Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
[*](Ar. V 25. IX 40, 623b 13. 14. 17.— § 109. 110: Ar. I 1, 488a 7. 10. Ael. II 25. Plut. SA 11, 967f sq. Geop. XV 1, 26.— (23) Ar. IX 38 extr. Ael. IV 43. I 22.)30. Plurima insectorum vermiculum gignunt, nam et[*](dist. B) formicae similem ovis vere[*](lac. ego indicavi; exciderunt fere mirabiles opere) , .... et hae[*](hae G2. haec ll. (alac.) hae ut apes zv) communicantes laborem ut apes, sed illae[*](ut apes sed illae (ille R2) F2R2G2(S D). sed apes utilae (uti ille R1. utiles Eav) rv(H)) faciunt cibos, hae condunt. ac[*](ac ll.D. et C. at v) si quis conparet onera corporibus earum, fateatur nullis portione[*](portatione R2) vires esse maiores. gerunt ea morsu; maiora aversae postremis pedibus moliuntur umeris obnixae. et his rei[*](reip???. F. recipit a)publicae ratio, memoria, cura. semina adrosa condunt , ne rursus in frugem[*](fruges va.S) exeant e terra[*](e (et R2) terre R), maiora ad introitum dividunt, madefacta imbre proferunt atque siccant. operantur et noctu plena luna, eaedem[*](eaedem R(?)v. ead- r) interlunio cessant. iam in opere qui labor, quae sedulitas! et quoniam ex diverso
convehunt altera alterius ignara[*](ignarę Fa (an recte?)), certi dies[*](dies ll.v. indices D) ad recognitionem [*](ea R) mutuam nundinis dantur.[*]((5) Ael. VI 43 extr. Cleanthes ap. Plut. SA 11, 967e et Ael. VI 50. Paxam. in Geop. XIII 10, 14.—) quae tune earum concursatio , quam diligens cum obviis quaedam conlocutio atque percunctatio[*](percontatio (DE?) va.Brot.(S))! silices itinere earum adtritos videmus et opere[*](et in opere va.S) semitam factam, ne quis dubitet[*](dubitet v. -tet et ll.S) , qualibet in re quid possit quantulacumque adsiduitas. sepeliunt inter[*](sese (del. inter) F2) se viventium solae praeter hominem. non sunt in Sicilia[*](siciliae F. -lie R) pinnatae .[*](Herod. III 102. 105. Megasth. fr. 39 Mü. Mela III 62. (Ael. III 4. XVI 15). cfr. Isid. XII 3, 9. PL. XXXIII 66.—)Indicae formicae cornua[*](cornu F2R1a) Erythris[*](erithris R2. -tris a. ////thris R1. ery- theris F2) in aede Herculis fixa miraculo fuere. aurum hae[*](hae DS. haec F. he R. e Ea. ex v) cavernis egerunt[*](egerunt F2R2v. ger- v) terra[*](terra ll.J. -rrae v(D). an cum terra?) in regione septentrionalium Indorum qui Dardae vocantur. ipsis color felium[*](felium R(?)v. faeli- F2. fedi- ad. faedi- r) , magnitudo Aegypti[*](aegyptii R.cfr. X 186) luporum. erutum hoc ab iis tempore hiberno Indi furantur aestivo fervore, conditis propter vaporem in cuniculos formicis, quae tamen odore sollicitatae provolant crebroque lacerant quamvis praevelocibus camelis fugientes. tanta pernicitas feritasque est cum amore auri.
[*](Ar. V 19, 551a. 2. 14–24.) Multa autem insecta et aliter nascuntur, atque [*](atque om.a. atque asilus zva.G) in primis e rore[*](e rore ego. rore F2R2. ex ore r. ex rore v). insidet[*](insidit Fa) hic raphani folio primo vere et[*](uere et F2R2v(J). om.a. uerset r. uere sed S) spissatus sole in magnitudinem milii cogitur. inde porrigitur [*](porrigitur F2R2EG. corr- DF1a. rig- R1. oritur dTv) vermiculus parvus et triduo mox[*](mox ll.B(S). om. v(Dal.)) uruca[*](uruca F2R2TJ. uruga F1. ruta R1. urica EaS. eruca B. eruca mox urica v), quae adiectis
diebus accrescit, inmobilis, duro cortice. ad tactum tantum movetur, araneo accreta[*](araneo accreta (-to R) RdTH. -neo (-nei a) occreta (hoc cr- Ea) r. -nei (-neosa G2) haec eruca v) , quam chrysallidem appellant. rupto deinde cortice[*](cortice R (?)v. eo cor- rD) volat papilio.[*]((5) Ar. V 19, 551a 5. 552a 29.—) Sic quaedam ex imbri[*](ex inde Ez. ex imbre va.S) generantur in terra, quaedam et in ligno. nec enim cossi tantum in eo, sed etiam tabani ex eo nascuntur et alias[*](alias F2. om.R. ali r. alibi dT(P)H. alia v(Brot.)), ubicumque umor est nimius, sicut intra hominem taeniae tricenum[*](trecenum Brot.S) pedum, aliquando et plurium longitudine.[*](Ar. V 31, 556b 28 sq. 557–2. 7. cfr. Plut. Sulla 36 extr. Pl. VII 138. XXVI 138.— (11) Ar. ib. 557–11. 12. 14. 16.— (13) Ar. VIII 10 extr. Plut. qu. conv. II 9, 642b sq.— (15) Ar. V 31,557a 19. 20 (aliter). 32, 557b 6–8.— (18) V 31, 556b 25. 26. cfr. 32, 557b 11.—) iam in carne exanima et[*](exanima et R2S. -met r. -mi et v) viventium quoque hominum et[*](hominum et z. -num (-nem F1Ra) ll.v) capillo[*](capillo del. P), qua foeditate et Sulla dictator et Alcman ex clarissimis Graeciae poetis obiere. hoc quidem et aves infestat, phasianas vero interemit nisi pulverantes sese[*](sese F2v. esse (se R2) r); pilos habentium asinum tantum inmunem hoc malo credunt et oves. gignuntur autem et vestis genere, praecipue lanicio interemptarum a lupis ovium . aquas quoque quasdam, quibus lavemur, fertiliores eius generis invenio apud auctores, quippe cum etiam cerae id gignant quod animalium[*](animaliū v. -al id ll) minimum existimatur. alia rursus[*](rursus — 19 alia om.R1) generantur sordibus aridi[*](aridi F2v. aradi DF1. a radio EaH(D). a radiis zS) soli[*](soli F2v. solis r H), posteriorum lascivia crurum petauristae[*](petauristae H. -stis z. -starum B. petauris ll. ...ris R2in marg. (reliquis abscisis). et auris F2. petauri et auris v), alia pulvere umido in cavernis volucria.
[*](cfr. Pl. XXX 82.— Col. VII 13, 1. VI 2, 6. Cato 96, 2. cfr. Ar. V 31, 557a 15–18.)[*]((6) cfr. Pl. XXXII 123.— (7) Col. VII 13, 1.—)
Est animal eiusdem temporis[*](temporis ll.v(H). turpitudinis B), infixo semper
sanguini[*](sanguini v. -ne ll) capite vivens atque ita intumescens. unum animalium , cui cibi non sit exitus, dehiscit in[*](in ego coll. XXX 82. cui DF1RE (cu = geminato cit). cū adv(J). a F2. que G) nimia satietate, alimento ipso moriens. numquam[*](nonnum- quam P) hoc in iumentis gignitur, in bubus frequens, in canibus aliquando, in quibus omnia; in ovibus et in capris[*](et capris RSJ) hoc solum. aeque[*](aeque F2RdTzH.om.a.-quee r. -que est v(D)) mira sanguinis et hirudinum[*](hirundinum Fa. -udinum generi va.S) in palustri aqua[*](palustria quae F2. -tria a) sitis; namque et hae toto capite conduntur. est volucre canibus peculiare suum[*](an et suum?) malum , aures maxime lancinans[*](langinans F1a. lanians z) , quae[*](qua G) defendi morsu non queunt[*](queant d).