Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

[*](Ar. V 24.) Quartum[*](quartum F2v. -rum r) inter haec genus est bombycum, in Assyria[*](assurias F1. -urras R. assirias F2) proveniens, mains quam supra dicta. nidos luto fingunt salis specie, adplicatos lapidi[*](lapidi F2v. -de d2. latide r), tanta duritia[*](duritie Dal.), ut spiculis perforari vix possint. in iis[*](in his F2R(?)Brot. ut us DF1. ut Ea. in iis et v) ceras largius[*](longius a) quam apes faciunt, dein maiorem vermiculum.

[*](Ar. V 19, 7–14. (Pollux VII 76). cfr. Sen. ep. 90, 20. Pl. IV 62 extr. V 14.) Et alia[*](alia om.F) horum[*](horum alia F2) origo. ex[*](ex F2dS. e B. ea rv) grandiore vermiculo gemina protendens[*](protendente (P)G2H) sui[*](sui Eav. suis r) generis cornuum[*](cornū a. -nua (P)G2. -nua primum H. -nua hi v) urica[*](urica (coni. H) S. -cas ll. eruca G2(H). -cae sunt v(L)) fit, dein quod[*](quae G2) vocatur bombylis, ex ea necydallus[*](nycidallus a. necydalus va.S), ex hoc[*](et hoc (Petavius) Brot.) in sex mensibus bombyx[*](bombyces va.G2 (Brot.)). telas araneorum modo texunt ad vestem luxumque feminarum, quae bombycina appellatur. prima eas re[*](redordiri D2FRG. -rdori D1. retorqueri Eav. -re zC)-

dordiri rursusque texere invenit in Coo[*](choo F2 (item 4). choa a. Ceo B. Co v) mulier Pamphile[*](pampilae R. -phy- lae F1a.-laei F2. -phila va.S), Plateae[*](plateae (-taę F1) ll.G2(S). -tis v. Latoi B(L) ex falsa lect. ap. Ar., ubiπλάτεω) filia, non fraudanda gloria excogitatae rationis, ut denudet feminas vestis.

Bombycas[*](bom- bycas (-cus a) ll.G. -ces S. -ca z.-cina (ad praecedd. relatum) v) et in Coo insula nasci tradunt[*](tradunt MG(J). -ntur rv(S)) cupressi , terebinthi[*](terebinthin F1R. -thini F2), fraxini, quercus florem[*](florem Mv. -re r) imbribus decussum terrae halitu[*](halitu Mv. -tum r) animante. fieri autem primo papiliones[*](papiliones (-nis F2) paruos MF2v. -nis paruo r) parvos nudosque, mox frigorum inpatientia villis inhorrescere et adversus[*](aduersum G) hiemem tunicas sibi instaurare densas, pedum[*](dist.U 201) asperitate radentes[*](radentis MS. -te va.C) foliorum lanuginem[*](lanugine D(?)Ea). in[*](in MF2v(J). om. rH) vellera[*](uellere H) hanc ab iis cogi[*](cogi subigique MF2G (praem. quo- que v). cogique d. -quae R. coique DF1. coqui a. quoqui E. quoque lp) subigique unguium carminatione, mox trahi in tramas[*](in tramas J coll. § 81. inter ramos ll.v. in terram. mox F2), tenuari ceu pectine, postea adprehensam corpori involvi nido volubili; tum ab homine tolli fictilibusque vasis[*](an in uasis?) tepore et furfurum esca nutiri[*](nutriri atque Md2v. nutriatque (-ricet quae R) r), atque ita subnasci sui generis plumas, quibus vestitos ad alia[*](alia Mv. -ias r) pensa[*](pensa (-sas d) dimitti MF2dv. pensandi mitti (dim- R) r) dimitti. quae vero capta[*](carpta D. coepta C) sint[*](sint MVerc. sit rv) lanitica[*](lanifica MJ. -ficia RE av. -facia DF. lanicia (coni.J) D coll. § 115), umore[*](umore MRd2v. -rem r) lentescere[*](lentescere MF2v. -te cere DF1R. -tē caere (cerę a) Ea), mox in fila tenuari iunceo[*](iunceo MF2d2v. un- F1. tun- r) fuso[*](fuso Mv. fuco r). nec puduit has vestes usurpare etiam viros levitatem[*](leui- tatem propter M(R?) G. -tate propterea (-ter F2) r. -pter onera v) propter aestivam[*](aestiuuaim DF1. -iua Eava.G): in tantum a lorica gerenda discessere mores, ut oneri[*](onere FR1a) sit etiam vestis. Assyria[*](asspria M. at syria a. adsiria F1. -riā R) tamen bombyce adhuc feminis cedimus[*](cedimus om.M(spat. vac.)).

[*](Ar. IX 39 init.) Araneorum his non absurde iungatur natura, digna vel praecipua[*](praecipua MC. -puae DFa. -pue REv) admiratione[*](admirationi Fa). plura autem sunt genera nec dictu necessaria in tanta notitia. phalangia ex iis appellantur quorum noxii morsus, corpus exiguum, varium, acuminatum, adsultim[*](ad saltū ava.B) ingredientium. altera eorum species[*](specie M) nigri, prioribus cruribus[*](cruribus om.M) longissimis[*](longis- simis - 7 cruribus MF2v. om. r). omnibus internodia terna in cruribus.[*](ib. 623a 2–4. 30–32. (cfr. Pl. XXIX 84. 85).) luporum minimi non texunt, maiores in terra[*](in terra Mv(S). inter F1. -terna rH), et cavernis[*](cauernis MF2G. -na r. -narum v) exigua vestibula praepandunt. tertium eorundem [*](eun- dem M) genus erudita operatione conspicuum. orditur telas tantique operis materiae uterus ipsius sufficit, sive ita corrupta alvi natura stato tempore, ut Democrito placet, sive est quaedam[*](an quaedam in cute? cfr. Ar.) intus lanigera fertilitas: tam moderato ungue, tam tereti filo et tam[*](et tam v. etiam ll) aequali deducit stamina, ipso se pondere usus.[*](cfr. Ael. VI 57. I 21.— (14. 15) Ar. ib. 623a 8–11. Sen. ep. 121, 22.) texere a medio incipit, circinato[*](cercinato FR) orbe subtemina[*](subtegmina ava.Verc.(C)) adnectens, maculasque paribus semper intervallis, sed subinde crescentibus ex angusto dilatans indissolubili nodo inplicat. quanta arte celat pedicas a[*](aR(?) Brot. om. rv) scutulato rete grassantes [*](grassantes Rv. gress- F. gres- r)! quam non ad hoc videtur pertinere[*](reti- nere F2) crebratae[*](crebratae ll.H. crib- G. crebrata v. crib- B) pexitas telae et quadam[*](quadam v. quaed- ll) politurae[*](politura E. -ra (artis) va.G) arte ipsa per se tenax ratio tramae! quam laxus[*](laxus v. luxus ll) ad flatus[*](flatuus FD) ac non[*](ad non (non ad G) va.H) respuenda quae veniant sinus! derelicta lasso[*](lassa R) praetendi[*](praetenti ... ut arbitrari va.H) summa parte arbitrere licia[*](licia at (P)H. -cea at DF1Rd. -ceat at F2. -ceat Ev. -cet G): at illa difficile cernuntur atque, ut in plagis, lineae offensae praecipitant in sinum. specus ipse qua concamaratur

architectura! et contra frigora quanto[*](quanto v. -ndo ll) villosior! quam remotus a medio aliudque agenti[*](agenti F2v. -tis H. genti E. -tis r) similis, inclusus vero sic, ut sit necne[*](necne v. necte ll) intus aliquis cerni non possit[*](possit F2zv. potest r)! age[*](age zv. ager ll) firmitas, quando rumpentibus ventis, qua pulverum mole degravante![*]((2. 8. 11) Ar. ib. 12–15. 18–20.) latitudo telae saepe inter duas arbores, cum exercet artem et discit[*](discit F2v. -cet r) texere, longitudo fili[*](filo FRdS) a cacumine[*](a cacumine D2. acum- ll.a culm- v. cfr. § 97) ac[*](dist.J) rursus[*](uelix F1. uelut va.G) a terra per illud ipsum velox reciprocatio, subitque pariter ac fila deducit. cum vero captura incidit, quam vigilans et paratus accursus[*](accursus F2RS. acu- DF1. ad cursum Ev(D))! licet extrema haereat plaga[*](plagas F1R), semper in medium currit, quia[*](quia F2G(J). ex (et R2S) quia DF1R. ex qua E. ex quo v) sic maxime totum concutiendo inplicat. scissa protinus reficit ad polituram sarciens. [*](ib. 33–623b 3.— (16) Ar. probl. 947a 33 sq. Th. fr. 29 Wim. Avien. Arat. 1771 sq.— (17) Ar. IX 39,623a 23. 24.)namque[*](namque ll.v. an ranarumque? cfr. Ar.) et lacertarum[*](lace- ratarum F1R) catulos venantur, os[*](hos va.(P)H) primum tela involventes [*](telam uoluente sed F1R. telam (uel tena in marg.) uoluente et F2) et tunc demum labra utraque morsu[*](morsus F1) adprehendentes [*](adprehendentis FR), amphitheatrali spectaculo, cum contigit. sunt ex eo et auguria. quippe incremento amnium futuro telas suas altius tollunt. iidem sereno texunt[*](texunt RH. retex- F2. non tex- v(S). texit r), nubilo retexunt[*](retexunt ego. tex- ll.v. cfr. Avien. Arat. 1771), ideoque multa[*](an multa in aere (vel in aura) aranea?) aranea imbrium signa sunt. feminam putant esse quae texat, marem qui venetur[*](uenetur H. -natur ll.v); ita paria fieri merita coniugio[*](dist. G).

[*](Ar. V 8, 542a 15.16. V 27 init. G III 9, 758b 9. 10.)[*]((1) Ar. V 27, 555b 1. 4. 5. 10–17. (schol. Nic. ther. 715).—) Aranei conveniunt clunibus, pariunt vermiculos ovis similes: nam nec horum differri potest genitura, quoniam

insectorum vix ulla[*](uix ulla F2v. uia uix R2. ulę ulla Ea. uia culla r. an uix ullis?) alia ratio[*](ratio ego. narratio (ortum ex raratio) ll.v. gene- ratio D2. (an potius aliena ratio? de dictione cfr. XV 73.107. XIX 55. 128. XXIX 29)) est. pariunt autem om nia[*](omnia (sc. genera) ll.v(S). oua ea B) in tela, set sparsa[*](tela sed sparsa (P)H. telas et sparsa ll.G. telas ex- pansa v. tela set perfecta D2), quia saliunt[*](quia saliunt F2v. qua sal- dS. quas aliud r. saliunt D2. (an oua; saliunt?)) atque ita emittunt[*](ita emittunt F2v. inemi- DF1R. inmi- E. immi- a. fila emi- (ego ex Ar.) D2 (loc.corr.)). phalangia tantum in ipso specu incubant magnum numerum, qui, ut emersit, matrem[*](partem F1a) consumit, saepe et patrem; adiuvat[*](adiuuant R) enim incubare. pariunt autem et trecenos[*](trecenos Brot. -ntos B ex Ar. tricenos ll.v(G)) — ceterae pauciores —et incubant triduo. consummantur aranei quater septenis diebus.