Naturalis Historia

Principalia ergo in illa tus atque[*](atque ll.S. et v) murra[*](murra Rs. myrrae F. mirrę a. mirae E. myrrha v. (an murra. ē haec?)), haec et cum Trogodytis communis, tura praeter Arabiam nullis ac ne Arabiae quidem universae. in medio eius fere sunt Atramitae [*](atramitae E(?)v. astra- RsD2aD. stra- D1F.cfr. § 69. VI 155. Sol.), pagus Sabaeorum capite regni Sabota in monte excelso , a quo octo mansionibus distat regio eorum turifera[*](turiferus Rs) Sariba[*](sariba D2EaD. -bu D1F. arabiaRs 2e corr. Sol. saba Tv) appellata[*](appellatur FdTas); hoc significare Graeci mysterium dicunt. spectat ortus[*](spectat ortus D2G. -ta portus Rs. -tatur tuus (tus E. thus ad) r. -tans ortus v) solis aestivi, undique rupibus invia et a dextera [*](rupibus - dex- tera Rsv.om. r) mari[*](maris Eava.H) scopulis inaccesso[*](inaccessa va.H). id solum e rubro lacteum traditur.[*]((15).Th. IX 4, 2. 8.) silvarum longitude est schoeni[*](choeni FEa (passim). schoenorum va. H)XX, latitudo dimidium eius. schoenus patet Eratosthenis ratione stadia XL, hoc est p. V???, aliqui XXXII[*](XXII Rsva.G) stadia singulis schoenis dedere . attolluntur colles alti, decurruntque et in plana arbores sponte natae. terram argillosam esse convenit, raris fontibus ac nitrosis.[*]((19) Th. ib. 5.— (21) Sol. 33, 6. 7.) attingunt et Minaei[*](Minaei B. -nei D2d2. -nent Rs. minmei D1. minimei Fd1. -mey a. -me E. -niei v), pagus alius, per quos evehitur uno tramite angusto. hi primi[*](hi primum Rs. ipprimi F) commercium turis fecere maximeque exercent, a quibus et Minaeum dictum est. nec praeterea Arabum alii turis arborem vident , ac ne horum quidem omnes, feruntque[*](feceruntque r)III[*](IIIS. III Rs. om. r. MMM G. CCC v) non[*](nunc Rs) amplius esse familiarum quae[*](que FEa) ius[*](ius Ev. eius DFa. plus Rs. tus D) per successiones id sibi[*](id esse sibi RsS) vindicent [*](uim dicent Rs); sacros vocari ob id nec ullo congressu feminarum

funerumque, cum incidant[*](incidant Rsv. indicant r) eas arbores aut metant, pollui atque ita religionem mercis[*](religionem mercis RsS. -one (-onem D) merces rv (D)) augeri. quidam promiscuum tus[*](tus RsS. ius rv) iis[*](his FEa) populis esse tradunt in silvis, alii per vices annorum dividi.

Nec arboris ipsius quae sit facies constat. res in Arabia gessimus et Romana arma in magnam partem eius penetravere, Gaius etiam Caesar Augusti filius inde gloriam petiit[*](petit FE (alac.)), nec tamen ab ullo, quod equidem sciam, Latino arborum earum[*](earum DFEv (H). etiam RsL) tradita est facies.[*](Th. IX 4, 2. 7. 8.— Iuba fr. 51 Mü. Sol. 33, 8. Strabo XVI 782.) Graecorum exempla variant [*](ca- reant E): alii folio piri, minore dumtaxat et herbidi coloris[*](colores Rs), prodidere , alii lentisco similem subrutilo folio[*](folio ll. v (S). om. Dal.), quidam terebinthum esse, et hoc visum Antigono regi allato frutice. Iuba rex iis voluminibus, quae scripsit ad C[*](G. FE). Caesarem Augusti filium ardentem fama Arabiae, tradit contorti esse caudicis, ramis aceris maxime Pontici, sucum amygdalae modo emittere[*](emitteret Fda), talesque in Carmania apparere et in Aegypto satas[*](satas (D?) v. -ta ll) studio[*](stadio Fd1) Ptolemaeorum[*](ptolaemeorum FE1. ptolomae- E2ava.Verc. (D). cfr. § 76) regnantium.[*]((17) Ta. IX 4, 2 extr. 9.) cortice lauri esse constat; quidam[*](quidem a.ee qu- E1) et folium simile dixere: talis certe[*](certe talis Ea) fuit arbor Sardibus[*](Sardibus v. ardi- FE. arbi- a), nam et Aiae reges serendi curam habuerunt. qui mea aetate legati[*](legati v. laetica F. let- Ea) ex Arabia venerant[*](uenerunt v), omnia incertiora fecerunt, quod iure miremur, virgis etiam turis ad nos commeantibus, quibus credi potest matrem quoque teretem[*](teretem D2G (D). -te r. -te et zH. -te r. et v) enodi fruticare trunco.

[*]((1) Sol. 33, 8.— (4) Th. IX 4, 4.5.) Meti semel anno solebat minore occasione vendendi ; iam[*](iam D2v. uiam r) quaestus alteram vindemiam[*](uindemiam Verc. uid- D3. uiam rv) adfert. prior atque

naturalis vindemia circa canis ortum flagrantissimo aestu, incidentibus qua maxime videatur esse praegnas[*](praegnans E2va.J) tenuissimusque tendi cortex. laxatur hic plaga, non adimitur; inde prosilit spuma pinguis. haec concreta densatur, ubi loci natura poscat, tegete palmea excipiente, aliubi area circumpavita [*](circumpauita DFav. -imenta E). purius illo modo, sed hoc ponderosius. quod in arbore haesit[*](hęc sit E1a. hae//// F1), ferro depectitur, ideo corticosum. silva divisa certis portionibus mutua innocentia tuta est: nemo[*](nemo zS. neque DFE (alac.). neque ullus v. an nemoque?) saucias arbores custodit, nemo furatur alteri. at Hercules Alexandriae , ubi[*](ubi v. aubi FE) tura interpolantur, nulla satis custodit diligentia officinas. subligaria signantur opifici[*](opi- fici D2v. opici (-iti F1) r); persona additur capiti densusve reticulus; nudi emittuntur: tanto minus fidei apud nos poena[*](poena ll.v. poma D. penates Müller em. II p. 22) quam apud illos silvae habent Th. IX 4, 10. Iuba fr. (51a: deest FHG III p. 479).) autumno legitur ex[*](ex v. et ll. ab (Chiffl.) H) aestivo partu; hoc purissimum, candidum. secunda[*](secundum FE1a) vindemia est vere, ad eam hieme corticibus incisis. rufum hoc exit nec conparandum priori. illud carfiathum[*](carfiathum F2Ev (S). -tun F1a. carphi- Brot. -pheo- tum C), hoc dathiathum [*](dathiatum F1aH Brot.) vocant. creditur et novellae arboris candidius esse[*](esse ll. v (S). om. C), sed veteris odoratius[*](odoratius om.Fd1). quidam[*](quidem FEa) et in[*](in om.EaDal. (errore)) insulis melius putant, gigni, Iuba in insulis negat nasci.[*]((19. 20) Diosc. I 81 init. (cfr. Verg. B 8, 65).— (22. 23) Isid. XVII 8, 2.)[*]((1) Th. IX 4, 10.) quod ex eo rotunditate guttae pependit, masculum vocamus, cum alias non fere mas vocetur ubi non sit femina; religioni tributum, ne sexus alter usurparetur. masculum aliqui putant a specie testium[*](teftium v. tert- ll) dictum. praecipua autem gratia[*](gratia M. -tia ē rv) mammoso, cum haerente[*](mammo coherente M) lacrima priore consecuta[*](consecuto FE (alac.)) alia miscuit se[*](se om.M). singula haec manum inplere solita invenio[*](inuio M), cum minore[*](minore Mv. inope r) deripiendi[*](diripiendi Eva.D) aviditate lentius nasci liceret.[*](Diosc. I 81 init. 83.— (5) Th. ib.— (6) Plut. apophth. 179f.) Graeci stagonian[*](stragonian M. strig- vc. B) et atomum tali modo appellant, minorem autem orobian[*](orobian MS. -am Fv (G). arabiam EB). micas concussu elisas mannam vocamus. etiamnum[*](etiannu F. -amnunc E2S) tamen inveniuntur guttae quae tertiam[*](certam (pro tertiam) M) partem mnae[*](mnae M. miruae rv. cfr. XXI 185. XXXV 107), hoc est XXVIII[*](XXVIII Esz (alac.) H. -VIIII DF. XXXIX v. XXXIII P) denariorum pondus, aequent. Alexandro Magno in pueritia sine parsimonia tura inerenti aris paedagogus Leonides dixerat, ut illo modo, cum devicisset turiferas gentes, supplicaret . at ille Arabiae[*](arabiae MEaD. -ia DFv. cfr. luc. p. 86) potitus ture onustam navem misit et[*](et MD. ei rv est MD.om. rv) exhortatus est, ut large deos adoraret[*](adoraret Eav. odor- DF. or- M).[*](cfr. Ps-Arrian. per. m. Erythr. 27.— (12–14) cfr. Th. IX 4, 6.) tus collectum[*](collectam E.1 -ta in E2) Sabotam[*](saboliam Mv (J). -ta (-tha a) r H) camelis convehitur, porta ad id una patente. degredi [*](digredi ava. Brot.) via capital[*](capitale va.s) reges[*](reges MD2J. leges rv) fecere[*](fere M). ibi decumas deo quem vocant [*](uocans F) Sabin[*](sabin Mv. ibi in r) mensura, non pondere, sacerdotes capiunt, nec ante mercari licet: inde inpensae publicae[*](publice FE) tolerantur; nam et benigne certo dierum[*](dierum MD. iterum rv. itinerum Ven. cfr. luc. p. 87) numero deus hospites pascit. evehi non potest nisi per Gebbanitas[*](gebbanitas v (D). cebba- DFa. geba- E2C. ceba- E1. cre- bia- M.cfr. §68. 69. 93. VI 153), itaque et horum regi penditur vectigal. caput eorum Thomna abest a Gaza[*](zaza F.de mendo cfr.V 65. 68. VI 144), nostri litoris in Iudaea oppido, |XXIIIII|[*](|XXIIII| ego.LXXIIII.L M. XXXXIIII r H. |XIIII| D.LXXXv).XXXVII[*](XXXVIIMv. -VI r.LXXXVIID. XXVII G) . D[*](D om. va.s) p., quod dividitur in mansiones camelorum LXV[*](LX M2. LXII va. H). sunt et quae sacerdotibus dantur portiones scribisque regum certae. sed praeter hos et custodes satellitesque et ostiarii[*](hostiarii Eva. H. -trearii F) et ministri[*](ministeri F. -rii E) populantur.[*]((8) Diosc. I 81. Isid. XVII 8, 2.) iam quacumque iter est aliubi pro aqua, aliubi pro pabulo aut pro mansionibus variisque portoriis pendunt, ut sumptus in singulas[*](singulas MD. -los rv. cfr. VIII 67. XI 164) camelos $X$ DCLXXXVIII ad nostrum litus colligat, iterumque imperii nostri publicanis[*](publicanis D2v. -ans is (his E2d2) r) penditur. itaque optimi turis libra $X$ VI pretium habet[*](habet E2v. -ent r), secundi[*](secundi D2D. -da rv) $X$ V, tertii[*](tertii D2D. -tia v. ueriti (-tia D1) r) $X$ III. adulteratur[*](adul- terantur FE1a) apud nos resinae candidae gemma[*](gemmę Fa. -mme E1) perquam simili[*](simili v. -lis ll), sed deprehenditur quibus dictum est modis. probatur candore, amplitudine[*](amplitudine ll.v. an ac pinguedine?), fragilitate, carbone, ut statim ardeat, item ne dentem recipiat potiusque[*](potius quam v. cfr. n. luc. p. 40 n. 14) in micas[*](inimicas FE1a) frietur[*](frietur G. frige- D1FE1a. frice- D2d. fringitur E2. frangatur v).

[*](Diosc. I 77. Th. IX 4, 2. Sol. 33, 9. Diod. V 41, 6.) Murram[*](myrram FEadva.S (semper)) in isdem silvis permixta[*](permixta DFdG. -tam Eav (Brot.)) arbore[*](arbore F2dG. -rē rv (Brot.)) nasci tradidere aliqui, plures separatim, quippe multis locis[*](in locis va.s) Arabiae gignitur, ut apparebit in generibus. convehitur et ex[*](69 sq.) insulis[*](insulis G. iluis E1. siluis rv (D)) laudata, petuntque eam etiam ad Trogodytas Sabaei transitu maris. sativa quoque provenit[*](peruenit E), multum silvestri praelata. gaudet rastris atque ablaqueationibus, melior radice refrigerata.

[*](Th. IX 4, 3.7.8. Iuba fr. 50 Mü. So.33, 10.) Arbori altitudo ad quinque cubita, nec sine spina, caudice duro et intorto, crassiore[*](cruris coni. Dal. e Th. (ἤ κνημοπαχές)) quam turis, et ab radice etiam quam reliqua sui parte. corticem levem similemque

unedoni scabrum alii spinosumque dixere, folium olivae[*](oliuę av. obl- E. ///oliue F. (πτελέᾳ, non ἐλαίᾳ)), verum crispius et aculeatum, Iuba olusatri. aliqui similem iunipero, scabriorem tantum spinisque horridam, folio rotundiore [*](rotundiore v (J). -rem ll .S), sed sapore iuniperi. nec non[*](nec non — 7 ualent om.a) fuere qui e turis arbore[*](e turis arbore v. et ruris arborem ll) utrumque nasci mentirentur.

[*]((6–8) Diod. V 41, 6. Th. IX 4, 10. Diosc. I 77. Athen. XV 6880. Suid. s. v. σκακτή. Sol. 33, 9.) Inciduntur bis[*](binis E2) et ipsae isdemque[*](ipsae iisdemque v. -sas (-sae E2) denique ll) temporibus, sed a radice usque ad ramos[*](ramos v. ramum D2. ram D1F. aram E.an ramorum?) qui valent. sudant autem sponte prius quam incidantur[*](incidatur Fd) sta;cte[*](stacte E1adD (cfr. Fels p. 65). -tē DF. -tę E2. -ten v) dicta[*](dicta E2va.D), cui nulla praefertur. ab hac sativa[*](satiua v. stat- FE. stact- a) et in silvestri quoque melior aestiva. non dant ex murra portiones deo, quoniam et apud alios nascitur; regi tamen Gebbanitarum[*](gebba- nitarum Eadv (D). gaebba- DF. geba- C (item infra). cfr. § 63) quartas partes eius pendunt. cetero passim a vulgo coemptam in folles conferciunt[*](confertiunt FE. ccnuert- a. confarciunt va. H), nostrique unguentarii digerunt[*](dge- runt E1. id ger- E2a) haud difficulter odoris atque pinguedinis argumentis.

[*](Diosc. I 77.— (16) Ps-Arrian. par. M. Erythr. 24 extr.)

Genera complura: Trogodytica silvestrium prima, sequens[*](Erythraea sequens et va. G) Minaea[*](Mi- naea B. -nea D3. in eaom. v), in qua[*](in qua. G. in aqua (qua B) stactea v et om. SJ) et Atramitica[*](astramitica ll. D. cfr. § 52) est et Gebbanitica[*](et gebba- nitica av (J). et gaebb- r. om. G) et Ausaritis[*](austaritis E. auser- (ausir- C) va. Bas.) Gebbanitarum[*](gaebbanitarum ll) regno, tertia Dianitis, quarta collaticia [*](Caucalitia coni. He Diosc.), quinta Sambracena[*](sambracena E2S. semb- rv. cfr. infra et VI 78) a civitate regni Sabaeorum mari proxinia, sexta quam Dusaritim[*](Dusaritim Bas. cfr. Steph. Byz. s. v.δουσαρήet Hesych. dusyr- DF. syr- a. dusir- EJ. durisitin v) vocant. est et candida uno

tantum loco, quae in Mesalum[*](Messalum va. D. cfr. VI 158) oppidum confertur. probatur Trogodytica[*](tro- godytica v. -cę ll)[*](om.a) pinguedine[*](pinguedine v(Brot.). -nis Ez.—uidinis DF. -uitudine G) et quod aspectu aridior est[*](est E1v (D). & F.del.E2S. om.Dd) sordidaque ac barbara, sed acrior ceteris. Sambracena praedicta[*](prae- dicta ego. -dictis ll. -dicatur D. -dictis caret uitiis D3v.om.z) ante alias hilaris, sed viribus tenuis.[*]((5–8) Diosc. I 77 med.) in plenum autem probatio [*](probationem (om. est) Fd) est minutis glaebis nec rotundis, in concretu albicantis suci et tabescentis[*](tabescentis D2v. taue- E1. -nte E2. auescentes D1F) utque[*](utique E2Ven.) fracta[*](confracta zva.G) candidos ungues habeat, gustu leniter amara. secunda bonitas intus variae[*](uariae DFG. -ie d. -ia Ev); pessima quae[*](quae v (D). que DFd.om.EG) intus nigra, peior, si etiam foris. pretia ex occasione ementium varia: stactae a[*](a X. III ad X. L S. a XIII ad XL ll. H. uero a VI ad L v) $X$ III ad[*](ad XVI va.s) $X$ L, sativae summum $X$ XI, Erythraeae XVI—hanc[*](hanc E2v. hac FE1) volunt Arabicam intellegi —, Trogodyticae nucleo XVI S[*](XVI S, ei S. XVI. sei Ed. XIV sei DF. XIII eius B. XIII seiae v), ei vero quam odorariam vocant XII.[*](XII D2in ras. D. XIIII rv. (an XVII?))[*]((12) Diosc. ib. ante med.) adulteratur lentisci[*](lentici FE1a) glaebis et cummi[*](cummitem FE1. cumi- a), item cucumeris suco amaritudinis causa, sicut ponderis spuma argenti . reliqua vitia deprehenduntur sapore[*](sapori E1a), cummis[*](gummis Ea) dente lentescens[*](lente- scentis E2va.G). fallacissime[*](fallacissima Eaz. facillime va. G) autem adulteratur Indica murra, quae ibi de[*](de ll. G. an e (ae)?) quadam spina colligitur. hoc solum peius India adfert, facili distinctione: tanto deterior est.

[*]((1) Th. VI 4, 9.— (4. 5) Diosc. I 90. 51 extr. Isid. XVII 7, 51. 8, 7.)

Ergo transit in mastichen[*](mastichen G. -cen ll (passim). -cem v), quae et ex alia spina fit[*](fit v. fit ll) in India itemque in Arabia; lainam[*](lainam ll. (Salm.) Brot. lamam v) vocant. sed mastiche[*](ma- stichen M) quoque gemina est, quoniam et in Asia Graeciaque

reperitur herba a[*](a MJ.om. rG. e ???) radice folia emittens et carduum similem malo[*](malo D2B. alo rv) , seminis plenum ac[*](ac MD.om. rv) lacrimae, quae[*](lacrimae quae MD. -maeque DFE1a. -ma ęque E2. -maque B. -ma quae v) erumpit incisa parte summa, vix ut dinosci[*](dinosci Mv(J). id no- r. digno- Verc.) possit[*](possit Mv. -sset r) a mastiche vera. nec non et tertia in Ponto est, bitumini[*](bitumini MJ. -nis rv) similior, laudatissima autem Chia candida, cuius pretium in libras $X$ X,[*](X. X J. $X$ X: (= decem sextans) MD. XX rv) nigrae vero $X$ II.[*](X. IIJ. $X$. IN. M (bini coni. Mone). XII rv) Chia e lentisco traditur[*](chiae lentis contraditur FEa) gigni cummium modo. adulteratur ut tura[*](ut tura DFEav. ut a M. (ture et B e Diosc.)) resina.

[*](Herod. III 112. Diosc. I 128. — (12. 13) cfr. Sol. 27, 48. —) Arabia etiamnum[*](etiam nunc MJD) et ladano gloriatur. forte casuque hoc et iniuria odorum[*](odorun. MD. -ris C. -res rv) fieri plures tradidere, caprasque[*](capras quae M. -prisque Ea. -ras va.S) maleficum alias frondibus animal, odoratorum vero fruticum adpetentius[*](adpetentius MG. exp- v. et petentibus r), tamquam intellegant[*](intellegat MD. sed cfr. vol. V p. 487 ad XXXII 59) pretia, carpere[*](cafpere FE1. cap- E1a.om. H Brot. errore) germinum caules praedulci liquor turgentes[*](torrentes M) destillantemque[*](distillantemque F2Eava.S) ab iis[*](is MD. his r C) casus mixtura[*](mixturā E) sucum inprobo barbarum villo abstergere. hunc glomerari pulvere[*](puluere G. -rem 11 (praem. in) v), incoqui sole, et ideo in ladano caprarum pilos esse. sed hoc non alibi fieri quam in Nabataeis [*](nabatae his FE1a), qui sunt ex Arabia contermini Syriae.[*](Diosc. I 128. cfr. Pl. XXVI 47.) recentiores ex auctoribus storbon[*](storbon MJ. strob- rv. stobolon zS) hoc vocant traduntque silvas Arabum pastu caprarum infringi atque ita sucum villis inhaerescere, verum autem ladanum Cypri insulae[*](insulae MG. -lā Ead. -la DF (piaem. in) v) esse, ut obiter quaeque genera odorum dicantur, quamvis non terrarum ordine. similiter

hoc et ibi[*](et ibi MD2G. tibi D1FE1. om. a. ibi E2S. et hoc ibi v) fieri tradunt et esse oesypum[*](oesypum Bas. -sopum M. osyfum FEa. cesyphum v) hircorum barbis genibusque villosis inhaerens, sed hederae[*](edere FEa. -rae va.S) flore deroso , pastibus matutinis[*](mantinis FEa), cum est rorulenta[*](rorulentas F2Ea. -tes F1) Cypros. dein nebula sole[*](solae FE. solue a) discussa[*](discussa MG. -ssam DFa. -ssa in Ev) pulverem madentibus[*](mandentibus FEa) villis adhaerescere atque ita ladanum depecti. sunt qui herbam in Cypro, ex qua id fiat, ledam appellent[*](appellent Mv(D). -llant r H); etenim illi ledanum vocant. huius pinguia[*](pinguia MJ. -ue C. -ui rv) insidere[*](insidens C Bas. exsudare D) ; itaque[*](itaque Ev (alac.). etenim itaque M (prava iteratione). atque FdT) et tractis[*](et tractis MDFd. attr- Ev) funiculis[*](an huius foliis? cfr. Diosc.) herbam eam convolvi atque ita offas fieri. ergo in utraque gente bina genera, terrenum et[*](et — terrenum om.M) facticium. id quod terrenum est friabile[*](triabile FE), facticium lentum.[*]((17) Diosc. I 128 med.) nec non fruticem esse dicunt in Carmania et super Aegyptum per Ptolemaeos[*](ptholęmeos E) tralatis[*](translatis E2va.J) plantis aut, ut[*](aut ut Mv(J). aut r. ut dS) alii, degenerante[*](degenerante MJ. genera ante r. -rante G. -rari v) in id[*](in id ll.S. et id G. et id in iis ut v) turis arbore, colligique ut cummim inciso[*](incinciso F. -naso E) cortice et caprinis pellibus excipi. pretia sunt laudatissimo[*](laudatissima E1. -mae E2) in libras asses XXXX. adulteratur myrti bacis et aliis animalium sordibus. sinceri[*](sincerus E) odor esse debet[*](debet esse va.J) ferus et quodam modo solitudinem redolens, ipsum visu[*](uisum FE1) aridum tactu[*](tactus FE) statim mollescere, accensum fulgere odore iucundo[*](iucunde FT (P)S subl. dist. -da E1. (alac.)); gravi myrtatum[*](graui myrtatum J. (dist. D). graui tum myrta (-tata S) ll.S. gratuitum (gratum Bas.) myrtata (-rrata va.B) v) deprehenditur crepitatque[*](deprehenduntur crepitantque in DFEdva.J igne E2va.S) igni. praeterea[*](praeter eas FE) sincero calculi potius e rupibus inhaerent quam pulvis.

[*](Th. IV 7, 2. 1. (efr. Strabo XVI 777. Pl. XXIII 72. Cels. V 19 init.). — (4) cfr. Pl. XIII 139. —) In Arabia et olea dotatur lacrima, qua medicamentum [*](quam dicamentum F1E1a. qua indis medi- dTS) conficitur Graecis[*](a graecis E2) cnhaemon[*](enbemon E. inb- a. inbaenon F) dictum, singulari effectu[*](effectum M. ex fectu F) contrahendis vulnerum cicatricibus. in maritimis hae fluctibus aestuque operiuntur, nec bacae nocetur, cum constet in foliis salem relinqui.

[*](cfr. Pl. XXIV 102. (Diosc. I 104). Claud. fr. 3 Peter. —) Haec sunt peculiaria Arabiae, et pauca praeterea communia alibi dicenda, quoniam in iis vincitur. peregrinos ipsa mire[*](miros M. mirę E1a. -rrę E2. myrrae zva.G) odores et ad cxteros petit: tanta mortalibus suarum rerum satias[*](satias MJ. satietas av. saci- r. cfr. V 6. X 172. XIII 130. (VIII 209)) est alienarumque[*](aliarumque M) aviditas. petunt igitur in Elymaeos arborem bratum[*](brathum M. -tam Ea. bru- tam va. H), cupresso[*](cypresso ll) fusae[*](fuse E. fuisse a. russae M) similem, exalbidis ramis, iucundi odoris accensam et cum miraculo historiis Claudi Caesaris[*](caesaris claudi historiis M) praedicatam[*](praedicata FEa). folia eius inspergere potionibus Parthos tradit; odorem esse proximum cedro fumumque eius contra ligna alia[*](alio M) remedio. nascitur ultra Pasitigrim[*](phasin tigrim M. -rinique va.B) finibus[*](in finibus E2va.D) oppidi[*](op- pido M) Sostratae[*](Sostratae ego coll. VI 136. sostrae MD. soytrae F. scy- rv(J). Sittacae B scanchro MdJ. -ntro a. -nthro v.) in monte Scanchro[*](schantro r. Zagro B e VI 131. (cfr. VI 136 chasiro vel castro ll)). petunt et in Carmanos[*](carmanios M. charmonos FEa) arborem[*](arbore F1Ea) stobrum[*](stobrum FTS. isto- M. istrobum E. ystr- a. str- v) ad suffitus, perfusam vino palmeo accendentes[*](accendentes FC. actend- M. acced- Eav). huius odor redit[*](redit Mv. reddit r) a camaris ad solum, iucundus[*](iocundos FEa), sed adgravans capita, citra dolorem tamen; hoc somnum aegris quaerunt.[*]((404, 3) Iuba fr. 52 Mū. — Herod. III 97.) his commerciis

Carra[*](carra ll.J. -rras B. -rracem v) oppidum aperuere, quod est ibi[*](ibi MD. illi r. illis v) nundinarium. inde Gabbam omnes petere solebant dierum viginti itinere et Palaestinen Syriam. postea Characem peti coeptum ac[*](ac Mv. ad r) regna Parthorum ex ea causa, auctor est Iuba. mihi ad Persas etiam prius ista portasse quam in Syriam aut Aegyptum videntur Herodoto teste, qui tradit singula milia talentum annua turis pensitasse Arabas regibus Persarum.[*](cfr. infra § 125. — Agatharch. m. Erythr. 99. Strabo XVI 778. Diod. II 49, 3. Sol. 33, 10. — (14) Herod. III 107. cfr. Pl. X 195.) ex Syria revehunt styracem, acri odore eius in focis[*](foris M) abigentes suorum fastidium. cetero non alia sunt ligni[*](ligni sunt FEaS) genera in usu quam odorata, cibosque Sabaei coquunt[*](cogunt FE1a) turis ligno, alii murrae, oppidorum vicorumque non alio quam ex aris fumo atque nidore. ad hunc ergo sanandum styracem[*](styracem MJ. urunt sty- rv) in follibus petunt[*](follibus petunt MJ. pellibus rv) hircinis suffiuntque[*](effiuntque E. effici- Fa) tecta: adeo nulla est voluptas quae non adsiduitate fastidium pariat. eundem et ad serpentes fugandas urunt in odoriferis silvis frequentissimas[*](frequentissima FEa).

Non sunt eorum cinnamomum aut casia, et tamen felix appellatur Arabia, falsi et ingrati[*](falsi (-so v) et ingrati Mzv(J). -sa et ingrata r G) cognominis, quae hoc acceptum superis[*](super his FEa) ferat, cum plus ex eo inferis debeat. beatam[*](beatam MD2B. -tum v. tam D1. am r) illam fecit hominum[*](illa.. hominem va.B) etiam in morte luxuria[*](luxurię E. -rie a) quae dis intellexerant genita inurentium[*](inurentium MD2D. ure- r S. adhibens urendis v) defunctis.[*]((1. 2) cfr.Pl. praef. § 11. (Sen. benef. I 6, 3). —) periti rerum adseverant[*](adseuerant D2G. adstuer- DF1. adsuer- M. adstruer- F2. astruxer- E. -erunt v) non ferre tantum annuo fetu, quantum Nero princeps novissimo Poppaeae[*](Poppaeae (Budaeus) G. -ppae DF. pompae Mv. puppę E) suae die concremaverit. aestimentur post ea toto orbe singulis annis tot funera acervatimque congesta honori cadaverum quae dis per[*](dispersa Ea) singulas

micas dantur. nec minus propitii erant mola salsa supplicantibus, immo vero, ut palam est, placatiores. verum Arabiae[*](arabia M) etiamnum felicius mare est;[*]((4. 5) cfr.Pl. VI 101. —) ex illo namque margaritas mittit. minimaque computatione miliens centena milia sestertium annis omnibus India et[*](et MD. om. rv) Seres et paeninsula[*](paeninsulaque va.D) illa imperio nostro adimunt: tanti nobis deliciae et feminae constant. quota enim partio ex illis ad deos, quaeso, iam vel[*](uel MJ. uti rv) ad inferos pertinet?