Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

Syria praeter hanc peculiares habet arbores[*](habet arbores om.Rs): in nucum genere pistacia[*](pistacia v. -cea a. -cita F1. bistacia MRsF2.-cita E.cfr. O Schneider Nicand. p. 150) nota — prodesse adversus serpentium morsus traduntur et potu et cibo —, in ficorum autem caricas et[*](ea F1. e Ea) minores[*](minoris FEa) eiusdem[*](eiusdem MRsS. eius rv) generis, quas[*](quos Rs. quae a. quit D1F1E) cottana vocant, item pruna[*](prunas FEa) in Damasco monte nata et myxas[*](myxas MD. -xa v. mixas F2. -xaas D2. missa r) , utramque [*](utrumque M. uirram- Rs) iam familiarem Italiae[*](aliae F1Ea) . e[*](e om.M. ex va.S.) myxis[*](mixis FEa. -xin M) in Aegypto et vina fiunt.

[*](Th. III 12, 3. 4. Diosc. I 105.) Iunipiris[*](iunipiris M. -ri Rs. -peri rv. cfr. n. luc. p. 26) similem[*](simile M.om.Rs. -litudine z. -nem va.Bas.) habet[*](habet MRsS. -ent rv) Phoenice[*](phoenice MRsS. -ces et v. poenicum (phoe- E) r) cedrum minorem . duo eius genera, Lycia[*](licię Ea. -cie F1. ticia F2. Lyria va.B) et Phoenicia[*](phoenicea E. poen- F. fen- a) , differunt[*](differunt — 16 fructum om.Rs) folio[*](folia Fa); nam quae durum[*](dorum E. -unt F1. om.a) , acutum[*](agutum F1. agat- Ea.om.M), spinosum[*](spinosum acutum M.at cfr. Th.) habet, oxycedros[*](exycedros M. oxic- (-rus F2) Fa) vocatur , ramosa et nodis[*](nidos E1a. -dis E2. -dore z) infesta altera[*](alteram M) , odore praestans[*](praestant Fa. -an// E1. -at v a.J). fructum

ferunt[*](fert E2) myrti magnitudine,[*](Th. III (3, 8). 12, 3. 4. Diosc. ib. — (8) Th. I 9, 4. — § 54: Th. III 15, 3. 4. —) dulcem sapore. et maioris cedri duo genera. quae floret[*](flores MF2 (sed floret restit.F3)), fructum non fert, fructifera[*](frugifera G) non floret, et in ea antecedentem fructum occupat novus; semen eius[*](eius MRsF2v. ē E2. anno ē (eius D2) r) cupresso simile[*](simili F1E1a) . quidam cedrelaten[*](edrelactem F1. fed re latent Ead) vocant. ex hac resina laudatissima. materiae[*](mater nitar (om. iae — aeter) Rs) vero ipsi aeternitas, itaque et simulacra deorum ex ea factitaverunt[*](facti itauerunt D1F1. -ti durauerunt D2. fructi- ficaue- a). cedrinus est Romae in delubro Apollo Sosianus[*](sosianus F2v. -nnus F1E. sossianus Rs. sianus M. si annus a) Seleucia advectus. cedro similis in Arcadia est arbor, in Phrygia frutex vocatur cedris[*](cedris M. -rys RsS. om. rv. cfr. n. luc. p. 38).

Syria et terebinthum habet. ex iis mascula est[*](mascula est Rsv. -lus M. -lae r) sine fructu; feminarum duo genera. alteri fructus rubet lentis magnitudine, alteri pallidus cum vite maturescit, non grandior faba, odore iucundus[*](iucundus MRs. -dior rv) , tactu[*](tractu FEz. -ta a) resinosus. circa Iden[*](ident F1. -em Rs. om.a. Idam va.S.) Troadis[*](troadi sed F1E. -dis sed F2va.H. -dissent Rs. Sed a) et in Macedonia brevis arbor haec atque fruticosa, in Damasco Syriae magna. materies[*](materiae rei Rs. -ries et F2) ei admodum lenta ac fidelis ad[*](ad MRsv. ac r) vetustatem, nigri[*](nigris F2z) splendoris[*](splendoribus FEaz) ; flos[*](flos om.Rs) racemosus olivae modo, sed rubens, folia[*](folia — et om.Rs) densa. fert et folliculos emittentes[*](mittentes Eaz) quaedam animalia ceu culices[*](culis F1Ea) lentoremque resinosum, qui et ex[*](et ex MD2Verc.(J). ex Rs (?)Brot. e F2. et rv(C)) cortice erumpit[*](rumpit F1Eaz).[*](Th. III 18, 5. cfr. Diosc. I 147. Pl. XXIV 91.) et[*](etiam va.S) rhus[*](rhus Mv. hrus Ea. rus r) Syriae[*](sirię F2. ser- F1. seria E. eria a) mascula sterili[*](sterili fert ego. cfr. supra 9. 10 et Th. fert sterili (stereli Rs) ll. v) fert femina, folio ulmi paulo longiore[*](ulmi por ulo longiore Rs) et piloso, foliorum

semper inter se contrariis[*](contrari M) pediculis[*](pedeculis Rs. -duculi M) , gracili[*](gracili om.Rs) brevique ramo. pelles candidae conficiuntur iis. semen lenti[*](lentis MRsa) simile cum uva rubescit, quod vocatur rhus[*](rhus v. ros ll) , medicamentis[*](medicamentum FEaz) necessarium.

[*](Th. IV 2, 1. 2. Diosc. I 181. Sol. 32,34. 35. (cfr. Diod. I 34, 8. Strabo XVII 823. Pl. XXIII 134). —)

Et[*](Et in va. H) Aegypto multa genera quae non aliubi[*](aliubi MJ. -ibi rv), ante omnia ficus ob id Aegyptia cognominata. arbor moro similis folio, magnitudine, aspectu[*](aspectum F1Ea); pomum fert non ramis, sed caudice[*](cau- dice fert MJ) ipso, idque[*](ipso idque MRsS. ipso idque ipse (-sum v) F2v. idque ipse (-so D2) r) ficus est praedulcis sine granis interioribus , perquam fecundo proventu scalpendo tantum ferreis unguibus; aliter[*](aliter om.FEa) non maturescit. sed cum hoc[*](hoc MRsS. om. rv) factum est, quarto die demetitur alio subnascente, septeno ita numerosa partu per singulas aestates[*](aestates Mv. aeta- r) , multo[*](ita multo M. (an item multo?)) lacte[*](lacte MRsv. iactu r) abundante[*](abundantes FEa). subnascitur , etiamsi non scalpatur, fetus quater aestate prioremque expellit inmaturum. maleries[*](materis F. -ter his Ea) proprii generis inter[*](inter utilis Rs. intilissimis F1) utilissimas . caesa statim stagnis mergitur — hoc est eius[*](ei coni. Dal.) siccari — et primo sidit, posted fluitare incipit, certoque eam sugit alienus umor, qui[*](quali qui M) aliam omnem rigat. cum innatare coeperit[*](coeperit MRsv. -pit r) , tempestivae[*](tespestiuue F. tempestiuę uuę Ea) haBet signum.

[*](Th. IV 2, 3. (Diosc. I 182).) Huic[*](hoc M) similis quadamtenus quae vocatur Cypria ficus[*](ficus MRsav. fiscus F1. fuscus E) in Creta. nam et iPsa[*](et ipsa M. et illa RsS. et in illa r. et illa in v) caudice ipso fert pomum et ramis , cum in crassitudinem adolevere, sed haec germen emittit[*](germen emittit RsS. -ment emmittit M. -mine mittis F. -mina mittit (emi- v) Eav) sine ullis foliis radici[*](radici Rsd2Tv(S).-cis MBas. -ce rH) simile[*](simile Rsd2S. -les M. -lia v. -lis (om. caudex— similis) r H) . caudex[*](caudex arboris Md2va.H(S). -de ex arbor Rs) arboris similis

populo, folium[*](populū filiū Rs) ulmo. fructus quaternos[*](quaterno Rs) fundit, totiens et germinat[*](graetat M)[*](ē (pro ei`) F), sed grossus eius non maturescit nisi incisura[*](incisure misso Fa) emisso lacte. suavitas et interiora fici, magnitude sorvi[*](sorui M. (cfr. XV 61). soluit Rs. sobi E1. sorbe E3. sorbi rv).

[*](Th. IV 2, 4. (I 14, 2). —) Similis et quam Iones[*](iniones M) cerauniam[*](ceraunū Rs. -nia FEa. ceroniam (P)H e Th.) vocant, trunco et ipsa[*](ipse Rs) fertilis — pomum[*](pomum MRsS. sed pomum r D. -mo v. -mum in P) siliqua[*](siliqua MRsJ. -quae rv. cfr. XV 95) —; ob id quidam Aegyptiam ficum dixere, errore manifesto: non enim in Aegypto nascitur, sed in Syria Ioniaque et circa Cnidum[*](cnidum ES. oni- a. nid- F. gnid- Mv. cersannium Rs) atque in Rhodo, semper comantibus foliis, flore candido cum vehementia odoris, plantigera[*](plantigerat FE1) imis partibus et[*](et om.FEa) ideo superficie[*](super- ficio M) flavescens[*](flauescens (-nt M) MRsv. fau- r. de dictione cfr. XV 121. XVI 18. 19. XIX 159. 176. (Th.ὑποξηραινόμενον)), sucum auferente subole. pomo antecedentis anni circa canis ortus[*](ortū adT) detracto statim[*](statim MRsD2v. -im placuit r) alterum parit[*](pari E3) , postea floret[*](floret MRsz(P)S. -re r. -rem E3v) per arcturum[*](arcturum Rs (?)v. act- r), hieme fetus eius[*](eius MdTJ. om.Rsv. est r) nutriente[*](nutrienta Rs. -te S. enu- v).

[*](Th. IV 2, 5.6. cfr. Diosc. I 187. Diod. I 34, 7. Strabo XVII 823.)

Aegyptus et perseam[*](per- seam P e Th. et Diosc. -sitam M. -sicam rv. cfr. § 63 extr.) arborem sui generis habet, similem piro, folia retinentem. fertilitas[*](fertilitas — subnascente iteratRs) adsidua[*](assidui FE1. -due a) eius[*](eis Rsa. et Rs. ei D2G), subnascente crastino[*](crasso M) fructu[*](fructum FEa), maturitas etesiarum adflatu. pomum longius piro, inclusum[*](in- cisum M) amygdalae putamine et corio, colore herbido, sed ubi nux[*](nix M) illi, huic prunum[*](primum FaTs. pom- v a. H) differens brevitate ac mollitia[*](mol- litia et MRsS. -tię E. -tie Fa. -tie et v) et, quamvis blandiatur praedulcis suavitas, innocuum [*](innocum F1. in nu- cum Ea). materies bonitate, firmitudine, nigritia quoque nihil[*](nihilo RsS)

differens a loto. simulacra et[*](et ex MJ. ex rv. cfr. § 53) ex ea factitavere. non eadem gratia, quamquam fideli, materiae[*](ma- terię FEa. -rie MRsv. dist. ego) ex arbore quam[*](quam FEava.H) balanum appellavimus, magna ex[*](ex ll.H. ut ex v) parte contortae[*](con- tortae MRsJ. -ta rv(D)) ; navalis[*](na uallis FEa. (noualis Dal. errore)) itaque tantum[*](48) est.[*](Th. IV 2, 7. cfr. Ps-Arrian. per. m. Erythr. 33 extr. —) at e[*](est at e MRsv. aestate (est- a) r) diverso cuci in magno honore, palmae similis , quando et eius foliis utuntur ad textilia. differt quod in bracchia[*](bracchia S. bacc- M. brachia (-io F) rv) ramorum spargitur. pomo magnitudo quae manum inpleat, colos[*](color F2va.S) fulvus, commendabili[*](commendabili RsS. -lis rv) suco ex austero dulci. lignum intus grande[*](grandis FRva.G. (alac.)) firmaeque duritiae, ex quo velares detornant anulos. in eo nucleus dulcis, dum recens est; siccatus [*](siccatu Rs) durescit ad infinitum, ut mandi non possit, nisi sit[*](nisi sit ego. nisi si M. nisi Rsv. om. r) pluribus diebus maceratus. materies crispioris[*](crispiores FEa) elegantiae et ob id Persis gratissima.[*](Th. IV 2, 8. 9. Herod. II 96. (Diosc. I 133). —) nec minus spina[*](spine F. Syria spina Rsva.B) celebratur in eadem gente duntaxat nigra, quoniam incorrupta[*](incorruptam F1. -tu Ea) etiam in aquis durat, ob id utilissima navium costis. candidae [*](candidae S. -de RsT. -da rv. an e candida?) facile putrescunt[*](putrescit va.S) . aculei[*](aculei MJ. -eus rv) spinarum et in foliis, semen in siliquis, quo coria[*](curia F1Ea) perficiunt[*](per- ficiuntur va.S) gallae vice. flos et coronis iucundus et medicamentis utilis[*](utilis si MRs. an -lis est?) . manat et cummis[*](cum is (his Ea) FEa. gummi va.S) ex ea. sed praecipua utilitas quod caesa anno tertio resurgit. circa Thebas haec, ubi et que???cus et persea[*](persea EaT(P)S. -sęa DF. -sia MRs -sica v) et oliva, CCC a Nilo so stadiis, silvestri tractu et suis fontibus riguo.[*](Th. IV 2,10.)