Naturalis Historia

alga rufa[*](rufa VRdTfv(H). ruba E. -bra G.) scorpionum[*](et scorpionum Rd(?)v.a.S.) ictibus.— Actaea gravi foliorum odore, caulibus asperis[*](asperis ll.v(G). anisi B.), geniculatis , semine nigro ut hederae, bacis mollibus, nascitur in opacis et[*](et Erv.om.r.) asperis aquosisque. datur acetabulo pleno interioribus feminarum morbis.[*](Diosc. IV 180. cfr. Plin. XXIII 19.) — Ampelos agria[*](agaria R. agrias Er.) vocatur

herba foliis duris, cineracei coloris, qualem in satis diximus, viticulis longis, callosis, rubentibus qualiter flos[*](23,19) quam[*](quam VRdf. quem Ev.)[*](dist.J.) Iovis flammam[*](flaminam E1.) appellamus[*](appellauimus B.). in uvolis[*](uuolis J e Diosc. uolis V1R. uiolis dB coll. XXI 67. obilis E (ignob- v). obolis V2r.) fert semen simile Punici mali acinis. radix eius decocta in aquae[*](aquae Ev. aqua r.) cyathis ternis[*](duobus ll.v.), additis vini Coi cyathis II, alvum solvit leniter ideoque hydropicis[*](hypocritis d.) datur. uvolae[*](uuolae J. uoluae V1. uul- V2Rdv. uole E.) vitia[*](uitia et d(?)v.a.J.) cutis in facie mulierum emendant[*](emendant EJ. -at rv.). ischiadicos quoque uti[*](uti dv. uri VRf. heuri E.) hac herba prodest tusa cum foliis et inlita cum suco suo.

[*](Diosc. III 25. 23 (24). Th. H. IX 17, 4. cfr. Plin. XI 194. Isid. XVII 9, 60) Absinthii genera plura sunt: Santonicum appellatur e[*](a (bis pro e) R(?)v.a.S.) Galliae civitate, Ponticum e Ponto, ubi pecora pinguescunt illo et ob id sine felle reperiuntur, neque aliud praestantius, multoque[*](multorumque E. -tumque man. Dal.) Italicum[*](italicum dH. -co VREv(S).) amarius, sed medulla Pontici dulcis[*](dulci R.). de usu eius convenit, herbae facillimae atque inter paucas utilissimae, praeterea sacris populi Romani celebratae peculiariter, siquidem Latinarum feriis quadrigae certant in Capitolio victorque absinthium bibit, credo, sanitatem praemio[*](in praemio dTfS.) dari honorifice arbitratis maioribus.[*](Diosc. III 23.) stomachum corroborat, et ob hoc sapor eius in[*](crassatur dT.) vina transfertur, ut diximus. bibitur et decoctum aqua[*](14,109) ac[*](dist. ego.) postea nocte et die refrigeratum sub diu[*](diu V1RdJ. dio rDal. diuo Ev (D). die V2. cfr. XIV 136 extr. XXI 84. XXVIII 127. 225. XXX 84.) ; decoci VI[*](decoci VI ego. -octi (-octis REv) sex ll. v.) drachmis foliorum cum ramis suis in caelestis[*](caelesti R.) aquae sextariis [*](tribus ll. v.) III oportet, nec non[*](nec non ego. cfr. XXVIII 130. nec ll. et v.) salem[*](sale Vd.) addi vetustissimi[*](uetustissimi ego. -me Erv. -mum D cum U 572. uetus sine rTfS.) usus est[*](usus est (scriptum olim usust) ego. usu est ll.S. in usu est v.).

bibitur et madefacti dilutum; ita enim appelletur[*](appellatur v.a.H (S).) hoc genus . diluti ratio ut[*](aut E.), quisquis fuerit modus aquae[*](aqua Vd.), tegatur per triduum. tritum raro in usu est, sicut et sucus expressi [*](expressi Ev(J). -ssus (-raessus V) rTfS.). exprimitur autem, cum primum semen turgescit, madefactum[*](septem ll. v.) aqua triduo recens aut siccum VII diebus, dein[*](deinde R(?)v.a.S.)[*](decem ll.v.) coctum in aēneo vaso[*](uaso ES. -se rv.) ad tertias x heminis[*](eminis E.) in aquae sextariis XLV iterumque percolatum, herba electa[*](herba electa (i. e. exempta) ego. cfr. Diosc. III 7 et CFW Müller p. 11. 12. -bae lecta V. -bę leciti R -bae ita E. -be lento d. -ba lente v. -ba eiecta lenta Verc. -ba elisa D cum U 573. lente H.), coquitur ad crassitudinem mellis, qualiter ex[*](ex v. et ll.) minore centaurio[*](centaurio Ev (S). -reo r Verc.(Dal.).) quaeritur [*](uncos posui cum Dal.) sucus. sed hic [absinthii] inutilis stomacho capitique est, cum sit ille[*](illo VRd.) decoctus[*](decoctus man. Dal. v. -tis ll. -ti TG. [ saliberrimus V. salu- berrimum E.) saluberrimus.[*](Celsus II 24. 31. Scribon. 141. Marc. 28, 2. 30, 37.) namque adstringit[*](adstringi E.) stomachum bilemque[*](que om.VR1T.) detrahit, urinam ciet, alvum emollit et in dolore sanat, ventris animalia pellit, malaciam [*](malachiam E. -litiam Rd.) stomachi et inflationes[*](inflationes C e Diosc. inflammat- ll.fv.) discutit[*](discitit E.) cum sile et nardo Gallico, aceti exiguo addito, fastidia absterget, concoctiones adiuvat, cruditates[*](crudelitates E1.) detrahit cum ruta et pipere et sale. antiqui purgationis causa dabant[*](databant R1fS.) cum marinae aquae veteris sextario[*](sex et tribus ll.v.) seminis VI drachmas[*](drachmis E1v.a.S.) cum III salis, mellis[*](uel mellis E1D. et me- v. cfr. Marc.) cyatho; efficacius purgat duplicate sale.[*](Lucret. I 936. cfr. Celsus IV 15. 16.) diligenter autem teri debet propter difficultatem. quidam et in polenta dedere supra dictum pondus, addito puleio, alii pueris [folia] in[*](in folia in E.uncos posui cum H. sicca ut VdTrH cum Gron. siccat E. -cca R. sic ut v.) fico sicca, ut amaritudinem fallerent. thoracem purgat cum iride sumptum. in regio morbo crudum bibitur cum apio[*](apio VRdTfv(H). adipe Er. opio G.) aut adianto[*](idianto VR.). adversus inflationes[*](in- flammationes VRf.) calidum[*](caldum VfS.) paulatim sorbetur ex aqua, iocineris causa cum Gallico nardo, lienis cum aceto aut pulte aut fico[*](fico Erv. fingo VR. fungo d.) sumitur.[*](Scribon. 192. Diosc. eupor. II 160. 141. 142. 123. I 59. 60.) adversatur fungis ex aceto, item visco, cicutae ex vino[*](cicutae vino VR1.) et muris aranei morsibus, draconi marino, scorpionibus. oculorum claritati multum confert, epip]horis cum passo inponitur, suggillatis cum melle. aures decocti[*](decocti ego. -te Rd. -tae r(S). -tum v.) eius vapor[*](uapori E. -ris R(?)v.a.S.) suffitu sanat aut, si manent[*](manet (-nat v) sanies Ev.a.H.) sanie, cum melle tritum. urinam ac menses[*](tres quattuorue ll.v.) cient III IIIIve ramuli cum Gallici nardi radice una[*](sex ll.v.), cyathis aquae VI, menses privatim cum melle sumptum et in vellere[*](bellere E.) adpositum. anginae subvenit cum melle et nitro. epinyctidas ex aqua sanat, volnera recentia prius quam aqua tangantur inpositum, praeterea capitis ulcera. peculiariter ilibus inponitur cum Cypria cera aut cum fico[*](aut fico dT.). sanat et pruritus. non est[*](est om.dT.) dandum in febri.[*](Pl. inn. 65, 3.) nausiam[*](nausiam ego. -seam TfH.-sia V1Rd. -sias V2ErS. -seas v. cfr. VIII 99. XX 256. XXIII 96. XXVI 112. (de plur. num. cfr. XX 153. 162. 225. XXI 123).) maris arcet in navigationibus potum, inguinum tumorem in ventrali[*](uentralia dT.) habitum. somnos adlicit[*](adlicet VR. -ciet Er.) olfactum aut inscio sub capite positum. vestibus insertum tineas arcet. culices ex oleo[*](oleo Ev. aceto r. cfr. Diosc.) perunctis[*](peruncus Vd1. -ngus R1. -nctus T.) abigit et fumo, si uratur. atramentum librarium ex diluto eius temperatum litteras a musculis[*](musculis d(?) B e Diosc. muscis rTfv.) tuetur. capillum denigrat absinthii cinis unguento rosaceoque[*](rosaceo S cum vet.Dal.) permixtus.[*](Diosc. III 24. cfr. Plin. XXXII 100.) — Est[*](permixtus est E.) et absinthium marinum , quod quidam seriphum[*](seriphum S. -pum E. -phium v. seryphum r.) vocant, probatissimum in Taposiri[*](intra positi d.) Aegypti. huius ramum Isiaci praeferre sollemne habent. angustius priore minusque amarum, stomacho inimicum, alvum mollit[*](aluum foluit dT. (an emollit?).) pellitque animalia interaneorum. bibitur cum oleo et sale aut in farinae trimestris sorbitione dilutum. coquitur quantum manus capiat in aquae sextario ad dimidias.