Naturalis Historia

sunt et operis morbi: cum favos[*](cauos M) non[*](non MRd2v.om.r) explent, claron[*](cleron va.Brot. ex Ar.) vocant; item[*](item- 8 peragant om.a)[*](idem MF. iid- va.P) blapsigonian[*](bla- sigonian FR), si fetum non peragant[*](peragunt R(?)EzH) .

[*](Varro ib. § 12. Col. IX 5, 6. Verg. G IV 50. 247. Ael. I 58.— (12) Ar. VIII 27, 605b 13–15. Col. IX 7, 5. 14, 8. 9. Verg. G IV 246.) Inimica et echo est resultanti sono, qui pavidas alterno pulset[*](pulset (sul- M) ictu MF2R2H. -lse situ r. -lsat ictu v) ictu; inimica et nebula. aranei quoque vel maxime hostiles: cum praevaluere, ut intexant, enecant alvos. papilio[*](papillo MF1a) etiam hic[*](hic MG(D). om.rv(H)) ignavus et inhonoratus, luminibus accensis advolitans, pestifer, nec uno modo: nam et ipse ceras depascitur et relinquit excrementa, e[*](e MJ.om. rv) quibus teredines[*](teredides:F1R) gignuntur; fila etiam araneosa[*](aradeosa M) , quacumque incessit, alarum maxime e[*](maxime e M. -mae Fa.-me rv) lanugine[*](lan- guine DF1.-gine R1.-guidae Ea) obtexit.[*]((17) Ar. ib. 19. Col. IX 13, 2.— (19) Ar. ib. 19–21. Ael. IV 18.) nascuntur et in ipso ligno teredines , quae ceras praecipue adpetunt. infestat et[*](e (pro et) F1Ra) aviditas pastus[*](pastuus MF1D), nimia forum satietate verno maxime tempore alvo cita. oleo quidem non apes tantum[*](apes non tantum M), sed omnia insecta exanimantur , praecipue si capite uncto in sole ponantur.[*](Ar. IX 40, 623b 19–22. 627a 19. 20.) aliquando et ipsae contrahunt mortis sibi causas, cum sensere

[*](ib. 627a 15–18. Didym. in Geop. XV 3, 7. Ael. V 13. Varro III 16, 7. Verg. G IV 64.) Gaudent plausu atque tinnitu[*](initu F1R1d1) aeris eoque convocantur. quo manifestum est auditus quoque inesse sensum. effecto opere[*](opere — 13 redeunt om.a), educto fetu functae[*](functae Mv(J). -to rS) munere[*](munere MF2R2v. -ri r) omni exercitationem tamen[*](tamen ll.v(S). tum B) sollemnem habent, spatiataeque in aperto et in altum elatae[*](elatae MJ. datae F2v. -tae e r), gyris[*](giris RE) volatu editis[*](editis F2v. -ti M. -tus r), tum demum ad cibum redeunt.[*](Ar. V 22, 554b 6–8. Verg. G IV 207. Col. IX 3, 3.— (16) Ar. de respir. 9, 475b 4. Hygin. ap. Col. IX 13, 4. Varro ib. § 37. 38.) vita iis[*](iis J. his MD. est r. eis v) longissima, ut[*](ut MF2v. aut r) prospere inimica ac[*](dist. D) fortuita cedant[*](hac fortuna cadant F2) , septenis annis. universas alvos[*](uniuersas aluos Madvig adv. crit. IIp. 525. -sa saluos M. -sa aluos (albos F2) rv) numquam ultra decem annos durasse proditur. sunt qui mortuas , si intra tectum[*](tectum — sole om.M) hieme serventur[*](seruetur F1R) , dein[*](deinde va.D) sole verno torreantur ac ficulneo cinere tepido[*](tepido (Mone)J. t. pido M. totidē tepido F2. toto die v) foveantur[*](ac — foueantur MF2v. om. r), putent revivescere [*](reuiuiscere Fadva.Brot. cfr. nota ad IX 132);[*](Mago ap. Col. IX 44, 6. Verg. G IV 284 sq. Florent. in Geop. XV 2, 23 sq. Nic. ther. 740 sq. Ov. M XV 364 sq. Archelaus ap. Varr. ib. § 4. Ael. II 57. I 28. Ar. V 19,552a 16. G III 9, 758b 6–8. 10, 761a 2–8.) in totum vero amissas reparari ventribus bubulis

[*](Ar. V 23 init. ib. 5551–4. 8–10. (G III 10, 761a 4. 5).) Vespae in sublimi e luto nidos faciunt, in iis[*](iis Mv. his rH) ceras, crabrones cavernis[*](in cauernis va.S) aut sub terra. et horum omnium sexangulae cellae, cerae[*](cerae Md(P)G2J. cere T. cera rH. cetera v(LS)) autem e[*](e MC(J). om. rv(H)) cortice[*](cortice ll.v(G2)S. -ce et zB. -cea et H), araneosae[*](araneosae Md(D?)S. -ose T. -oso G2. -osa H. -os Ea. ant neore F1. araneus F2R2e corr. -neis zv. arena B). fetus[*](effetus F2R2e corr. et fetus S) ipse inaequalis ut[*](ut Mv(G). et rB(Brot.)) barbaris[*](barbaris MG. -rus rB(Brot.). uarius D. (saltem uariae aetatis ex Ar.)) : alius evolat, alius in nympha est, alius in vermiculo[*](alius miculo M) , et autumno, non vere[*](uere ML cum P(D). uerno rv(H)), omnia ea. plenilunio maxime crescunt.[*](Ar. V 20 init.— (15) IX 42 init.) vespae quae ichneumones vocantur — sunt autem minores quam aliae — unum genus ex araneis peremunt[*](perimunt Rava.J) , phalangium appellatum, et in nidos suos ferunt, deinde inlinunt et ex iis[*](iis Rv. is M. his rD) incubando suum genus procreant. praeterea omnes care vescuntur contra quam apes, quae nullum corpus attingunt. sed vespae muscas grandiores venantur[*](uenan- tur et va.Brot.) amputatoque[*](que MD.om. rv) iis capite reliquum corpus auferunt.[*](Ar. IX 41, 627b 23–25. 30. 31. 29. 27.— (21) ib. 628a 1–5. 7. 8.) crabronum[*](cabrorum F. -ones R2e corr.) silvestres in arborum cavernis degunt ; hieme ut cetera insecta conduntur; vita bimatum non transit. ictus eorum haut[*](hau MFd. (alac.)) temere sine[*](sine Mv. sin (in E) r. (alac.)) febri est. auctores sunt ter novenis punctis interfici hominem. aliorum, qui mitiores videntur, duo genera: opifices, minores corpore,

[*](Ar. V 24.) Quartum[*](quartum F2v. -rum r) inter haec genus est bombycum, in Assyria[*](assurias F1. -urras R. assirias F2) proveniens, mains quam supra dicta. nidos luto fingunt salis specie, adplicatos lapidi[*](lapidi F2v. -de d2. latide r), tanta duritia[*](duritie Dal.), ut spiculis perforari vix possint. in iis[*](in his F2R(?)Brot. ut us DF1. ut Ea. in iis et v) ceras largius[*](longius a) quam apes faciunt, dein maiorem vermiculum.

[*](Ar. V 19, 7–14. (Pollux VII 76). cfr. Sen. ep. 90, 20. Pl. IV 62 extr. V 14.) Et alia[*](alia om.F) horum[*](horum alia F2) origo. ex[*](ex F2dS. e B. ea rv) grandiore vermiculo gemina protendens[*](protendente (P)G2H) sui[*](sui Eav. suis r) generis cornuum[*](cornū a. -nua (P)G2. -nua primum H. -nua hi v) urica[*](urica (coni. H) S. -cas ll. eruca G2(H). -cae sunt v(L)) fit, dein quod[*](quae G2) vocatur bombylis, ex ea necydallus[*](nycidallus a. necydalus va.S), ex hoc[*](et hoc (Petavius) Brot.) in sex mensibus bombyx[*](bombyces va.G2 (Brot.)). telas araneorum modo texunt ad vestem luxumque feminarum, quae bombycina appellatur. prima eas re[*](redordiri D2FRG. -rdori D1. retorqueri Eav. -re zC)-

Bombycas[*](bom- bycas (-cus a) ll.G. -ces S. -ca z.-cina (ad praecedd. relatum) v) et in Coo insula nasci tradunt[*](tradunt MG(J). -ntur rv(S)) cupressi , terebinthi[*](terebinthin F1R. -thini F2), fraxini, quercus florem[*](florem Mv. -re r) imbribus decussum terrae halitu[*](halitu Mv. -tum r) animante. fieri autem primo papiliones[*](papiliones (-nis F2) paruos MF2v. -nis paruo r) parvos nudosque, mox frigorum inpatientia villis inhorrescere et adversus[*](aduersum G) hiemem tunicas sibi instaurare densas, pedum[*](dist.U 201) asperitate radentes[*](radentis MS. -te va.C) foliorum lanuginem[*](lanugine D(?)Ea). in[*](in MF2v(J). om. rH) vellera[*](uellere H) hanc ab iis cogi[*](cogi subigique MF2G (praem. quo- que v). cogique d. -quae R. coique DF1. coqui a. quoqui E. quoque lp) subigique unguium carminatione, mox trahi in tramas[*](in tramas J coll. § 81. inter ramos ll.v. in terram. mox F2), tenuari ceu pectine, postea adprehensam corpori involvi nido volubili; tum ab homine tolli fictilibusque vasis[*](an in uasis?) tepore et furfurum esca nutiri[*](nutriri atque Md2v. nutriatque (-ricet quae R) r), atque ita subnasci sui generis plumas, quibus vestitos ad alia[*](alia Mv. -ias r) pensa[*](pensa (-sas d) dimitti MF2dv. pensandi mitti (dim- R) r) dimitti. quae vero capta[*](carpta D. coepta C) sint[*](sint MVerc. sit rv) lanitica[*](lanifica MJ. -ficia RE av. -facia DF. lanicia (coni.J) D coll. § 115), umore[*](umore MRd2v. -rem r) lentescere[*](lentescere MF2v. -te cere DF1R. -tē caere (cerę a) Ea), mox in fila tenuari iunceo[*](iunceo MF2d2v. un- F1. tun- r) fuso[*](fuso Mv. fuco r). nec puduit has vestes usurpare etiam viros levitatem[*](leui- tatem propter M(R?) G. -tate propterea (-ter F2) r. -pter onera v) propter aestivam[*](aestiuuaim DF1. -iua Eava.G): in tantum a lorica gerenda discessere mores, ut oneri[*](onere FR1a) sit etiam vestis. Assyria[*](asspria M. at syria a. adsiria F1. -riā R) tamen bombyce adhuc feminis cedimus[*](cedimus om.M(spat. vac.)).