Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
[*](Ar. IX 7, 612b 21–25. 27–31.) Halcyonum nidi figura reliquarum quoque sollertiae admonet, neque alia parte ingenia avium magis admiranda sunt. hirundines luto construunt, stramento roborant . si quando inopia est luti, madefactis[*](madefactis (coni. Dal.) D. -ta ll. -tae G. -tum zv) multa aqua pinnis pulverem spargunt; ipsum vero nidum mollibus plumis floccisque consternunt tepefaciendis ovis, simul ne durus sit infantibus pullis. in fetu summa aequitate alternant cibum . notabili munditia egerunt excrementa pullorum adultioresque [*](adulterioresque F1au) circumagi docent et foris[*](foras va.G) saturitatem emittere. alterum est hirundinum genus rusticarum et agrestium, quae raro in domibus diversos figura, sed eadem materia confingunt nidos, totos supinos, faucibus porrectis in angustum , utero capaci, mirum qua peritia[*](peritia et F2G. -tiae F1RE1a.-tia E2v) et occultandis
habiles[*](habilis F2EaS. bhab- F1. habillis R) pullis et substernendis molles[*](mollis F2S) .[*](Thrasyll. ap. Ps.—Plut. de fluv. 16, 2.) in Aegypti[*](egypto ad) Heracleotico [*](Heracleotico - 4 Aegypto om.a) ostio molem continuatione nidorum evaganti Nilo inexpugnabilem[*](inexpugnabilem Ev. -le r) opponunt stadii fere unius spatio, quod humano opere perfici non posset. in eadem Aegypto[*](aegipto F2v(D). om. rH) iuxta oppidum Copton insula est sacra Isidi, quam ne laceret amnis idem, muniunt opere, incipientibus vernis diebus palea et stramento rostrum[*](rostro va.G) eius[*](ē au) firmantes[*](firmantis F1a), continuatis per triduum noctibus tanto labore, ut multas in opere emori[*](et mori Fa (an recte?)) constet; eaque militia illis cum anno redit semper. tertium est earum genus: excavant ripas[*](genus quae ripas excauant u (?) v a.S) atque ita internidificant[*](internidificant ll.u (Rh)G. in terra nid- TD. in terram (-rra C) foetificant v).[*](cfr. Pl. XXX 33. (Cels. IV 7 (1) extr.).)— (Harum[*](uncis inclusa alieno loco inserta videntur: cfr. XXX 33) pulli ad cinerem ambusti mortifero faucium malo multisque aliis morbis humani corporis medentur) — non faciunt hae nidos migrantque multis diebus ante, si futurum est, ut auctus amnis[*](omnis F1a) attingat[*](attingat F2E2v(D).-gant rS).[*]((17) Ar. IX 13, 616a 4–6.) In genere vitiparrarum[*](uitiparrarum H. uitae (del.F2) par- uarum (parra- E) FRE.om.a. parrarum G. itē ripariarum B. uiteriparum v) est cui nidus ex musco arido ita absoluta perficitur pila, ut inveniri non possit aditus . acanthyllis[*](acanthyllis (B)H ex Ar. agathillis dT. -thilis a.-tillis r. argatilis C. -thylis v) appellatur eadem figura ex lino intexens[*](intexens E2 (R?)v. extex- F. tex- E1au). Picorum aliquis[*](alicui (Rh)H) suspenditur[*](suspendit in C) surculo primis[*](primus au) in ramis[*](rami FR) cyathi[*](cyathi E(?)v. ciati ru) modo, ut nulla quadripes[*](quadripedes F) possit accedere. galgulos[*](galgulos v. gaug- ll) quidem ipsos dependentes pedibus somnum capere confirmant, quia tutiores ita se sperent[*](sperent FG. -rant rv(S)) .[*]((1) ib. 616a 6–12. Herod. III 111. (Ael. II 34). Sol. 33, 15. cfr. Pl. XII 85.— (4) Ar. IX 33.) iam publicum quidem omnium est tabulata ramorum sustinendo nido provide eligere, camarare
ab imbri aut fronde protegere densa. in Arabia cinnamolgus [*](cinnamolgus (cyna- FEav) ll.Sol.v(Brot.). -mologos G) avis appellatur cinnami surculis nidificans[*](nidificans ego. -cant F1R.-cat rv); plumbatis eos sagittis decutiunt indigenae mercis gratia. in Scythis avis magnitudine otidis[*](ut idis F1Ra) binos[*](bina (sc. oua) coni. Dal.) parit in leporina pelle semper in cacuminibus ramorum suspensa. picae cum diligentius visum ab homine nidum sensere, ova transgerunt[*](transferunt C(J)) alio. hoc in iis avibus, quarum digiti non sint[*](sunt C) accommodati conplectendis transferendisque[*](transferendis a) ovis[*](ouis quae F1Ra), miro traditur modo. namque surculo super bina ova[*](oua om. S errore) inposito ac feruminato[*](ac fe- rumato (-minato v) F2v. om.ru. (del. Rh)) alvi glutino, subdita[*](glutinosus dita F1.-osius ita au) cervice medio, aequa utrimque libra deportant alio.[*](Ar. IX 8 init. VI 1, 559a 1. 3. 4. IX 13, 615b 25. 28–32.) Nec vero iis minor sollertia, quae cunabula in terra faciunt corporis gravitate prohibitae sublime petere. merops vocatur genitores suos reconditos pascens, pallido intus colore pinnarum, superne cyaneo, prioreparte[*](priore parte ego ex Ar. priori ll.v. primori d(?)G) subrutilo . nidificat[*](nidificant F1RaSJ) in specu sex pedum defossa[*](defossus F1.-ssos F2. (an -sso?)) altitudine.
[*](Ar. IX 8, 613b 9–11. 15–17. Ael. III 16 init. 5. X 35. Sol. 7,29.— (21) Ar. ib. 25–28. 33. 614a 7. 9. Ael. III 16 extr. Geop. XIV 20. Sol. 7, 30.)Perdices spina[*](spinas FR) et frutice[*](frutices R) sic muniunt receptaculum, ut contra feram[*](feras R(?)va.D) abunde vallentur. ovis stragulum molle[*](molli C) pulvere contumulant nec in quo loco peperere incubant: ne cui[*](neui R. neue cui va.S) frequentior conversatio suspecta sit, transferunt alio. illae quidem et maritos suos fallunt, quoniam intemperantia libidinis frangunt earum ova, ne incubando detineantur[*](deteneantur Fa). tunc inter se dimicant mares desiderio feminarum; victum
aiunt venerem pati.[*]((3) Ar. ib. 614a 10–17. Ael. IV 16 med.) id quidem et coturnices Trogus et gallinaceos[*](trocus et gallinaceus F1Ra) aliquando, perdices vero a domitis feros et novos aut victos iniri promiscue. capiuntur quoque pugnacitate eiusdem libidinis, contra aucupis[*](aucupes F2) inlicem[*](inlicem (P)S. indi- ll.v) exeunte in proelium duce totius gregis. capto eo procedit alter ac subinde singuli. rursus circa conceptum feminae capiuntur contra aucupum feminam exeuntes, ut rixando abigant eam[*](eam (Rh)G. eum ll.v).[*](Ar. VI 2, 560b 13–16. V 5, 541a 26–31. (Ael. XVII 15. Athen. IX 389e f. Archelaus ap. Varr. III 11, 4). Sol. 7, 30.— (12) Ar. IX 8, 614a 23–28.) nec[*](neque R(?)C) in alio animali[*](animal R) par opus libidinis. si contra mares steterint, feminae aura ab iis flante praegnantes fiunt, hiantes[*](hiantes - § 117 super omnia om.a) autem exerta lingua per id tempus aestuant. concipiunt et supervolantium adflatu, saepe voce tantum audita masculi, adeoque vincit[*](uin- cit Ev. uicit r) libido etiam fetus caritatem, ut illa furtim et in occulto incubans[*](incumbans Rd) , cum sensit[*](sensit F2R2 (E?)B. sit ruv) feminam[*](femina (-nae u) aucupe (-pis d?) accedente duva.G) aucupis accedentem ad marem, recanat revocetque et ultro praebeat se libidini. rabie quidem tanta feruntur, ut in capite aucupantium saepe caecae motu[*](motu ego. metu (-tus E1.-tuus F1) ll.v. inpetu J. del. P. initu coni.H) sedeant.[*](Ar. ib. 613b 17–21. Plut. SA 16, 971c d. Sol. 7, 31. 32.— Ar. IX 7, 613a 23. 24. (VI 4 extr.).) si ad nidum is coepit accedere , procurrit[*](procurrit ad F2E2v(D). adprocurrit rS) ad pedes eius feta, praegravem aut delumbem sese simulans, subitoque in procursu aut brevi aliquo volatu cadit, ut fracta[*](ut fracta z. fracta ut RS. -ta aut rv. (Ar. ὡς ἐπίληπτος οὖσα)) ala aut pedibus[*](uel pedibus Sol.) , at[*](at ego. ac z.del.F2Bas. aut rv) procurrit iterum iamiam prehensurum[*](prehensurum v. prens- D. press- R2E. praes- r) effugiens spemque[*](speque u. spe va.G) frustrans[*](frustrans F2uv(J). -tans E.-tras F1.-trat R1. -tratur R2S), donec in diversum abducat[*](adducat F1) a nidis. eadem in[*](in ll.G1(D). om. G2. iam v) pavore, libera ac materna vacans[*](uacans G. -cant F2E2. uocant r. -nte v) cura, in sulco resupina glaeba se terrae pedibus adprehensa operit. perdicum vita et ad[*](et ad FD. ad rv) sedecim annos durare existimatur.[*]((4–7) Ar. ib. 612b 31–34. Ael. III 5 med. 44.) Ab iis[*](ab iis (his G) v. ab is F2D. auis F1R. aues Eudz) columbarum maxime[*](gesta maxime va.G) spectantur simili ratione mores. inest[*](inest ego (et dist.). inde sed ll.v. iidem sed Ber. uitae sed Rh. (spectatur .. induere. et Müller em. II p. 7)) pudicitia illis plurima[*](plurima ego. prima ll.v. cfr. VIII 212) et neutri nota adulteria. coniugi[*](coniugii F2va.S. -gri F1) fidem non violant communemque servant domum. nisi caelebs[*](caeleps ll) aut vidua nidum non relinquit. et imperiosos[*](quisque E2) mares, subinde etiam iniquos ferunt, quippe suspicio[*](suspitio F) est adulterii, quamvis natura non sit: tune plenum querela[*](quaerella F.an querelae?) guttur saevique rostro ictus, mox in satisfactione exosculatio[*](& osculatio F) et circa veneris preces crebris pedum orbibus adulatio.[*](Ar. ib. 34–613 a 5. (Ael. III 45).— (16) Ar. ih. 613a 11–13. Athen. IX 394e) amor utrique subolis aequalis; saepe et ex hac causa castigatio pigrius intrante femina ad pullos. parturienti solatia et ministeria ex mare. pullis primo salsiorem[*](sal- sumorem F1) terram [*](horam F1.-ra F2) collectam gutture in ora inspuunt praeparantes tempestivitatem cibo. proprium generis eius et turturum, cum bibant[*](uiuant F1R) , colla non resupinare largeque bibere iumentorum modo.