Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

alii adiciunt et puleium, quod ieiunus[*](ieiunus drv. ie unus E. te (si V2S) ieiunus VR.) quis[*](quis ll.v(S). qui G. cfr. XXVIII 48.) legerit: si post[*](post se v. posset ll.) se alliget, inguinis dolores prohibet aut sedat[*](prohibent aut sedant E.) coeptos.[*](Diosc. III 49. II 152. IV 42. III 159. IV 102 (cfr. Plin. XXVI 122).) inguinalis[*](inguibus E.), quam quidam argemonion[*](argemonion TJ. -onio VRf. -on Er. -onem dv ex ind. cfr. XXIV 176.) vocant, passim in vepribus nascens, ut prosit[*](prosit inguinibus d(?)v. a. S.), in manu[*](mano VR1.) tantum[*](lanium VR1d.) habenda est[*](est om.dT.).

Panos sanat panaces ex melle[*](cum melle Ev. a. S.), plantago cum sale, quinquefolium, persollatae[*](persollatae J. -ollae dEr. -ole r. -olatae v.) radix ut in[*](ut in dErv. aut r.) strumis, item damasonium,[*](24) verbascum cum sua radice tusum, vino aspersum folioque involutum et ita in cinere calefactum, ut inponatur calidum[*](ca- lidum om.VR1d.).[*](Diosc. IV 76. 168. Marc. 32, 49.) experti adfirmavere plurimum referre, si virgo inponat nuda ieiuna[*](ieiuno d(?)Ev. om. rTf.) ieiuno et manu supina tangens dicat: Negat Apollo pestem posse crescere cui[*](cui ll.TH. quam v.)

nuda virgo restinguat atque ita retrorsa[*](retorsa dTman. Dal.) manu ter dicat[*](necat E. negat—p. 206, 2 dicat om.R1.) totiensque despuant[*](dispuant Vv. a. C.) ambo. medetur et radix mandragorae [*](man- dragora E.) ex aqua, radicis scamoniae decoctum cum melle, sideritis cum adipe vetere contusa[*](contusa—5 uetere VRdTf(Verc.)S. om.Ev(J).), marruvium[*](marruuium RD. mauruu- V. marrubium (marrhu- f) dTf(Verc.) S. cfr. nota ad XXV 43.) cum axungia vetere, vel Chrysippios[*](chrysippius T. -ppos E. -ppea d(?). v. a. S.) cum ficis pinguibus. et haec ab inventore habet nomen.

[*](Diosc. III 138 (Plin. XXV 75). Marc. 33, 63.—Diosc. IV 20 (eupor. II 96).—cfr. Plin. XXV 155.—Plin. XIX 151. XX 110. Diosc. II 151.) Venerem in totum adimit, ut diximus, nymphaea [*](nymphaeae dE.) Heraclia[*](eracliam E.), eadem semel pota in XL dies, insomnia[*](25,75) quoque veneris a ieiuno pota et in cibo sumpta. inlita quoque radix genitalibus inhibet non solum venerem, sed et affluentiam[*](afluentiam V. affluentia E.) geniturae; ob id corpus alere[*](alere Erv. habere rf.) vocemque dicitur. adpetentiam veneris facit radix e[*](e om.E.) xiphio superior data potui[*](potui d. -tu rv.) in vino, item quam cremnon[*](cremnon ll. D. eremon Ven. crethmon C. -mos Verc.) agrion appellant, orminos[*](orminos (hor- Dal.) v. -menos ll.fS.) agrios cum polenta contritus[*](con- trita G.).

[*](Diosc. III 132. 131 (eupor. II 96). Th. H. IX 18, 3.) Sed inter pauca mirabilis[*](mirabilis VRdv. milias r. -lia E.) est orchis[*](horchis E.) herba sive serapias[*](serapias C e Diosc. -piis VR. -pis E. sarapis d. -pias v.), foliis porri, caule palmeo, flore purpureo, gemina radice testiculis simili, ita ut maior sive, ut aliqui dicunt, tenuior[*](tenuior (-uuior R) ll.Tfv(J). durior C. an plenior? cfr. Diosc.) ex aqua pota excitet[*](excitat E.) libidinem, minor sive mollior e lacte caprino inhibeat. quidam folio scillae esse dicunt leviore ac minore, caule spinoso. radices[*](radice Vd.) sanant oris ulcera , thoracis pituitas, alvum sistunt e[*](e Ev. et r. ex D.) vino potae.

[*](Diosc. III 131. Isid. XVII 9, 43. cfr. Plin. XXVII 65.) Concitatricem vim habet[*](habet et ego. -bent V. -bet rv. -bet ut vet. Dal.)et satyrion. duo eius genera:

longioribus[*](longioribus VE. una long- r(?)v. cfr. § 103 et Müller de stilo p. 91.) foliis quam[*](quattuor ll. v) oleae, caule IIII digitorum, flore purpureo, radice gemina ad formam hominis testium, alternis annis intumescente[*](intumescente V2Erv(S). -nture V1R. -nte ea dTH.) ac residente. altera[*](alteria E.) satyrios[*](saturios E.) orchis cognominatur et femina[*](femina v. -nam ll.fS.) esse credita est[*](credita est ego. -itam ll.S. -itum J coll. VIII 78. -itur v(D). cfr. § 100. 120. II 127. 166. VIII 3. XVI 234. XVII 163. XIX 128. XXXV 202. XXXVI 201 al. (an vero praedicant (cfr. XXIII 72)—nam creditant vix credibile—vel feminam inuenio esse creditam?).). distinguitur internodiis et ramosiore frutice, radice fascini[*](fascinis E. -nis utili v. a. S.). nascitur fere iuxta mare. haec tumores et vitia partium earum[*](erum E. earum erumpentia v. a. H. an uerendarum? cfr. II 93.) cum polenta inlita sedat vel per se trita[*](trita VRv (S). illita dT.om.ErH.). superioris [*](supe- riori E.) radix in lacte ovis colonicae data nervos intendit, eadem ex aqua remittit.[*](Diosc. III 133. 134. (eupor. II 96).) Graeci satyrion foliis lilii[*](lii R.) rubris[*](rubris VRd(Ven.)S. -ri Erv.), minoribus[*](tribus ll. v.) et III non amplius e terra exeuntibus tradunt, caule levi, cubitali, nudo, radice gemina, cuius inferior pars et maior mares gignat, superior ac minor feminas. et aliud genus satyrii[*](satyrii dG. -rit VR. -ri rS. -rion v. siri E.) erythraicon[*](ery- thraicon G e Diosc. -threcon (-thecon R1) ll. -thronion vel -thro- coccon v.) appellant, semine[*](se semine E.) viticis[*](urticis dT.) maiore, levi, duro[*](doro V1R1.), radicis cortice rufo[*](rubo Er. -bro v. a. S.) ; intus[*](dist. ego e Diosc.) album[*](aluum E.) includi sapore subdulce[*](sebdulce V1. sed dulce V2.), fere[*](fere VRdG. fertur Ev (D).) in montuosis[*](montosis Ev. a. H. cfr. § 72 et nota ad XXV 64.) inveniri. venerem, etiam si omnino manu teneatur radix, stimulari[*](stimulare S.), adeo[*](magis adeo v. a. G(S). an at eo magis?) si bibatur in vino austero; arietibus quoque et hircis segnioribus[*](senioribus E.) in potu dari, et a Sarmatia[*](sarmatia J. -ata VdS. -at RE. -atis v.) equis ob adsiduum laborem pigrioribus in coitu, quod vitium prosedamum vocant. restinguit vim eius aqua mulsa
aut lactuca sumpta.[*](Th. H. IX 18, 6. 5. (cfr. Plin. XXVI 162).—Th. H. IX 18, 9.) in totum quidem Graeci, cum concitationem hanc volunt significare, satyrion appellant, sic et crataegin[*](crataegin R (?)H. -tegin Ev. -ecin d. cretecin V.) cognominantes[*](cogno- minant/// dT.) et thelygonon[*](thelygonon Tfrv. -ligon VRd. teliquo non E. -icon Ven.) et arrhenogonon[*](et arrhenogonon (arre- S) H e coni. Dal. et arre (arrhe d. a r) gonon ll.T.del. v.), quarum semen testibus[*](testibus ego. -tium (ortum e -tiuuf) REv. -tilim V. -tilium d.cfr. § 95. 162. nov. luc. p. 28.) simile est. tithymalli quoque ramorum medullam habentes ad venerem proniores fieri dicuntur. prodigiosa sunt quae circa hoc tradit[*](tradit VdTfEv(S). -didit R (?)C.) Theophrastus , auctor alioqui[*](aliqui VE.) gravis, septuageno[*](an septuagesimo? cfr. Theophr.; aliter de rebus iteratis XVII 41. XXVIII 228.) coitu durasse[*](durare v. a. G.) libidinem contactu herbae, cuius[*](cuius VE. cuiusdam cuius r(?)v.) nomen genusque[*](genusque VRdTfH. que E. speciemque v.) non posuit.[*](Diosc. III 48. IV 69. III 115. II 193.) — Sideritis adalligata varices minuit et sine dolore praestat[*](per- sanat fH.).

Podagrae morbus rarior solebat esse non modo patrum avorumque memoria, verum[*](uerum et d.) etiam nostra, peregrinus et ipse, nam si Italiae fuisset antiquitus, Latinum nomen invenisset . insanabilis non est credendus, quippe quoniam et in multis[*](in multis om.EG.) sponte desiit[*](desiit dErex corr. G. -sit VT. -sinit v.) et in pluribus cura[*](curia Vd.). medentur[*](medetur VR.) radices[*](radicis E.) panacis[*](panicis V.) cum uva passa, sucus hyoscyami cum farina vel semen, scordion ex aceto, Hiberis[*](iberis Rdv. a. D.) uti dictum[*](dictum Rv. -ta V2dE. dici V1.) est,[*](25,88) verbenaca cum axungia trita, cyclamini[*](cydaminis V.) radix, cuius decoctum et[*](et dErv. et in rf.) pernionibus.[*]((cfr. Diosc. IV 70). eupor. I 235. Diosc. IV 88. (IV 95). cfr. Marc. 36, 9. Pl. iun. 69, 8. Marc. 36, 21. (Diosc. II 208).) podagras refrigerat radix e xiphio[*](ex phio V.), semen e[*](semen e rv. -mine E. -men r.) psyllio[*](psillion E.), cicuta cum lithargyro[*](lythargiro E. lithaguro V. litagyro R1.) aut axungia, aizoum[*](absungia alzoum imprimo E.)

in primo impetu podagrae rubentis, hoc est calidae[*](calida Vd.). utrilibet vero convenit erigeron cum axungia, plantaginis folia trita addito[*](addita E.) sale modico[*](modice E.cfr. nota ad § 122.), argemonia tusa ex melle. medetur et verbenaca[*](uerbenacam R.) inlita aut si pedes macerentur[*](macerentur TfEv. in aqua mac- VRdS.) in aqua, in qua[*](in aqua in qua TfH. in aliqua E. in qua VRdS. in eius v.) decocta sit[*](decocta sit ll.TfH. -cto v.), et lappago[*](lappazo VR1d.), similis anagallidi[*](anagallidi Rv. anagallid E. agallidi Vd.), nisi esset[*](essetur V.) ramosior ac pluribus foliis, gravis[*](grauis dv. -ui VRVen. inEdesunt tres fere versus (76 litterae) grauis—8 aspe- rugo su, qua lacuna in recentioribus libris expleta, sed ita ut post pluribus foliis falso iterarentur asperugo superioris et sucus, ex his ficta sunt, ut videtur, quae ante grauis vulgo lege- bantur aspera rugosa superioris suci. del. D.) odoris. quae talis est, mollugo vocatur; similis, sed[*](sed R(?) G. et Vdv.) asperioribus foliis asperugo[*](asperago vel asparago v. a. G.). superioris et sucus pondere[*](pondere dv. -ris V2rex corr.E.om.V1. p??? D. cfr. nota ad § 28.) $X$ I[*]($X$ I S. XI ll. XI denariorum v.) in vini[*](uini Erv. -no rf.) II cyathis [*](duobus ll. v.) cotidie sumitur.[*](Diosc. IV 98. (eupor. I 235. Nicand. ther. 845). Isid. XVII 9, 98. cfr. Th. H. IV 6, 5. Plin. XXXII 66.) — Praecipue vero liberat eo malo[*](eum alo Vd.) phycos[*](phycos v. phecos E. pechos d. poechos r.) thalassion[*](thalasson E.), id est fucus marinus, lactucae similis, qui conchyliis[*](conciliis V.) substernitur, non podagrae modo, sed omnibus articulorum morbis[*](orbis E. modis V1R1.) inpositus, priusquam arefiat[*](arefiat VTJ. ere- R. exare- drv. exhare- E.). tria[*](iria V. iri E.) autem genera eius: latum et alterum longius[*](longum E.), quadamtenus [*](quadam elenus VE.cfr. § 26. XXIV 124.) rubens, tertium crispis foliis, quo in Creta vestes tingunt, omnia eiusdem usus. Nicander ea et adversus serpentes in vino dedit.[*](Diosc. IV 76. Th. H. IX 9, 1.—Pl. iun. 66, 1 (cfr. 69, 9). Marc. 34, 12 (36, 66).—Diosc. eupor. I 234. Diosc. III 7.) salutare est et semen eius herbae, quam psyllion appellavimus[*](appellauimus d(?)Erv(D). nomina- rTfS.), madefactum[*](madeaquae factur E.) aqua admixtis[*](25,140) in heminam[*](feminam E.) seminis resinae Colophoniae coclearibus[*](duobus ll.v.) II,
turis[*](puris VR1d.) uno. laudantur et mandragorae folia cum polenta tunsa.