Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

ibi optimus[*](optimum z) semper, ubi optimorum doliolis florum conditur. fit[*](fit ego. om. ll.v) Atticae[*](atticiae F1R) regionis hoc[*](hic va.H) et[*](et v. ē ll. est et D) Siculae Hymetto[*](hymetio FR) et Hybla[*](hybia F1) locis[*](locis F2 (add. in marg. uel aolicis). licis F1. a locis RdS. ab locis D(?)Ev(D). (vox corr.; an apricis?)), mox Calydna[*](callydna F1(DE?).-ymne va.Bas. calydne F2. (-dnae insulae D2)) insula[*](an in insula?). est autem initio mel ut aqua dilutum et primis diebus fervet ut musta[*](mustum C) seque purgat, vicensimo die crassescit, mox obducitur tenui membrana, quae fervoris ipsius spuma concrescit. sorbetur optimum et minime fronde infectum e quercus, tiliae[*](tiliae F2v. om.a. fil- (-lio et R2) r), harundinum foliis.

[*]((2) Verg. G IV 152 (Col. IX 2, 3).—) Summa quidem bonitatis natione[*](ratione F2) constat, ut supra diximus, pluribus modis. aliubi enim favi cera[*](fabi ceras F1a) spectabiles [*](32)

tabiles gignuntur, ut in Sicilia, Paelignis, aliubi copia mellis, ut in Creta, Cypro, Africa, aliubi magnitudine, ut in septentrionalibus , viso iam in Germania octo pedum longitudinis favo in cava parte nigro[*](caua .. nigro v. caue.. nigra ll).[*]((4. 5) cfr. Celsus ap. Col. IX 14, 20. Mir. ausc. 16.— (9) cfr. Col. ib. § 10. Varro ib. § 14. Pl. XXI 56.—) in quocumque tamen tractu terna sunt genera mellis. vernum ex[*](e F2d. et F1a) floribus constructo favo, quod ideo vocatur anthinum. hoc quidam attingi vetant, ut largo alimento valida exeat suboles. alii ex nullo minus[*](modo (pro minus) F2) apibus relinquunt, quoniam magna sequatur ubertas magnorum siderum exortu, praeterea solstitio[*](solstitio d(?)v. soliti ll. cfr. XXI 56), cum thymum[*](thumum FR) et uva florere incipiunt, praecipua cellarum materia.[*](Ar. IX 40, 627a 31 sq. — Varro ib. § 33. Didym. in Geop. XV 5,4. Col. IX 15, 8. 9.— (16) Col. IX 14, 5. Didym. ib. § 1.—) est autem in eximendis favis necessaria dispensatio, quoniam inopia cibi desperant moriunturque aut diffugiunt, contra copia ignaviam adfert, ac iam melle, non erithace, pascuntur. ergo[*](hace (pro ergo) M) diligentiores ex hac vindemia XV[*](XII Eava.S) partem apibus relinquunt. dies status inchoandae[*](inchoande F1.-di va.H), ut quadam lege naturae, si scire aut observare homines vellent[*](uellent MJ. uelint rv), tricensimus ab educto examine, fereque Maio mense includitur haec vindemia.

Alterum genus est mellis aestivi, quod ideo vocatur horaeon [*](oraeon FR. oran a) a tempestivitate praecipua, ipso sirio exsplendescente post solstitium diebus XXX fere. inmensa circa hoc subtilitas naturae mortalibus patefacta est, nisi[*](ni FRaS) fraus hominum cuncta pernicie corrumperet.[*]((25) cfr. infra § 38. XXII 108. 109.) namque ab exortu[*](eortu M. ortu F1) sideris cuiuscumque, sed nobilium maxime, aut caelestis arcus, si non sequantur imbres, sed ros tepescat solis radiis, medicamenta , non mella, gignuntur, oculis, ulceribus internisque visceribus dona caelestia. quod si servetur hoc sirio exoriente

casuque congruat in eundem diem, ut saepe, Veneris aut lovis Mercurive exortus, non alia suavitas[*](suauitas MRB.-tatis rv) visque[*](uisque MG. sui- r. ususque v) mortalium malis a morte revocandis[*](reuocandis MJ. uoc- F2(DE?)v.-di r) quam divini nectaris fiat.

[*]((5–7) Ar. IX 40, 627a 4. V 22, 553b 21.— (7.8) IX 40, 627a 2.— (9. 10) V 22, 554a 10. cfr. Col. IX 4, 6. Varro III 16, 26.—) Mel plenilunio uberius[*](uberius v. -ibus M. uerius r) capitur, sereno[*](serena va.S) die pinguius[*](pinguis F1a). in omni melle quod per se fluxit[*](fluit C) ut mustum oleumque , appellatur acetum[*](acoeton B. tacitum MF2v) . maxime laudabile est aestivum[*](aestiuum Mv(S). Est- F2R2d. Estiu R1.-ium DF1. Est iam Ea. etiam zH) omne rutilum, ut siccioribus confectum diebus[*](ut—diebus MF2J. ut diebus confectum siccioribus v(S). ut siccioribus r. om.z. uel sic auribus H). album[*](album— 8 ulceribus MJ. om. rv. ut ulceribus z.cfr. § 45 extr.) mel non fit ubi thymum est, sed oculis et ulceribus aptissimum existimatur[*](existimatur MF2G(S).-tus F1R. in aestimatus E.-tur a.-tu est zH.-tione est v)[*](dist.ego n. luc. p. 34). e thymo coloris aurei, saporis gratissimi, quo fit[*](quo fit MDF1a. quo fit R. cofit E. quod fit F2G. coit D. cum fit v)[*](lac. ego indicavi; exci-dit floris nomen. (an potius e uiolis pro doliolis?)) palam; .... doliolis pingue, e[*](pingue e D. -gui e MR.-guę F.-gue rv. (alac.)) marino rore[*](rore MF2D. res DF1.re RE. e rore v) spissum. quod concrescit[*](concrescit Mv. c???gr- F2. cogr- R. eogr- D. ///gr- F1. eo cr- Ed) autem, minime laudatur.[*](Ar. IX 40, 627a 1. Diophan. in Geop. XV 7, 2. (Diosc. II 101).) thymosum non coit et tactu[*](an remittit?) praetenuia fila mittit, quod primum bonitatis[*](bonitatis M. graui- r v. leui- P) argumentum est; abrumpi[*](abrupti M2) statim et resilire[*](res iure M1.-ilere M2) guttas vilitatis indicium habetur. sequens probatio ut sit odoratum etex dulci acre[*](acre MG. re rv), glutinosum, perlucidum.[*]((1) Ar. V 22, 554a 15.) aestiva[*](ex aestiua coni. J. cfr.§ 35. 42) mellatione X partem Cassio[*](casio M2. -stio M1, Thasio va.(P)G2) Dionysio apibus relinqui placet, si plenae fuerint alvi; si minus, pro rata portione aut, si inanes, omnino

non attingi. huic vindemiae Attici signum dedere initium caprifici, alii diem[*](caprificialem diem va.H) Volcano sacrum.