Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
[*](Beda tp. r. 26. Censorin. d. nat. 13, 3. - Plut. plac. philos. II 31.) Intervalla quoque siderum a terra multi
indagare temptarunt[*](temptauerunt do. tent- va.S), et solem abesse a luna undeviginti[*](duodeuiginti coni. H coll.Plut. deplac.phil. 2,31) partes quantam[*](quantam FR1J. -tas R2 (Beda). -tum opmrv) lunam ipsam a terra prodiderunt. Pythagoras vero, vir sagacis animi, a terra ad lunam CXXVI[*](CXXVIR2E(?)dTyfz(Beda)C. CXXV opmrv) stadiorum esse collegit[*](collegit domy1 (Beda)v(D). -lligit ll.y2ipfzS), ad solem ab ea duplum, inde ad duodecim signa triplicatum, in qua sententia et Gallus Sulpicius fuit noster[*](noster fuit yva.S).[*](Censorin. d. nat. 13, 3. 4) Sed Pythagoras interdum et[*](et FfEamp. ex R(?)dzv) musica ratione appellat tonum quantum absit a terra luna, ab ea ad Mercurium dimidium spatii[*](eius spatii R2dS.spatii eius v. spatii hoc est semitonium m) et ab eo ad Veneris[*](ueneris FfRTzS. -rem Eadpv. -rem tantundem mD. -rem fere tantundem E3C), a quo[*](qua (pro quo sc. sidere) m(partim)va.S(D)) ad[*](un cos posui coll. Censorino) solem sescuplum[*](sescuplum id est tria semitonia m. sesquiplum FRfzB (item infra)), a sole ad Martem tonum [id est quantum ad lunam a terra], ab eo ad Iovem dimidium et ab eo ad[*](ad om.E1a. et F1R) Saturni[*](saturnum E2dmva.S (D). add. dimidium R2adE3v. tantundem spatii m), et inde[*](index R2dmfzE3v. de eo E2e. de r) sescuplum ad signiferum; [*](harmonian (arm- R) FR. -iam (arm- am) rv)ita septem tonis[*](tonos R(?)pva. S) effici quam διὰ πασῶν ἁρμονίαϝ vocant, hoc est universitatem concentus[*](contectus F1R1a); in ea Saturnum Dorio moveri[*](moueri mercurium d2pva.H) phthongo[*](thongo Fd. to- a), Iovem Phrygio et in reliquis similia, iucunda magis quam necessaria subtilitate.
[*](init.: cfr. Censorin. d. nat. 13, 2.) Stadium XXV nostros efficit passus, hoc est[*](hoc est pedes (passus Ea) DCXXV del. U13) pedes DCXXV. Posidonius non[*](non E(?)opv(D). om.yrS) minus XL stadiorum a terra altitudinem esse, in quam[*](quam aopzD. qua yrv) nubila ac venti nubesque perveniant[*](perueniant (-iunt y) ll.yzv(D). proueniunt p. -iant C), inde purum liquidumque[*](lucidumque y) et inperturbatae lucis
aëra[*](aera FfRTaS. -rem Ed(?)opv. -re y), sed a turbido ad lunam viciens C milia stadiorum[*](centum (pro centena) ll.v), inde ad solem quinquiens miliens, et[*](eo (pro et) d(?)pF3va. S(D)) spatio fieri, ut tam inmensa eius magnitudo non exurat terras. plures autem[*](autem nubes va. Brot.(S)) DCCCC[*](DCCC R2y. nongentis opE(?)v. add. mil.y.passus F2R2. stadiis E2opva.S) in altitudinem nubes subire prodiderunt. inconperta haec et inextricabilia, sed[*](sed F2inras.ydTS. sunt Ea.stam R1. sunt tam op. sed tam R2v. an sed iam?) prodenda, quia[*](quia R2EdS. qua R1a. quae F2in ras.y. quam opv. cfr. XXX 137. XI 273) sunt prodita , in quis[*](in quis ll.v. initis y. nimis i. quamuis (om. tamen) p) tamen una ratio geometricae collectionis numquam fallacis possit non repudiari, si cui libeat altius ista persequi, nec ut mensura — id enim velle paene dementis otii est —, sed ut tantum aestimatio coniectanti[*](coniectandi F2G) constet animo. nam cum CCCLX et fere sex partibus[*](partibus om.FRd1T.huc transpos.patere circulum per quem meat P) orbis solis ex circuitu eius patere appareat circulum, per quem meat[*](circulum — meat D), semperque dimetiens tertiam partem ambitus ettertiae paulo minus septimam colligat, apparet dempta eius dimidia, quoniam terra centralis interveniat, sextam fere partem huius inmensi spatii, quod[*](quod — spatio om.E1) circa terram circuli spatio R2E2v. -tii r solaris animo conprehenditur, inesse altitudinis spatio[*](), lunae vero duodecimam, quoniam tanto[*](quanto F2) breviore quam sol ambitu currit. ita fieri eam[*](ferri eam E(?)va.S) in[*](in pv(D). om. ll.S) medio solis ac terrae. miror[*](miror Eaopz. mir??? F1. -rū F2R(?)dv) quo procedat inprobitas cordis humani parvolo aliquo invitata successu, sicut in supra dictis occasionem inpudentiae ratio largitur. ausique divinare solis ad terrain spatia eadem ad[*](ad (pro in) R(?)v) caelum agunt, quoniam sit medius sol, ut protinus mundi quoque ipsius mensura veniat in digitos. quantas enim dimetiens habeat septimas, tantas habere circulum[*](an a delendum?) duoetvicesimas, tamquam plane a perpendiculo mensura caeli constet. Aegyptia ratio, quam Petosiris et Nechepsos[*](nec ipsos a. Necepsos va.S) ostendere, singulas partes in lunari circulo, ut dictum est, minimo XXXIII stadiis[*](stadiis Eapv. -io F1R.-ios F2. -iorum d) paulo amplius patere[*](44) colligit, in Saturni amplissimo duplum, in solis, quem medium esse diximus, utriusque mensurae dimidium. quae[*](35) computatio plurimum habet pudoris, quoniam ad Saturni circulum addito signiferi ipsius[*](signiferi circulo ipsius a) intervallo nec numerabilis[*](nec numera bilis (muner- F) FdRav(S). nec innum- p. innum- E(?)C) multiplicatio efficitur.