse vires religionis[*](religiones R1T.), ad[*](ad om.VR1.) quas maxime etiam nunc caligat[*](calligat VG. alli- E.) humanum genus, atque, ut hoc quoque successerit[*](successerit CFW Müller p. 26. -ssit vet. Dal. sugges- serit Erv. -ggerit rGT.), miscuisse[*](miscuisset R1d.) artes mathematicas[*](mathematicas artes VRS.), nullo non avido futura de sese sciendi atque ea e[*](e Erv. om. r.) caelo verissime peti credente. ita possessis hominum sensibus triplici vinculo in tantum fastigii[*](fastigi V2. -idi d. fasdi V1. fas R1.) adolevit[*](adolebit dr. adel- R.), ut hodieque etiam in magna parte gentium praevaleat et in oriente regum[*](grecum VG. ///reco R1.) regibus imperet.

[*](Diog. Laert. prooem. 2. 8.) Sine dubio illic orta in Perside a Zoroastre, ut inter auctores convenit. sed unus hic fuerit an postea et alius, non satis constat. Eudoxus[*](eudoxius d.), qui inter sapientiae sectas clarissimam utilissimamque eam intellegi voluit, Zoroastren[*](zoroastren S. -trem dEv(D). -ten rG.) hunc sex milibus annorum ante Platonis mortem fuisse prodidit; sic et Aristoteles.[*](Isid. VIII 9, 1.) Hermippus, qui de tota ea arte[*](arte ea VRdS.) diligentissime scripsit et viciens c[*](centum (pro cen- tena) ll.v.) milia versuum a Zoroastre condita indicibus quoque voluminum eius positis explanavit, praeceptorem, a quo institutum

diceret, tradidit Agonacen[*](agonacen d2v(S). agan- d1. agonaecen VG. -neiscen (antea -naecen) Re corr. abonacem T. azonacen E. -cem G. az .... (reliquis margine abscisis) r.), ipsum vero quinque milibus annorum ante Troianum bellum fuisse. mirum hoc in primis, durasse[*](durase V1G.) memoriam[*](me- moriam REv. eorum rGT.) artemque[*](artem eamque dT.) tam longo aevo, non[*](non ego. om. ll.v.) commentariis intercedentibus[*](intercidentibus VGdS. non intercedentibus (-cid- rH) R(?)v(J).), praeterea nec claris nec continuis successionibus[*](succisionibus VGR1.) custoditam. quotus[*](quutus G. quot tulis E. istos v. a. G.) enim quisque hominum[*](hominum ego. cfr. IX 71. com- muni dTv. commi VGR.om.ErG.) auitu saltem cognitos habet[*](habent VG.), qui soli nominantur [*](co- gnominantur R (?) Ev. a. S.), Apusorum et Zaratum Medos Babyloniosque Marmarum et Arabantiphocum[*](arabantiphocum VGdTfH. -tephocum R. -tipphocum (-ochum E) Er. arabem hippocum v.) aut[*](aut dfH. au RFG. ab T.inVras. om.Erv(D).) Assyrium[*](assy- rium dfH. -um uero v. asirium rGFT.) Tarmoendam[*](tarmoandam T. -oenidam E. zarmocenidam v. a. H.), quorum[*](quorum—9 monumenta (-nim- S) Erv. om. rGTf.) nulla exstant monumenta? maxime tamen mirum est, in bello Troiano tantum de arte[*](ea arte Rdv. a. G.) ea silentium fuisse Homero tantumque operis ex eadem in Ulixis erroribus, adeo ut vel[*](uel ego. de VGR1d1. om. rv. (an potius id?).) totum opus non aliunde constet,[*](cfr. Cic. de divin. I 41, 91.) siquidem Protea[*](protea rC. -thea Ev. propterea VGd. praet- R.) et Sirenum cantus apud eum non aliter intellegi volunt, Circe[*](an uolunt, in Circe?) utique et inferum evocatione hoc solum agi. nec postea quisquam dixit, quonam[*](quonam RdVerc. quoniam VGVen. quo Ev.) modo venisset Telmesum[*](telme- sum ll.J. -misum S coll. V 107. -messum v.), religiosissimam [*](an religiosissimam in?) urbem, quando[*](quandam E. quon- v. a. B.) transisset ad Thessalas matres[*](matres V1GRdTfH. urbes V2Ev.), quarum[*](dist. U.) cognomen diu optinuit in nostro orbe, aliena[*](alienae v. a. J.) genti[*](genti dT. -tis Erv. -te VGRfU. cfr. XXIX 90.) Troianis utique[*](itaque Erv. a. S.) temporibus Chironis[*](chyronis r. cyr//nis R.) medicinisn medicis V2R1d. contentae[*](contentae & ego. -tae a V. (-ta ea S). -te & RdT.-tea G. -ta et ErG(D). -ta esset B. -ta est v.) et solo Marte fulminanti[*](fulminanti ego. -nati V1GR1d. -nante rv.).[*](cfr. Diog. Laert. prooem. 5.) miror[*](mior V1G. minor V2.) equidem Achillis populis famam[*](famem V1.) eius in tantum adhaesisse, ut Menander quoque, litterarum subtilitati sine[*](sine ErG. sin r. in v.) aemulo[*](aemulo VGdG. //mulo R. adem ulo Er. eadem telmesso v.) genitus, Thessalam cognominaret famulam complexam ambages feminarum detrahentium lunam. Orphea putarem e propinquo artem[*](propinquo artem ego. -pinquorum (-quin- G) VGd. -quo eam J cum Gron. -quo R(?)Ev(D).) primum intulisse[*](intulisse RdEv. pert- VGS. prot- f.) ad vicina[*](uicina VGRdTfH. -nas Erv. -nam U cum Gron.) usque superstitionis[*](superstitionis ego. cfr. XXXVII 123. -ones Ev. -onem RdTH. -stitutionem VG.) ac[*](ae VG. a S cum Gron.) medicinae [*](medicine G. -na S cum Gron.) provectum[*](prouectum VGRdTFS. profe- Ev. an prouectam? cfr. § 13. XXVI 20. (contra XXXVII 54).), si non expers[*](expers// V. -si T. -sis R1Gv. a. G.) sedes eius tota Thrace[*](thracem T. tracen VGE.) magices fuisset[*](fuissent V1GR1.). primus[*](primum VGR1.), quod[*](quod om.EG.) exstet[*](exstat G.), ut equidem invenio, commentatus[*](commentitus E.) est[*](est VGRdTS. om.EG. erat v.) de ea Osthanes Xerxen regem[*](regem dErv. -gem in- uenio ex (et R) V1GR. -gem ex V2.) Persarum bello, quod is[*](is dv. si VGR. his Er.) Graeciae intulit, comitatus ac velut semina artis portentosae sparsit[*](sparsit RU. isp- VGdT. insp- S. sparsisse rG. aspersit C. -sisse Ev.) obiter infecto[*](inficto VG. interfecto Ev. a. C.), quacumque commeaverat[*](commeauerat Re corr. v(U). commoa- E. commemorat f. commeauerant (cum- VG) rS.), mundo. diligentiores paulo ante hunc ponunt Zoroastren[*](zoroastren S. -sten VGR1d. -strem rv(D).) alium Proconnensium. quod certum est, hic maxime Osthanes[*](ostanes VGEre corr.) ad rabiem, non aviditatem modo scientiae[*](scientiam VGR1d.) eius, Graecorum populos egit. quamquam animadverto [*](animaduerfo V1Gd. -er/// R1.) summam[*](summo E.) litterarum claritatem gloriamque[*](gloriamus R1G.) ex ea scientia antiquitus et paene semper petitam. certe Pythagoras , Empedocles[*](emperpeducles VGd.), Democritus, Plato[*](platon R. placon d.) ad hanc discendam navigavere exiliis verius quam peregrinationibus susceptis, hanc reversi praedicavere, hanc in[*](in Erv. om. r.) arcanis habuere . Democritus Apollobechen[*](apollobechen dfrH. -chem VGTD. -che R. -llonecen E. -nicem v.) Coptiten[*](coptiten dH. -tem VGfD. copiten RT. captidenent (-itenent r) Er. -nem v.) et Dardanum e[*](e REv(U). et rSJ.) Phoenice[*](phoenice v(U). -cen R. -cem SJ. phenicae E. -cen dT. phonicen VG.) inlustravit voluminibus Dardani in sepulchrum eius petitis, suis vero ex disciplina eorum editis. quae recepta ab ullis[*](aliis v. a. S.) hominum atque transisse per memoriam aeque ac nihil in vita mirandum est;[*](Isid. VIII 9, 2.) in tantum fides istis fasque omne deest, adeo ut qui[*](qui om.E.) cetera in viro[*](inquit uiro E.) probant, haec[*](hanc E.) opera eius esse infitientur[*](infitientur ego. infici- ll.v. cfr. II 112. VI 23.). sed frustra. hunc enim maxime adfixisse animis eam[*](eam Erv. eadem r.) dulcedinem[*](dulcedine d.) constat. plenumque miraculi et hoc, pariter utrasque artes effloruisse, medicinam dico magicenque, eadem aetate illam[*](aetate illam (ilium E) Ev. -atelle G. etatella d. -lle V1. & pelle R. et apelle V2.) Hippocrate [*](hippocraten d. -tem E. -ogratem G.), hanc Democrito inlustrantibus, circa Peloponnensiacum Graeciae bellum, quod gestum est a trecentesimo[*](an excidit uicesimo?) urbis nostrae anno.[*](cfr. Pauli apost. epist. ad Timoth. II 3, 8.) est et alia magices factio a Mose[*](mose v. muse E. -sę r. musa d. mus/// R. mus V.) et Janne[*](et ianno E. etiamne d. -num v. a. G.) et Lotape ac[*](lotape ac ll.Brot.(U). -pea v. a. B(HS). iotape G. iochabela B.) Iudaeis pendens, sed multis milibus annorum post Zoroastren[*](zoroastren RS. -rem rv.). tanto recentior est Cypria. non levem et Alexandri[*](alexandria R.) Magni temporibus auctoritatem addidit professioni[*](professionis E. -ne V1Gd.) secundus Osthanes[*](hostanes E. osta- r ostea- VGR.) comitatu eius exornatus, planeque, quod nemo dubitet, orbem terrarum peragravit.

Extant certe[*](itaque (pro certe) Ev. a. H.) et apud Italas[*](italos E. -les VG.) gentes vestigia eius in XII tabulis[*](eius cinxit talibus VGd.) nostris aliisque argumentis, quae priore[*](28,17) volumine exposui[*](exposuit E.). DCLVII[*](DCLII VGR1d.) demum anno urbis[*](orbis V.om.R1.) Cn. Cornelio Lentulo P[*](P. om.RE.). Licinio Crasso cos. senatusconsultum factum est[*](est om.R1E.), ne homo immolaretur, palamque fit[*](fit VGRdTfJ. om.Erv(D). fuit H(U). et S. an eft, ut XVIII 104. XXVIII 118. XXIX 11, vel fit?), in tempus illut[*](illud G(U). filiut (fil- R) ll. filuit v(S). illud ut J.) sacra prodigiosa[*](sacri prodigious v. a. G (HS).) celebrata[*](celebrata ErG(D). -tio rTfH.).[*](Dion. Halic. I 38. Solin. 21, 1.—(Sueton. Claud. 25 coll. cum Sueton. Tib. 36.) Tacit. ann. II 32.) Gallias utique possedit, et quidem ad nostram memoriam. namque Tiberii Caesaris principatus[*](principatu V2e corr.) sustulit Druidas eorum[*](an earum?) et hoc genus vatum medicorumque. sed[*](sed G. cfr. IX 104. ipse ll. per SC J non apte coll. Sueton. Tib. 36 et Claud. 25. an exciderunt aliqua, ut expulit. sed?) quid ego haec commemorem in arte[*](artem VGv. a. G.) oceanum quoque transgressa et ad naturae inane pervecta [*](perlecta VG.) ? Britannia hodieque eam adtonita[*](attonite (anto- E) REv. a. S(U).) celebrat tantis caerimoniis, ut dedisse[*](udidisse VG.) Persis videri possit. adeo ista toto mundo consensere, quamquam discordi[*](discordia E.) et sibi ignoto. nec[*](non Ev. a. H.) satis aestimari potest[*](post E.), quantum Romanis debeatar, qui[*](quis R.) sustulere monstra[*](nostra E.), in quibus hominem occidere religiosissimum erat, mandi vero etiam saluberrimum[*](saluberrimum erat VGRd.).

[*](cfr. Plin. XXXVI 142.) Ut narravit Osthanes, species eius plures sunt. namque ex aqua[*](ex aqua ego. et aqua VGRdTfH(U). et ex aqua B(S). e aqua r. ea quae (a add. v) Ev.) et sphaeris et aëre[*](et ex aere Erv. a. H. et//// R.) et stellis et lucernis ac pelvibus securibusque[*](peluibusque E.) et multis aliis modis divina promittit[*](promit V1Gvet. Dal.), praeterea umbrarum inferorumque colloquia . quae omnia aetate nostra princeps Nero vana falsaque

comperit. quippe non citharae[*](cytharae r. cyrae R.) tragicique[*](tragicique Erv. -gique r.) cantus libido illi maior fuit, fortuna rerum humanarum summa gestiente in profundis animi[*](animis VGd.) vitiis, primumque imperare dis concupivit[*](concupiuit Erv. -pit r.) nec quicquam generosius voluit[*](uoluit EB. ual- rGTfv(H).). nemo umquam ulli artium[*](artium umquam ulli VR1S.) validius favit. ad hoc[*](haec Rd(?) v. a. S.) non opes[*](opus E.) ei[*](ei G. est E.om. rD. illi v.) defuere, non vires, non discentis[*](dicentis E. discentes V1G. -ndi v. a. H.) ingenium, quae non alia[*](quae non alia VGdTfES. quę alia n??? r. q??? n??? R. non alia H. aliaque non v.) patiente mundo! inmensum, indubitatum exemplum est falsae artis, quam dereliquit Nero; utinamque inferos potius[*](poti VG.) et quoscumque de suspitionibus suis deos consuluisset , quam lupanaribus atque prostitutis mandasset inquisitiones [*](inquisitione d.) eas! nulla profecto[*](profecta VGR1.) sacra, barbari licet ferique ritus, non mitiora quam cogitationes eius fuissent. saevius sic nos replevit[*](repleti VGR1S.) umbris.[*](Sueton. Nero 51.—Dio Cass. epit. LXIII 2. 5.) sunt quaedam Magis perfugia, veluti lentiginem habentibus non obsequi numina aut[*](ut v. a. H.) cerni. an[*](an ego. non dTEv, om. rH. num P.) obstitit[*](obstitit dT(P)U. -stet VGfH(J). poffent Ere corr. poffint v.) forte hoc in illo? nihil membris[*](membris ll.v. an in ceteris?) defuit. nam dies eligere certos[*](cereos VGd.) liberum erat, pecudes vero[*](uere VG.), quibus non nisi ater colos[*](color d. culos VG.) esset, facile[*](facile dv. -les VG. facie Ere corr.) ; nam[*](iam P.) homines immolare etiam gratissimum. Magus ad eum Tiridates [*](tiridates B. mitridates (-tidrates E) ll. v.) venerat Armeniacum de se triumphum adferens et ideo provinciis gravis.[*](cfr. Strabo XV 3, 16 p. 733.) navigare noluerat[*](noluerunt E.), quoniam[*](quo VG.) expuere in maria[*](mari artis quae VG. marianis quem d.) aliisque mortalium necessitatibus violare naturam eam fas non putant. Magos secum adduxerat[*](abduxerat Vd.), magicis etiam cenis eum initiaverat; non tamen, cum regnum ei daret, hanc ab eo artem accipere valuit[*](ualuit dv. uol- r.). proinde ita persuasum[*](persuasit d2in ras.) sit, intestabilem, inritam, inanem esse, habentem tamen quasdam veritatis umbras, sed in his veneficas artes pollere, non magicas. quaerat aliquis, quae sint mentiti[*](mecum titi (tibi VG) VGd.) veteres[*](ueteres dv. -ris rD.) Magi, cum adulescentibus[*](aduliscentibus nouis VGE.) nobis visus Apion[*](apion RG. appion rv.) grammaticae artis prodiderit cynocephalian herbam, quae in Aegypto vocaretur osiritis[*](osiritis S. -tes Erv. -ipitis r. osyrites Lugd.), divinam et contra omnia veneficia, sed si tota[*](ea (pro tota) Ev. a. H.) erueretur[*](rueretur Vf. reuer- G.), statim eum, qui eruisset, mori, seque evocasse[*](euocasse Erv. -sset (uo- R) r.) umbras ad percunctandum Homerum, quanam[*](quana VG. quam E. qua v. a. H.) patria quibusque parentibus genitus esset, non tamen ausus profiteri, quid sibi respondisse[*](respondisse (-dit se E1) diceret ll.v. cfr. § 4. -disse uideretur coni. S. -disset D cum luc. p. 48. (cfr. Müller de stilo p. 151 not. 80). an vero respondisse crederet?) diceret.

[*](Isid. XII 3, 5. cfr. Plin. IX 178. XI 139.) Peculiare[*](peculiari V1G. -ris V2.) vanitatis sit argumentum, quod animalium cunctorum talpas maxime mirantur tot modis a rerum[*](arearum V.) natura damnatas, caecitate[*](cecitates E. -tis v. a. G.) perpetua[*](per- petuas VGE. -uae v. a. G.), tenebris[*](tenebras E.) etiamnum aliis[*](aliis RdEv(G). alis VG. altis Verc.(D).) defossas[*](defossa E.) sepultisque similes. nullis aeque[*](reque VGd2in ras.) credunt extis[*](exiti in E.), nullum[*](nullius Vd.) religionum[*](regionum G. religionis Ev. a. S. sed cfr. XXVIII 24. XXXV 177.) capacius iudicant[*](iudicat E. ///dicant V. todi- G.) animal, ut, si[*](ut si quis (qui S) dErin ras. iuffi (-ffe G) qui VG. funt qui T.) quis cor eius recens palpitansque devoret[*](deuoret V1GRdTfH. -raret V2E1. -rarit E2v(D).), divinationes [*](diuinationes d. -onis rv.) et rerum efficiendarum eventus promittant.[*](Pl. iun. 109, 8.) dente[*](dente e VG.) talpae vivae exempto sanari dentium dolores adalligato[*](adalligate VGR. -ta r.) adfirmant. cetera[*](cetera Erv(H). -re R. -ro G. celere r.) ex eo[*](id ex eo Er.) animali[*](animalia VGR1.) placita[*](placida VG.) eorum suis

reddemus[*](reddamus E.) locis. nec quicquam probabilius invenietur quam muris aranei morsibus adversari[*](aduersarias G. -ies V1. -ios f.) eas, quoniam et terra[*](ter- ram Ev. a. G.) orbitis[*](urbiti sunt VG. orbitis R1.), ut diximus, depressa adversatur[*](depressam auersantur v. a. G.).

[*](29,89)

[*](cfr. Plin. XXXII 82.) Cetero dentium[*](ceterum Ev. a. H.) doloribus, ut iidem narrant, medetur [*](medentur E.) canum, qui rabie[*](rabie in E. -iem Tv. a. G.) perierunt[*](perierunt d(?)G. perferunt r. praef- v.), capitum cinis crematorum sine carnibus instillatus ex oleo cyprio[*](cyprio ll. Verc.(S). -ino v(G). cfr. nota ad XXIX 106.) per[*](per partem cuius E.) aurem, cuius e parte[*](an a parte? cfr. § 23. 26. XXVII 89. XXXII 31. XXV 166. XXII 70. XXIV 77, al.) doleant, caninus[*](caninus—8 doleat om.E.) dens sinister maximus, circumscariphato[*](circumscari- phato S, item infra. cfr. XXXII 79. 82(B). -ifato (-iftico R1) ll.D. -ificato v.) qui doleat, aut draconis os e[*](osse V2. os E.) spina, item enhydridis; est autem serpens masculus et albus[*](alius d.). huius maximo dente circumscariphant[*](circum- scarifantur d. -ficant v. a. S.), aut[*](aut VGED. at rv.) in superiorum[*](superiora d. -re VGR1v. a. G.) dolore[*](dolore om.E.) duos superiores adalligant, e diverso inferiores.[*](Seren. 240. Pl. iun. 27, 21. Marc. 12, 21.—Diosc. II 69.) huius adipe[*](adipse V1G. -ipe se V2.) perunguuntur[*](perunguuntur Ev(D). -guentur rJ. -gentur R. unguentur (inung- d1) rS.) qui crocodilum captant. dentes scariphant [*](scariphantur d. -ificantur H. -ifi- cant v. escarifan V1GR. -fant V2r.) et[*](et om.VGdR1H.) ossibus lacertae e[*](e REv. et r. ex D.) fronte luna plena exemptis ita, ne terrain adtingant. colluunt[*](coluunt VJ.) dentibus caninis decoctis in vino ad dimidias partes. cinis eorum pueros tarde dentientes[*](dentis VGR1. -tantes T.) adiuvat cum melle. fit eodem modo et dentifricium. cavis dentibus cinis e murino fimo inditur[*](inditam E.) vel iocur lacertarum aridum.[*](Diosc.II 72. P. iun. 27, 22–27. Marc. 12, 31. Seren. 243.) anguinum cor, si mordeatur[*](mordetur T. -ditur V1GR1.) adalligeturve[*](adalligeturue J. -getur r. -gatur E. et (aut v) alli- getur V2in ras. (v)S. ue RGF. uue dT.), efficax habetur. sunt inter eos qui murem

bis in mense iubeant mandi doloresque ita cavere[*](cauere VGRdTfH. -ri Ev(D).). vermes terreni decocti in oleo infusique auriculae, cuius a parte doleant[*](doleat ED. sed cfr. Pl. iun.), praestant levamentum. eorundem cinis exesis dentibus coniectus[*](coniectus rPl.iun.v. coie- E.cfr. nota ad XXIX 95. collectus dD. -tis r. colutis J. (insertus Marc.).) ex facili[*](ex facile VGR.an et cera obturatus facile? cfr. Pl. iun. et Marc.) cadere eos cogit, integros dolentes inlitus iuvat[*](iubat VG. iuuant E.) ; comburi autem oportet in testo[*](testa Rd(?)Pl. iun. Marc. v. a. S. cfr. nota ad XXVIII 234.). prosunt et cum mori[*](commori R.) radice[*](radices VR1.) in aceto scillite[*](scillite rv. -to V2E. -tio d. -icio rT.cfr. nota ad XXVI 114.) decocti ita, ut colluantur[*](coluantur VJ.) dentes.[*](cfr. Plin. XXV 171. XXVII 89.—Marc. 12, 64.— cfr. Plin. XXIX 62.—Pl. iun. 28, 1–3. Marc. 12, 33. 11, 30.) is quoque vermiculus, qui in herba Veneris labro appellata invenitur, cavis dentium inditus[*](indutus VGR1.) mire prodest. nam urucae[*](eru- cae R(?)v. a. S.)e[*](e ego. om. ll.v.) brassicae foliis[*](foliis ego. eius ll.v. etiam coni. H. cineris Müller emend. V 8.) contact[*](contractu R.) cadunt , et e[*](et e rv. et a ED. e rS.) malva[*](malba V.) cimices infunduntur auribus cum rosaceo . harenulae, quae inveniuntur in cornibus coclearum, cavis dentium inditae[*](induta VGR1.) statim liberant dolore. coclearum inanium cinis cum murra gingivis prodest, serpentis cum sale in olla exustae cinis cum rosaceo in contrariam aurem infusus, anguinae[*](anguine E. -ni VGR1.) vernationis membrana cum oleo taedaeque resina calefacta et auri alterutri infusa—adiciunt aliqui[*](dist. D.) tus et[*](et om.VGR1dJ.) rosaceum—; eadem cavis indita, ut[*](ut—18 cadant om.V1GR1.) sine molestia cadant, praestat[*](praestat VGEv(D). -tant r(?)H.). vanum arbitror esse circa[*](circa om.Ev. a. H.) canis ortum[*](ortu v. a. H.) angues[*](angues Rdv. -uis rS.) candidos membranam eam exuere[*](exuere fv. ex aure dEr. ex ore VG. ex ere R.), quoniam ante ortum[*](ante ortum ego. neutrum ll.v(D). nec G.) in Italia visum est multoque minus credibile in tepidis regionum[*](regionum VGRfS. -nibus d(?)Erv(D).)tam[*](tam v. iam ll.) sero exui. hanc autem vel inveteratam[*](inueteratam v. -atae E. -ate r. (an inueterati? cfr. § 128).) cum cera celerrime[*](celerme V.) evellere tradunt. et dens anguium[*](minuit Erv. a. H.) adalligatus dolores mitigat.[*](Pl. iun. 28, 3. 4. Marc. 12, 61.) sunt qui et[*](et Erv. om. rG.) araneum animal ipsum[*](ipfum ll. v. an uiuum?) sinistra manu captum tritumque in rosaceo et in aurem infusum, cuius[*](cuius a VGRdv. cui in ipfa E.) a parte doleat[*](doleant coni. S coll. § 21. 23.), prodesse arbitrentur [*](arbitrantur d. -ratur V.). ossiculi[*](ossiculi VGRdJ. -lis Erv.) gallinarum in pariete[*](pariete ll.v. an panno (ortum ex panne) vel puxide? sed cfr. § 51.) servati[*](servati/// dJ. -tis rGv.) fistula[*](fistula v. -las ll.) salva[*](salui V1G.) tacto[*](tacto Erman. Dal. S. -tu rG. adacto v.) dente vel gingiva scariphata[*](scarificata v. a. S. cfr. § 21.) proiectoque ossiculo statim dolorem abire tradunt, item fimo corvi lana adalligato vel passerum cum oleo calefacto et proximae auriculae infuso[*](infusae V.). pruritum quidem intolerabilem facit, et ideo utilius [*](utilius VGRdTv(S). tolerabilius EG.) est passeris pullorum sarmentis crematorum cinerem ex aceto infricare[*](infricate Vd.).